Bektaşi Nefesleri – Hacı Bektaşi Veli Makalatından konusunda Mustafa Özbağ Efendi sohbeti. Bu yazıda Bektaşi Nefesleri – Hacı Bektaşi Veli Makalatından hakkında tasavvuf perspektifinden önemli bilgiler ve değerlendirmeler bulacaksınız.
Bektaşi Nefesleri Hakkında
güzel konuşmasından dolayı Sayın Profesör Doktor Orhan tero beyefendiye çok teşekkür ediyoruz Sağ olsunlar programımızın 3 bölümünde adim Mevlânâ Sayın Mustafa Özbağ Beyefendiyi konuşmasını yapmak üzere kürsüye davet ediyorum selamm Hayırlı akşamlar beni tanıyan ben biraz rahat insanım böle R olmak ised Akın hel Başkanım Cümleten hoş geldiniz bazı şahsiyetler vardır açıktır Hele bu şahsiyetler toplumun önüne geçerse Hele bu şahsiyetler Herkesin kendisine göre kullanabileceği fikirleri var ise Bun istismarı açık haz Mevlânâ gibi Hacı Bektaşi Gibi ahmi Gibi Mustafa Kemal Atatürk gibi Haz Ali gibi Hz Hüseyin Efendimiz Alevilik gi Şimdi mesela bizde şöyle yerleşmiş bir şey var Her Alevi bektaşidir türkiye’ aslında hiç alakası yok Her Alevi Bektaşi değildir İran’daki Aleviler Bektaşi Suriye’deki Bektaşi Ürdün’de Irak’ta Lübnan’da Aleviler var kendilerine Alevi diye nitelendiriyor Bektaşi mi değil aslında Türklerin içerisinde Alevi kültürü yok Evet Türkler ehlibeyti çok severler haz Hüseyin efendimizi çok severler Hz Ali efendimizi çok severler ehlibeyti sevmek imandandır bu noktada bir problem yok çünkü haslanan Tuğrul Beyden mei Şahan itibaren ben çok böyle taree girmek istemiyorum Türkler kendilerine Sünni Sünni Dini inancın benimsemişler Alasan da Sünni inanca sahip de sahip velişah da sahip aynı şekilde Sünni öğretiyi tün medreselerde emretmiş ve hatta hanefiliğe emretmiş kendisinin Şafi olmasına rağ Bu Türklerin ilk islam oldukları Az önce hocamın dediği 900’den itibaren Türk hakanlarının inanış şekli ardından selçuklularla ardından osmanlılarla ve Hanefi Çünkü burada ilginçlik taslamak istemiyorum hocamın adında Sayın de Hanefi Fıkhı öbür fıkıhın arasında daha dıdır daha akıcıdır akla hükmeder daha toleranslıdır dini daha toleranslı yaşadır Türkler toleranslı çok ehemmiyet verdiklerinde Sünni inanışta hanefiliğin beraber götürmüşler Osmanlı’da da Ayn Osmanlı’dan sonra Cumhuriyet kurulmuş Cumhuriyet kurduktan sonra Mustafa Kemal Sünni inanışı ve aynı zamanda da hedi inanışı devam etm sakın şöyle bir kanı şöyle bir kanıya Varmayın Bektaşi atı Tutak değilim Ben Bektaşi Çünkü bunu baştan beyan ed Ben yeni Bektaşi de değilim ben ilk tarikatla tanıştığım 20 yıldan beri 25 yıldan beri Bektaşi Hacı Bektaşi Veli Hazretlerine mürit olmaktan T talebi olmaktan da büyük bir puan diyor ama burada benim Bektaşi anlayışım ve Bektaşiliğin farklı Türkiye’de birçok Bektaş anlayışı var şimdi Eğer İslam ise bir şey İslam ise burada konuştuğumuz şey ne İslam Eğer ki bir şey İslam ise o konuştuğumuz veya yapa geldiğimiz eylem veya konuştuğumuz fikir an temel Kaideler olarak Kur’an ve sünnete uyması gerekir Eğer Kur’an ve sünnetten almıyorsa kendi tem oran besleniyorsa eğer kaidelerini onun içerisinde oluşturuyorsa bu İslam değildir bir de İslam’ın temel kaidelerinin dışına çıkalım Ben bunu böyle algılıyorum deme hakkımızda yok yani namazın şekli şemali belli farzı vacibi sünneti belli Abdestin farzı vacibi Belli belli yani y abdesti öyle algılamıyor Gönül abdesti alıyoruz biz E normal işte Elimizi yüzümüzü yıkamıyoruz Yani bu Bizim Gönül adini alıyoruz Elimizi yüzümüzü yıkamıyoruz böyle bir anlayış yok dinin içerisinde yok Eğer İslam değilse eğer İslam değilse biz huz bir gönül di böle Mikrofonla ses çıkmıyor di yukarı doğru çevirin y doğru çevir is TKİ ne yaz gi Bektaşilik Beşler zamanında hiç Cemevi yok ondan önce de Cemevi y Bektaşilik önce Ahmet Yesevi’nin zamanındadır ama Cumhuriyetle beraber cemevleri var şimdi Evet toplanıyorlar köylerde de toplanıyorlar biz de aynı