Bozuk Müslümanlar Mürşidi Kâmile İntisâb Etmezse — Kayıp Yolun Akıbeti
Bozuk müslümanlar — eğer ki gerçek bir mürşidi kâmile intisâb etmezlerse — gidecekleri yer cehennemdir. Çünkü mânevî hastalıkları olan kişi — kendi başına şifâ bulamaz; tabîb gerekir. Tasavvuf yolunda mürşid — kalbin tabîbidir. Hadîs: «Cehâlet ölümdür; ilim hayattır; mürşid ise hayata kavuşturandır» mealinde nakledilmiştir. Klasik tasavvuf eserlerinde — özellikle Gazâlî, Sühreverdî, Şa’rânî — mürşidin zarûreti açıkça anlatılır. «Şeyhi olmayanın şeyhi şeytândır» sözü — Bâyezidi Bistâmî’ye atfedilen meşhûr bir uyarıdır. Bu, mürşid lüksü değil; zarûret meselesidir. Sahih mürşid bulmak — mü’minin en büyük vazîfelerindendir.
Bozuk Müslüman Tanımı
«Bozuk müslüman» — îmânı olan ama amelleri zayıf, ahlâkı sorunlu, kalbi karanlık olan kişi. Namazı tam kılmıyor; orucu zayıf; haramı sevdiği için yapıyor; yalan, gıybet, kibir alışkanlık olmuş. Bu kişi îmâna sahip; ama îmânı meyve vermiyor. Modern müslümanların çoğu bu durumda. Bu durumdan kurtulmak — kendi başına çok zor; çünkü kişi kendi hastalığını tam göremiyor. Bir başkasının yardımı gerekiyor — mürşid.
Mürşid Niçin Gerekli?
Mürşid niçin gerekli? Çünkü: 1) Kişi kendi kusurunu tam göremez — nefsin aldatması. 2) Şeytân her yerden yaklaşır — yalnız kişi zayıftır. 3) Mânevî hastalıkların ilâcı — özel uzmanlık gerektirir. 4) Yolun virajları — yol bilen rehber gerek. 5) Motivasyon — yalnız azalır, mürşidle artar. 6) Cemaat — yalnız kişi sapabilir. Mürşid bu altı ihtiyâcı karşılar. Onsuz yol — riskli, uzun, çoğu zaman başarısız.
Sahih Mürşid Şartları
Ama her «şeyh» derken mürşid değildir. Sahih mürşidin şartları: 1) İlim — Kur’ân-Sünnetfıkıh bilen. 2) Amel — bildiklerini uygulayan. 3) İhlâs — Allâh için, paraya değil. 4) Silsile — Hz. Peygamber’e bağlanan icâzet. 5) İcâzet — bir önceki mürşidden onay. 6) Ehli sünnet akîdesi — sahih îmân. 7) Sünnet üzere yaşam — namaz, oruç, edep. 8) Mürid yetiştirmiş — başarılı talebeleri var. Bu şartları taşımayan «şeyh» — sahte olabilir. Bu yüzden seçim dikkatli olmalı.
İntisâb Nedir?
«İntisâb» — bir mürşide bağlanmak; onun yolunu tutmak; sohbetine devâm etmek; viridini almak; emirlerine itaat etmek (şerîate uygun olanlarda). İntisâb bir akit gibidir; karşılıklı sorumluluk doğurur. Mürşid müride mânevî rehberlik verir; mürid mürşide saygı, sevgi, hizmet sunar. İntisâb sâdece form değil; gerçek bir bağ. İntisâb edip sonra unutmak — büyük hatadır. İntisâb sürekli takip, devâmlı sohbet, gönülden bağ gerektirir.
Mürşidsizlik Tehlikeleri
Mürşidsiz kalan kişi nelerle karşılaşır? 1) Nefse aldanır — sürekli kendini haklı bulur. 2) Şeytâna aldanır — feyiz sandığı şeyler aslında şeytâni olabilir. 3) Yol bilmez — nereye gittiğinden emin değil. 4) Bid’atlere düşer — yanlış uygulamalara kayar. 5) Mânevî bunalım yaşar — sahih yardım bulamaz. 6) Cemaat kuramaz — yalnız kalır. 7) Akıbeti kötü — Allâh muhâfaza. Bu yüzden mürşidsizlik — büyük tehlikedir.
