İnsanlar evlenirlerken denkliği göz ardı etmemeli konusunda Mustafa Özbağ Efendi sohbeti. Bu yazıda İnsanlar evlenirlerken denkliği göz ardı etmemeli hakkında tasavvuf perspektifinden önemli bilgiler ve değerlendirmeler bulacaksınız.
Evlilikteki ölçülerden bir tanesi de denklik. Yanlış bilmiyorsam efendim bu denkliği ikili ilişkilerimizde iş ilişkisi, sosyal çevre ilişkisi ve kendi dairemizde sufi derviş ilişkiler içisinde ölçü alabilir miyiz? Ölçü almalı mıyız? >> ölçü alabilir ama kibirliliğe düşmediği müddetçe kibirliliğe düşerse sıkıntı. Bir kimse bunu ölçü alabilir ama. Hz. Mevlânâ’nın ben her mecliste ağladım, her mecliste anlattım demesini de kenara bırakmayalım. Hz. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem hazretleri bunu günlük hayatında denkliği gütseydi hiç kimse onunla konuşamazdı. O denklik gütmedi. O fakirle de konuştu, zenginle de konuştu, cebbar bir kimseyle de konuştu, mülayim bir kimseyle de konuştu. O yüzden onun da sünnet seneye göre normalde arkadaş seçimi veya dost seçiminde denklik buradaki söz konusu olmadı. Orada sadece bir kimse arkadaş olacaksa.
birisiyle denklinkten mada takvayı öne tutarsa o ala olur. Yoksa çünkü herkesin ekonomik durumu aynı olmayabilir. Herkesin ilmi durumu aynı olmayabilir. Mesleki durumu aynı olmayabilir. Öyle bir olunca o zaman normalde toplum içerisinde bir ayrışma olur veyahut da bir cemaat düşünün. Bu cemaat için içerisinde dayışma olur. Hani bazı cemaatler veya bazı tarikatlar böyle işte hani farklı düşünüyorlar. İşte belli meslek gruplarını belli yerlerde topluyorlar. Ne bileyim belirli ekonomik grupta olanları belli yerlerde topluyorlar. Bu sünnete uygun bir davranış değil. Öyle olunca bir kimse tevazu sahibi olacak. Kendince normalde bütün her kesimden arkadaşı dostu olmalı. Nasihat edeceği, nasihat alacağı kimseler olmadı. Burada evlilikteki denkliği normal sosyal hayatta aramak çok bir sufi için uygun değil. Evlilikteki denklik de hukukla alakalıdır. Nasıl.
hukukla alakalıdır? Bir kimse, örnekliyorum, bir erkek işte kendinden zengin bir kadına hani talip olma noktasında sıkıntı yaşayabilir. Denkliği değil çünkü. Veyahut da bir erkek örneğin eğitim durumu aynı seviyede değil ama eğitim durumu aynı seviyede olmamasına rağmen mesela işte kendinden daha eğitimli, kendinden daha fazla maaş alan, kendinden daha fazla sosyal hayatı daha düzgün olan bir kadına talip olabiliyor. Olabilir mi? Olabilir. Bunda bir aykırılık, bir durum var mı? Yok. Ama denklik aranırsa ki. Hanefiler bu konuda çok titizler. Denklik aranırsa o denkliği tutmuyor. Veyahut da kadınlar için de geçerli. Mesela bir kadında, bir bayan da hani kendi dengini aramıyor. O hayallerinin prensini bekliyor. Beyaz atlı olacak. Gelecek pembe pancurlu evleri olacak. İşte öyle bir bekliyor. Oysa oradaki o.
denkliğe uyup uyumayacağına da bakmıyor. O kimsenin denkliğe bakmaması kendini bilmemesiyle alakalı aslında. Denkliğe bakmaması biraz da kibir kokuyor onda. O neden kibir kokuyor? Bu bana layık değil dediğinde orada kibir söz konusu oluyor. O yüzden evlilikteki denklikte de böyle temkinli davranmakta fayda var. Ama bugün için insanlar bunların ne ilmi olarak biliyorlar ne de böyle sohbetle hani bu mevzuları öğreniyorlar. Öyle olmayınca bir bakıyorsun ki işte bir erkek örnekliyorum çok zengin bir ailenin kızına talip oluyor veyahut da işte bir kadın işte çok zengin bir erkeğe talip oluyor. Denkliğine bakmıyor veyahut da işte bazen bayanların sohbetinde diyorum bunu. Diyorum. Hani kadın talip oluyor işte zengin bir yere talip oluyor. İşte bir örnekliyorum bir düğüne gidecek, bir toplantıya gidecek hani.