toplanıyoruz Biz de Bayın evlerde toplanı yasaktı Biz İlk tarikatla tanıştığımızda bursa’ ellerde toplanıyordu yasaktı biraz sesiniz fazla çıkarsa bir telefon açıyorlardı polis gelip basıyordu ne yapıyordunuz Biz diyorduk ki MEV okuyoruz Bu yasaklar insanların kendi inançlarını ileriye doğru götürebilmek için değişik alternatifler üretmeye başladılar mesela tekke ve zaviyeler kanuna çıktıktan sonra siz tekke ve zaviyeler kapatılmış Ben tekkeye gidiyorum demek yasak Tekke demek yasak tekkenin oluşması yasak Peki bir tasavvuf kültürü var bir tarikat kültürü var Bunlar ne yapacaklar Bunlar evlerde toplanmaya başlamışlar Ama bu evleri ardından bektaşiler kem haline getirdiler ardından Alevi Bektaşi kültür konuşuyorum ben de onlarla sohbet ediyorum y biraz sıkıştık Diyorlar ki biz Anadolu aleviyiz biraz daha sıkıştır Diyorlar ki biz farklıyız Ama eğer K bir yol tasavuf ise bunun Kur’an ve sünnete uygun olması gerek bir derecede şart bir şeyin yol olabilmesi için o yolun Kur’an ve sünnete uygun olması gerek Kur’an ve sünn uygun değilse o İslami değildir Bunun adına Siz ne koyarsanız koyun ister kadirilik değil İster rufailik değil İster BEDAŞ ilik değil İster bedevilik deyin adına ne koyarsanız koyun ve kimliği ne olursa olsun onun muhakkak öz olarak Kur’an ve sünnete uygun olması gerekir şimdi az önce Sayın hocam makalattan bahsetti Türkiye’deki Bektaşi kültürüne sahip olanlar makalatı kabul etmiyorlar diyorlar ki makal Hacı Bektaş yaz niçin kendi kafalarında oluşturdukları bir Bektaşilik var yani biraza AC mesele Hakkınızı helal edin Böyle bazı insanları zem etmek için değil yani Haz Ali efendimizi içki içip saz çalıp Semah edebileceğim düşünü musun Hazreti Ali efendimizin namaz kılmayacak düşünebiliyor musunuz kaldı ki hazre Ali efendimiz sahabenin içerisinde ilk namaz kılan kimsedir öbür sahabeler 7 yıl sonra namaza başlamıştır Haz Ali efendimiz Müslüman olduktan bir yıl sonra namaza başlamıştır onlardan 7 yıl önce namaz farz olmazdan önce Hz Ali efendimiz namaza başlamıştı şimdi bektaşiyiz diyen aleviyiz diyen Kardeşler namaz kılıyorlar mı Yani şöyle bir Haz Ali portresi namaz kılmayan Ramazan’da oruç tutmayan dini ibadetleri yerine getirmeyen Akşamları saz çalıp içki içen şarap içen bir Ali şöyle bir Hüseyin Efendimiz var şehit olmuş ya Kerbela hiç namaz kılmamış hiç oruç tutmamış Allah yolunda Hi çalışmamış suluktan askerler gelmiş öldürmüş O yüzden camiye girmek de mümkün değil oruç tutmak da mümkün değil Ne yapmamız lazım Muharrem ayında 12 gün su içmeyeceğiz o susuz kaldı ya ne içeceğiz şar içecek orucumuz şarap içerek olacak veyahut da orucuz değişik şeyleri yememek olacak Bunu alay etmek için eleştirmek için söylemiyorum ileşmek için söylemiyorum özür dileyerek söylüyorum yani Burada bir kasıt var burada bir bakın eksiklik var demiyorum kasıt var Türkler tarih boyunc Bu da H ırkçılık da yapmak istemiyorum yani beni İçimizden tanıyanlar var ya bu adam eski ülkücü damarı kabardı ırkçılık yapı olarak düşünmeyin ama biz Madem ki Türküz biz cizi tanımamız gerek nereden geldiğimizi tanımamız gerekir Biz şu anda ne olursak olalım ceddimiz tanımamız gerekir Türkler hiçbir zaman Müslüman olduktan sonra Müslüman olduktan sonra bu T bu inanç şekillerine girmedi bakın İmamı Azam türktür serahsi türktür serahsi türktür Ondan sonra geleni büyük İmamlar vardı hanefilerin içerisinde türt Bunlar İslam dünyasında çığır açmışlar Ahmet Yesi çığır açmiş haz Mevlânâ çığır açmış Hacı Bektaş Veli çığır açmış Hacı Bayram Veli çığır açmış Yunus Emre çığır açmış ve bunlar Anadolu’ya gelen ilk Erenler Anadolu’yu islamlaştırma gelmişler Anadolu’yu islamlaştırılması Engin hoşgörüsüyle o tasavvufun in ahlakıyla o tasavvufun ince Kur’an ilmiyle o tasavvufun ince hikmetle Hikmet ve marifetiyle insanları çok ben Hocama dedim ki hocam altına