Mürşid Arama
Sahih mürşidi nasıl bulurum? 1) İstihâre — Allâh’tan rehberlik iste. 2) Duâ — «Yâ Rab beni sahih mürşide ulaştır.» 3) Tavsiye — güvenilir mü’minlere sor. 4) Araştırma — sohbetlerini dinle, izle. 5) Talebelerini gör — yetiştirdiği müridler nasıl? 6) Şartları kontrol et — yukarıdaki sekiz şart. 7) Sabır — hemen bulamayabilirsin. 8) Sahih niyet — Allâh için ara, gösteriş değil. Bu yollarla — Allâh sahih mürşidi nasîb eder.
Akıbet Cehennem mi?
Söz «mürşid olmayan cehenneme gider» — kategorik bir hüküm değil; mecâzî bir uyarı. İslâm fıkhında «îmânı olan affedilebilir» kâidesi var. Ama mürşidsiz kalan kişi — büyük tehlikede demek doğru. Çünkü kendi hatâlarını göremeyen, kendi kalbini temizleyemeyen, kendi şeytânını yenemeyen kişi — büyük ihtimâlle günahlarla cehennem yoluna girer. Mürşid bu tehlikeyi önler. Bu yüzden «mürşidsiz kalan cehenneme gider» — istatistik bir gerçekliği vurgular.
Niyâz — Sahih Mürşid
Niyâz: «Yâ Rab, sahih bir mürşidi kâmile intisâb etmemi nasîb et. Bozuk bir müslüman olarak kalmaktan — bu büyük tehlikeden — beni koru. Mürşid niçin gerekli olduğunu bilen bir kul eyle — nefsi, şeytânı, yolu bilmemi sağla. Sahte şeyhlerden beni koru — sekiz şartı taşımayan kimseye intisâb etmeyeyim. İlim, amel, ihlâs, silsile, icâzet, ehli sünnet, sünnet üzere yaşam, başarılı talebe — bunları taşıyan sahih mürşid ihsân eyle. İntisâbı sâdece form olarak değil; gerçek bir bağ olarak yaşat. Klasik tasavvuf yolunun rehberliğinde — şeyhi olmayan akıbetinden beni uzak tut. Mürşid mîrâsını ihyâ eden bir nesil yetiştir.» Allâh muhâfaza eylesin.
Kaynak: Mustafa Özbağ Efendi — Sohbet Kaydı. Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi. İlgili Sözlük Terimleri: Mürşidi Kâmil, İntisâb, Silsile. → Tasavvuf Sözlüğü
Ek kaynaklar:
- Kur’an-ı Kerim, Yunus 10/62-64; Allah dostlarına korku ve hüzün olmaması.
- Kur’an-ı Kerim, Kehf 18/28; sabah akşam Rablerine dua edenlerle beraber olma emri.
- Kuşeyri, er-Risale, şeyh-mürid adabı ve velayet bahisleri.
- Hucviri, Keşfu’l-Mahcub, veliler, mürşidlik ve tasavvufi terbiye bahisleri.
- Sühreverdi, Avarifü’l-Maarif, şeyh-mürid ilişkisi ve irşad adabı bahisleri.
- İmam Gazali, İhya-u Ulumi’d-Din, ilim, kalp terbiyesi ve mürşid ihtiyacı bölümleri.
- Kur’an-ı Kerim, Furkan 25/43; hevasını ilah edinme uyarısı.
- Kur’an-ı Kerim, Kehf 18/17; Allah’ın hidayet verdiğinin doğru yolu bulması.
- Kur’an-ı Kerim, Araf 7/175-176; ayetlerden sıyrılıp hevaya uyan kimse örneği.
- Kuşeyri, er-Risale, sahih mürşid, edep ve istikamet bahisleri.
- Hucviri, Keşfu’l-Mahcub, sahte iddialar ve tasavvuf ehlinin alametleri bahisleri.
- İmam Gazali, İhya-u Ulumi’d-Din, riya, ucub ve ilmi kötüye kullanma bölümleri.