Boykot Ürünlerini Almak Câiz midir?

Boykot ürünlerini almak câiz midir? Bu soru günümüzde önemlidir. Eğer bir ürün İslâm düşmanlarına, mazlûm Müslümanları öldürenlere, sömürgecilere para akıtıyorsa — onu satın almak mü’minin sorumluluğunu zorlar. Şer’î kâide: «Bir günaha vesîle olan da o günaha ortaktır». Bir ürünü almak Müslüman kanı dökene para vermek demek olursa — bu mü’min vicdânının zorlanmasıdır. Fıkıhçılar bu konuda titiz davranmıştır.

Vesîleye Aracı Olmak — Şer’î Kâide

Şer’î kâide: «Bir günaha vesîle olan da o günaha ortaktır». Eğer bir alışveriş Müslümanlara zarar veren bir güce para sağlıyorsa — alıcı da o zarara aracı olmuştur. Bu doğrudan bir günah olmasa bile — mes’ûliyet getirir. Mü’min bu kâideye dikkat etmelidir.

Boykot — Bir Cihâd Türü

Boykot bir cihâd türüdür — ekonomik cihâd. Silahla cihâd edemeyen mü’min — cüzdanıyla cihâd edebilir. Hz. Peygamber «Müşriklere mallarınızla cihâd edin» buyurmuştu. Modern dönemde tüketim — mü’minin elindeki en büyük güç; doğru kullanılırsa düşmanı zayıflatır.

Hangi Ürünler Boykot Listesinde?

Boykot listesinde genelde: 1) Müslüman katlinde para akıtanlar — silah üreticileri, askerî teknoloji firmaları. 2) Mazlûm Müslümanlara hizmet vermeyen şirketler — finansal destek verenler. 3) Ahlâksızlık üreten markalar — açıklık, dînsizlik teşvik edenler. Bu üç kategorideki ürünleri boykot — şer’î olarak güçlü.

İstisnâ — Zaruret

İstisna durumlar zaruret hâlinde. Eğer alternatif yoksa, hayâtî bir ihtiyâç varsa — zaruret hâli geçerlidir. «Zaruretler haramları mübah kılar». Ama bu istisnâ dar kapsamlıdır; sıradan tüketim mallarına uygulanmaz. Mü’min önce alternatif aramalı; zaruret iddiâsında titiz olmalı.

Alternatifler — Müslüman Ürünleri

Müslüman üretici ve markalara yönelmek alternatiftir. Türk, Mısır, Endonezya, Pakistan, Malezya gibi Müslüman ülkelerin ürünleri tercîh edilebilir. Bu hem yerel ekonomiyi güçlendirir; hem Müslüman üreticilere destek olur; hem boykot edilen marka satışlarını düşürür.

Bilinçli Tüketici Olmak

Mü’min bilinçli tüketici olmalı. Aldığı ürünün arkasındaki firmayı araştırmalı, sermâye yapısını öğrenmeli, finansal akışını incelemelidir. Bu araştırma günümüzde kolay; internet üzerinden bilgi mevcûd. Bilinçsiz tüketim — düşmana hizmet riski taşır.

Boykot Etmeyen Mü’min — Sorumluluk

Bilerek boykot etmeyen mü’min — sorumluluk altındadır. «Bilmiyordum» bahanesi geçersiz; bilgi günümüzde her yerde. Mü’min en azından farkında olmalı; alternatif olunca tercîhini değiştirmeli. Tam boykot zor olsa bile — kısmî boykot bile etki sağlar.

Niyâz — Bilinçli Tüketici

Niyâz: «Yâ Rab, beni bilinçli bir tüketici eyle. Müslüman düşmanlarına para akıtmaktan beni koru. Boykot etmek gerektiğinde cesâretle uygulayan bir mü’min eyle. Müslüman üreticilere destek olma tevfîkini ver. Bilgisizliğin bahanesinden beni uzaklaştır; araştırma azmi ver.» Allâh muhâfaza eylesin; bizi bilinçli mü’minler eylesin.

Kaynak: Mustafa Özbağ Efendi — Sohbet Kaydı. Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi. İlgili Sözlük Terimleri: Boykot, Tüketim, Mes’ûliyet. → Tasavvuf Sözlüğü