İnsanlar evlenirlerken denkliği göz ardı etmemeli Hakkında
işte oraya gideceği kıyafeti yok veya orada giyeceği ayakkabısı yok. Örnekliyorum işte yollarda giyilmeyecek ayakkabıyı bazen ben dışarıda da görüyorum kadınları. O ayakkabı yolda giyilmez. Benim eski mesleğim ya ayakkabıcılık. O ayakkabı düğün salonunda giyilecek bir ayakkabı ama onu giymiş çarşıda dolaşıyor kadın. Hani bu normalde onun bilmediğinden kaynaklanıyor. O ayakkabının nerede giyileceğini bilmiyor. O öyle olunca o gidiyor mesela işte denkliğini görmüyor. Veyahut da bir kadın örnekliyorum işte denge olmayan bir adama kendince aşık oluyor. Onu istiyor. Onunla evlenmek istiyor. Denge değil onun o hani erkek bu noktada daha farklı bir kulvarda koşuyor. Böyle olunca veyahut da işte bir kimse az önce haddini bilmekle alakalıydı. Kendini bilmiyor, haddini bilmiyor. Olmayacak bir kızı istiyor mesela oğluna veya kendine. Olacak bir.
değil. Olmayacak olan bir. O böyle bir özgüven orada kibre mi dönüyor yoksa böyle bir hani o esnada akletmiyor onu. Normalde kendince denge değil. Halbuki o aile olarak da değil. Hiçbir değil. Örnekliyorum işte zaman karşılaşılıyor. Toplumda da karşılaşır insanlar. İşte örnekliyorum kız evi zengin. Kız evi oğlana bir damatlık alıyor. 30.000 liraya, 40.000 liraya, 50.000 liraya., erkek normalde kıza bir elbise alacak. 2.000 liralık, 3.000 liralık elbise alacağım diye uğraşıyor. Bu normalde denklik değil. Eziliyor orada. Ama kadın talep etse mesela ekonomik olarak bakacak olursanız. Hz. Hatice annemiz de. Hz. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem hazretlerinin ekonomisi denk değil. Değil. O gün için. Hz. Hatice annemiz. Mekke’de. Kureyş’te kadınların içerisinde en zengini. Babası yok hani vefat etmiş. Annesi vefat.
etmiş. Bütün mal. Haz. Hatice’de büyük sermaye eder. Hz. Hatice annemiz bakın burada. Hzreti. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem hazretleri ona talip olmuyor. Hz. Hatice annemiz ona talip oluyor. Şimdi hali vakti yerinde bir bayan o zaman gider mesela bir hali vaktinde o kadar yerinde olmayan hani bir erkeği talip olabilir. Bu sünnete aykırı değil. Erkek de ona şunu diyebilir. Benim seni ultra bir şekilde yaşatabilecek durumum yok. Benim mal varlığım bu, hayatım bu. Bunu kabul ediyorsan eyvallah kabul etti. Evlenilir. Öbür türlü de evlenilir. Normalde işte erkek gitti talip oldu bir kıza. Bunu da söyledi. Dedi ki benim hiçbir şeyim yok. Bu da olmayacak diye bir yok. Ama insanlar bu noktada evlenirlerken denkliği hem kültürel olarak hem eğitim olarak.
hem ekonomik olarak hem dini olarak dini olarak da önemli hem de dini olarak denkliği göz ardı etmemeli. Örnekliyorum işte erkek derviş haftanın 3 günü 4 günü 5 günü derse gidiyor. Denklik şimdi onun derse gitmesine müsamakar davranacak. Ona seslenmeyecek dengi bir kız lazım. Sebep o derviş olursa o kızla veyahut da dervişliği bilirse bilecek adamın haftada 34 günü dersi var. Eğer bunu bilmezse zaten sıkıntı. Adama o zaman telefon nerede kaldın? Beni burada yalnızım bıraktın. Ben korkuyorum. Evlenince kadar korkmuyorlar. Evlenince korkuyorlar. Ben korkuyorum. Tril tiril titriyorum. Bak şimdi annemi çağırdım. Yok babamı çağırdım, yok amcamı çağırdım. Evde onlar şimdi. Sen yoksun. E bu çocuğa 1 2 3 çocuk bu sefer e dengesi bozuluyor. Aynı bir erkek de işte.
evlenecek işte derviş bir kıza talip oluyor. İyi ona söylüyor. Evlenmezden önce bak benim dersim var, şuyum var, buyum var. İyi güzel. O da hatta kimisi de öyle diyor. Kızlar bana aktarıyorlar. Diyorlar ki ben zaten böyle bir istiyordum. Ben de derleneyim, toparlanayım. Ben de derse gelirim. Ama bir evleniyorlar kadına diyor ki sen nereye derse gidiyorsun? İşin bir de bu tarafı var. Ne bu ikide birde ben bu kadar bilmiyordum ya. Sana bu kızcağız söyledi. Hatta kimisine diyorum ki ben benle önceden geliyorlardı işte görüşmeye. Diyordum bak bu kızın eğer ki derslerine laf söylersen hani böyle zikirlerine, toplantılarına laf söylersen aranız bozulur. Ona rağmen yine laf söylüyorlar. O zaman dini denklik de lazım. Sadece ekonomik denklik, eğitim denkliği, kültürel.
