Dizleri Protezli Olan Namazını Nasıl Kılabilir? — Dînin Kolaylığı
Dizleri protezli olan kimse namazını nasıl kılabilir? Bu, modern tıbbın getirdiği bir mes’eledir. Diz ameliyatı yaptıran, dizinde protez bulunan kimse normal şekilde rüku’ ve secde yapamayabilir. İslâm bu durumda kolaylık tanır: Mü’min oturarak namaz kılabilir; sandalyede oturup, rüku’ ve secde için biraz eğilebilir. Eğer bunu da yapamıyorsa, sâdece başını eğerek (îmâ ile) namaz kılar. Asıl olan namazı bırakmamak; şekli ikincildir. Dînin merhameti burada açıkça görünür.
Sandalye Üzerinde Namaz — En Yaygın Çözüm
Sandalye üzerinde namaz, en yaygın çözümdür. Mü’min normal bir sandalyeye oturur; kıbleye dönük olarak. Tekbîr alır, Fâtihâ ve zammı sûreyi okur. Rüku’ için biraz öne eğilir; secde için biraz daha derin eğilir. Rüku’ ve secde arasında oturuş hâli zaten doğal olarak var. Bu uygulama, modern câmilerde çok yaygındır. Birçok câmide arkaya yaşlılar için sandalyeler konulmuştur.
Yere Oturarak Namaz — İkinci Çözüm
Eğer sandalyeye oturmak da zorsa, yere oturarak namaz kılınabilir. Mü’min bağdaş kurar veyâ rahat bir oturuş alır. Rüku’ ve secde için eğilir. Bu da câizdir. Hz. Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem son hastalığında yere oturarak namaz kılmıştır. Bu örnek, mü’mine yol gösterir: Ne kadar hasta olursa olsun, namaz bırakılmaz; sâdece şekli değiştirilir.
Îmâ ile Namaz — Üçüncü Çözüm
Eğer hiç eğilme yapılamıyorsa, îmâ ile namaz kılınır. «Îmâ» — sâdece başı eğmek demektir. Yatakta yatarken bile mü’min îmâ ile namaz kılabilir. Rüku’ için başını biraz; secde için biraz daha eğer. Bu, kuvvetli sıkıntı veyâ ağır hastalık hâlinde uygulanır. Önemli olan namaza niyet etmek ve kalbi Allâh’a yöneltmek. Şekil ne kadar minimal olursa olsun, namaz kabûl edilir.
Doktor Tavsiyesi — Hangi Şekli Yapabileceğine Karar
Doktor tavsiyesi önemlidir. Mü’min protezli dizi ile ne kadar eğilebileceğini doktoruna sormalı. Eğer doktor «secde yapma, protezine zarar verir» derse, dinlenir; ve secde îmâ ile yapılır. Sağlık birinci önceliktir; ve dîn de bunu kabûl eder. «Kendinize zarar vermeyin» (Bakara 195) âyeti, sağlığı korumayı emreder. İbâdet sağlığa zarar verecek şekilde yapılmaz.
İmkân Buldukça Tam Yapmak — Sevâbı Daha Fazla
Eğer mü’min bâzı vakitlerde ayakta durabiliyor, eğilebiliyorsa, o vakitlerde tam yapması daha iyidir. Çünkü ayakta kılınan namazın sevâbı oturarak kılınandan fazladır. Hep oturarak kılmaktansa, mümkün olduğunda ayakta kılmak teşvîk edilir. Mü’min kendi durumunu en iyi bilir; ve buna göre tercih yapar. Doktor tavsiyesi her zaman dikkate alınır.
Niyâz — Sağlık ve İbâdet İçin
Niyâz: «Yâ Rab, bize sağlık ver. Eğer hastalık veya yaşlılık ile sınanırsak, namazımızı en iyi şekilde kılmamızı nasîb et. Sandalyede, yerde, yatakta — neresi gerekiyorsa orada, namazı bırakmadan kılmayı nasîb et. Hz. Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem’in son hastalığındaki örneğini rehber edinmemi sağla. Beni namazı asla terk etmeyen kullarından eyle.» Allâh muhâfaza eylesin; bizi sağlıklı, eğer hasta olursak da namazı bırakmayan kullardan eylesin.
Kaynak: Mustafa Özbağ Efendi — Sohbet Kaydı. Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi. İlgili Sözlük Terimleri: Namaz, Hastalık, Îmâ. → Tasavvuf Sözlüğü