Gazâlî’nin felsefesi eksiktir. Gazâlî’nin bu noktada mezhebi olarak katıdır. Durur. Evet. Bugün baktığımızda öyledir. Gazâlî mezhep çizgisini, Eşari, Şafii çizgisini veya. Sünni çizgisini çok keskin bir şekilde koyar. Lazımdır o gün için. Oyuna oynayaşa zamanınız yoktur. Çünkü düşman sarmıştır etrafınızı. Siz düşman etrafınızı sarmıştır. Siz devleti ve milleti ayakta tutmakla mükellefsiniz. Bugün düşman ülkenin etrafını içeriden ve dışarıdan sarmıştır. Bugün de aynıdır. Bugün de içeriden selefisi, Vahabisi, içeriden satılmış. İngiliz ajanları, dışarıdan. NATO şemşeyesi altında. Amerika’nın yapılanması ülke-i işgale. Ekonomik
olarak ülke işgale hazırdır. Siasi olarak ülke işgali hazırdır. Kültür olarak zaten işgal edilmişiz. Dini olarak işgale hazırdır. Siz cihat ayetlerini unutacaksınız. Ülke savunmasını unutacaksınız. Ekonomiyi unutacaksınız. Faizi unutacaksınız. Fuhuşu unutacaksınız. Uyuşturucuyla, içkiyle, içkiyle, uyuşturucuyla, çıpraklıkla beyniniz donacak sizin. Evet. Gazali’nin Bağdat’ı terk etmesi vazifeden kaçış Hakkında Ülkede uyuşturucu yaşı 10’a inmiştir. Fuhuş yaşı 13’e inmiştir. Evet. İnsanlar geçim derdindedir. Evet. İşgale hazırdır. O gün için de. Selçuklu işgale hazırdır. İçeride karışıklıklar vardır. O yüzden. Roman. Diojen komutasında. Bizans gelir.
1071 aşılmış olsaydı bugün siz olmazdınız. O yüzden. Gazâlî sipariş adam değildir. O günün zirve, o günün zirve aklıdır. O günün insanlar o gün vazifelerini yaparlar. Nasıl bir vazife yaptığı sonradan meydana çıkar. Eleştirirler. Sonrakler evet eleştirirler. Haklarıdır herkesin. Buna bir demem. O yüzden pişmanlığı ve itirafı. Gazâlî’nin devlete hizmet etmiş olmaklığından değildir. Nefsindendir. Ben onu sufiliğe bağlıyorum. Hani. Hz. Pir der ya dün dünde kaldı. Canca. Cazzım. Bugün yeni şeyler söylemek lazım. Sufiler öyle derler. Düğününe pişman olurlar. Der
ki daha fazla sevseydim. Daha fazla yaşasaydım,. daha fazla derinleşseydim. Bir de. Gazzali’nin ben ona inanıyorum. Niyeti çok saftır. Safidir. Ama o niyetinin safiliği ve saflığını sonradan gelenler bulanıklaştırır. Hani bir. Hz. Mevlânâ vardır. Bir de. Mevlanacılar vardır ya. Hani bir. Arabi vardır, bir de. Arabiciler vardır ya. Bunun gibi. Bir. İmam-ı. Azam vardır, bir de. İmam-ı. Azamcılar vardır. Ne? Hanefi. Neren? Hanefi senin. İmam-ı. Azam. Emevi’nin yıkılması için mücadele etti. Neren. Hanefi senin? Bu onun gibidir. Gazâlî mesela son
iki yılını. Bağdat’ı bırakır. Gazâlî Şam’a geçer. İstifa eder devletler der ki yeter. Yaptığım vazife. Şam’a geçer. Şam’a. Emevi. Camisie iki yıl kapatır kendini. Caminin minaresine kapatır. Evet. Bunu ben. Gazâlî’nin pişmanlığı olarak görmüyorum. Bu artık der ki ben yolum yakın artık ben kendi nefis matematiğini düzeltmem. Gazali’nin Bağdat’ı terk etmesi vazifeden kaçış Sohbeti lazım der. O yüzden benim için hani. Gazâlî’nin. Bağdat’ı terk etmesi, vazifeden kaçması değil. Benim için bir isyan da değil o. E her sufide var olan
bir içsel hesaplaşma vardır. Bunu büyük sufiler genel olarak kendi o içsel hesaplaşmalarından dolayı inzivaya çekilmek, halvet etmek isterler. Der ki bu kadar harere gürere bu kadar hani böyle koşuşturma mücadele. Ondan sonra der ki biraz böyle bir iç hesaplaşma yapalım. Bir geriye çekilelim. Bunu itikaf gibi görün. Hani. Hz. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem hazretleri. Ramazan’ın son 10 gününde itikaf ederdi. Hiç kimseyle konuşmazdı. Devamlı hani. Cenâb-ı. Hak’la haşır neşir olurdu. Oysa hep öyleydi ama yine böyle bir kendini
e böyle bir e tabiri caizse inzivaya çekerdi. E bu da. Gazaliye yakışan bir. şeydir. Aynı şeyleri büyük pirmıştır hep. Hani bu sufi öğretisinin içerisinde vardır bu hani halvet etmek. Bir böyle kenara çekilmek. Şimdi bunu normalde kardeşler, arkadaşlar bunu biraz belki de farklı algılayabilirler. Hani ben de bazen derim ya hani böyle bir çekileyim istiyorum kenara. Bu böyle o duyguyu yenemiyorsun. E sonra düşünüyorsun onca kardeş var, arkadaş var, şu var, bu var. Hadi bir daha kendince bir rüya,
bir hal bir oluyor. Tekrar hani diyorsun koş, yürü, devam et., bu böyle bir. Gazâlî’de benim gördüğüm böyle bir hani iç hesaplaşma diyelim veyahut da biraz böyle halvet etme, biraz kendinle başa kalmak olarak ben onu öyle nitelendiriyorum. İlgili Sohbetler Sen sufisin o zaman sufice yaşa da o padişahın koluna layık ol Allah yolunda canını ver, bil ki senin dostun Allah’tır Sufi kandil gibidir gittiği yeri aydınlatır Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi için Tasavvuf – Vikipedi sayfasını ziyaret edebilirsiniz. Gazali’nin
Bağdat’ı terk etmesi vazifeden kaçış konulu bu sohbet Mustafa Özbağ Efendi tarafından gerçekleştirilmiştir. Daha fazla Gazali’nin Bağdat’ı terk etmesi vazifeden kaçış sohbeti için sitemizi takip edebilirsiniz.
Kaynak
Bu metin, Mustafa Özbağ Efendi’nin sohbet kaydından yazıya aktarılmış ve düzenlenmiştir. Orijinal video kaydı: https://www.youtube.com/watch?v=-AWPqpw-gVc