İnsanlar evlenirlerken denkliği göz ardı etmemeli Sohbeti
denklik. Bunlar yetmiyor. Dini denklik de lazım. Mesela kültürel denklik denilince bu da farklı anlaşılıyor. Ailelerin kendilerine göre kültürleri var. Aile kültürü, bunda da denklik lazım. Mesela aile kültürü. Örnekliyorum. Şimdi benim babam işte kayın pederinde bir hiç ben bir lokma yemek yediğini görmedim. Bayramdan bayrama gider bir kahve içer, bayramlaşır kalkar. 15 dakika babamın bayramlaşması. Annemi bırakır orada bir saat verir. Bir saat sonra gel der. Bir saat sonra annem döner. Bu şimdi bir aile kültürü. Şimdi normalde ben babamdan böyle görmüşüm ya işte örnekliyorum bunu o kimse ben sürdüreceğim dediğinde aile kültürü oluyor. O zaman o aile kültürü de denk gelecek. Örnekliyorum. Şimdi bazı örnekliyorum işte kız babaları var. Kızını evlendirmiş. Hala daha onların evine karışacağım, damada karışacağım.
Her şeyine karışacağım diye uğraşıyor. Bu ama aile kültürü. O alışmış aileden karışmaya. Şimdi örnekliyorum. O kıza talip olacak olan kimse kendisine karışılmasına müsaade edecek. Örnekli onun kayın pederi işte nereye gidiyorsun? Şuraya. Senin ne işin var orada? Veyahut da adam bir iş yapacak o işi yapma. Veyahut da bir yapacak ya her şeyine karışacak onun karışan kayıp pederler var. Ben tanıyorum. Aile kültürü ama bu farkında değil. Bunu devam ettiriyor o kimse. E şimdi ondan kız alacak olan kimse bu aile kültürünü kabullenecek şimdi. Yoksa vuka çıkacak. Damat benim gibi başına buyruk birisi ya. Biri ona sağdan git dese ben inadına soldan da gitmem. Havadan giderim. Birisi bir beni zorlasın yapmam. Örnekliyorum. Kendimden örnekliyorum. Birisi benim işime karışmaya kalksa.
elini değil kolunu koparırım onun. Ne karışıyorsun benim işime? Derim. Sana ne der? Çıkarım işin içinden. Şimdi örnekliyorum. Benim bu babamın kültürü. Babamın evine birisi karışacak. Oho, sövülmedik. Kalmaz onun. Ve hatta bize birisi bir söyleyecek. Gözünün üstünde kaşın var diyecek. Babam bunu duyacak. Onun sövülmedik yanını bırakmaz. Veya birisi anneme karışacak. Mümkün değil bu. Bu aile kültürü. Mesela ben bazen şimdi çevremdekilere bakıyorum. Bazen işte herkes karışıyor adamın eşine. An diyorum adam bir demiyor. Babam da mümkün değil. Bu bir aile kültürü. Şimdi örnekliyorum. Veyahut da işte babam bize de çok karışmazdı. Bir yere kadardı. Aile kültürü bu. Bu şimdi o kültürler de önemli evlilikte. Şimdi kimse ha bir kimse aile kültürünün üstünde. Kur’an ve sünnete tabi söyleyecek bir.
laf kalmaz ama hani o kendi aile kültürünü. Kur’an ve sünnetin içerisine karıştırmaya kalkmasın. Bir de onu yapıyorlar. O yüzden evlilikteki denkliğe eyvallah. Sosyal hayattaki denkliğe eyvallah değil.
İlgili Sohbetler
- Salih eşler, Kur’an ve sünnete tabi olan, birbirine destek çıkarak yan yana yürüyen eşlerdir
- Anne babalar, çocukların temizlik alışkanlıklarına alan tanımalı
- Anne babalar, çocukların temizlik alışkanlıklarına alan tanımalı
Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi için Tasavvuf – Vikipedi sayfasını ziyaret edebilirsiniz.
İnsanlar evlenirlerken denkliği göz ardı etmemeli konulu bu sohbet Mustafa Özbağ Efendi tarafından gerçekleştirilmiştir. Daha fazla İnsanlar evlenirlerken denkliği göz ardı etmemeli sohbeti için sitemizi takip edebilirsiniz.