imza ver hocam durdu ya Ne diyorsun dedi hocam tekrar söyleyim Z Makalat edin ben onun altına imza atayım dedim y bu bu kadar açık ve net konuşu Niçin makal çünkü benim aldığım tasavvufu eğitimin kaideleri ve bu makalatın bu kaidelerini Siz makalatın bu kaidelerini sadece Hacı Bektaş görmez görürsünüz gitseniz görürsün haet gitsen görsü musta gelseniz görürsünüz Mustafa bir şey olduğundan değil y benim anlayışım ay y bir kimse yürümesi mümkün mü Değil bir kimse iman ettikten sonra ilim öğrenmeden bir şeyde yürümesi mümkün mü değil yani şeriat tarikat hakikat marifet dediğimiz dört kapının 40 makamını diyelim biz bütün ehli tasavvufun kendi içerisinde kendi ekolünde var İster Nakşi bendiye gidin ister rufa gidin ister bedeviye gidin ister Mevlânâ’ya gidin değişen isterseniz tarihin daha da gerisine muhase gidin isterseniz sahabeye gidin sahabeden de bunu bulacaksınız bakın sahabenin hayatında da bunu bulacaksınız gidin Hayat sahabeyi açın Hayat sahabeyi okurken oradaki hadisleri okurken şeriat tarikat hakikat marifeti göreceksiniz yani şimdi buran herhangi bir edeptir demiş ün kapı marifet 10 makam birincisi edep edep edebi olmayan kimsenin imanı olur mu hayası olmayan bir kimsenin imanı olur mu haya imandandır Haya ne Utanma utanma insanlardan utanmak ehli tasavvuf önce insandan utanır Biz Allah’tan önce insandan utanırız insandan utanmazsan Allah’tan utanmaya Ç Allah’tan utanan insandan utanan insandan utanmayan Allah’tan utanmaz haya perdesi yırtılan iman perdesi de yırtılan edep perdesi yırtılan iman perdesi diye yıl Siz bugün bu öğretiyi nereye gitseniz giderseniz gidin bu öğretiyi alacaksınız ve İşin enteresan noktası Bektaşi Kardeşler bunu kabul etmezler şeriatın ün makamı şeriatın 3 makamı namaz kılmak oruç tutmak hacca gitmek zekat vermek gusletmek bakın gusletmek guslü kabul etmeyen Bektaşi kardeşler var nusi kabul etmeyen Alevi Kardeşler Var Diyorlar ki biz aleviyiz Ben guslün fazını söylüyorum diyor ağzına burnuna su vereceksin vücudunu komple yıkayacaksın Siz diyor zahiren gus ediyorsunuz diyor Biz batınen gus ediyoruz ya diyorum kardeşim bak Sen batınen hini söylesen dahi zahiren böyle gusten var B bu Bunu kabullenmek istemiyor niçin onlar kendilerine göre bir felsefe oluştur Aslında Türkiye’deki bu hareket Türklerin içerisine atılmış bir bombası Türkleri parçalamak için birbirlerine düşürmek için düşünebiliyor musunuz şu anda Pakistan’da Afganistan’da Irak’ta insanlar birbirlerinin camilerine Bomb atıyorlar kime o Şia Camisi ona bomba atıyor öbürkü Sünni Camisi ona Bomb atıyor nereye bomba atıyor camiye kimler öldürüyor namaz kılan dikkat edin şiiş Sünniyim aleviyi Bektaşi ymiş şazili demiş nş bendy mii Şu cemaat bu cemaat bırakın Kardeşler büyük bir büyük bir bomo var İslam dünyasının içerisinde meşrep ve mezhep kavgası bu 1000 yıldan beri Türklerin içerisine atılmış Ara ara Türkler birbirleriyle savaşmışlar mezhepsel olarak Ama bunu körükleme çalışıyorlar anda ve bütün dünya müslümanlarının içine atılmış bir bomba bu yani yemek yiyemiyorum dinlerken K kendimden geçiyorum yani ibadet edilen bir mekana birisi el olmasıyla girmiş 70 tane ölü var 72 tane ölü var 100 tane ölü var bakın ibadet eden kim olursa olsun ister Hristiyan olsun İster Musevi olsun ister olsun ister Hindu olsun hangi dine mensup olursa olsun ibadethaneler kutsaldır ibadethanelere saldıramazsın asla Hanefi fıkıhçıları Özellikle bunu şerh düşmüşler gidin İslam devlet hukukunu okuyun İslam devlet hukukunu asla ve asla asla ve asla ibadet edilenlerin öldürülmesine dair bir zerrecik bir şey bulamazsınız bu nereye ibadet ediyorsa etsin isterse Adam Ata tapsın isterse kuta tapsın ister Ota tapsın ister gök tanrısı ister yer tanrısına tapsın nereye taparsan tapsın o kimse ibadet ediyorsa ibadethanesi kateme ibadethanesi Yıkamazsın ibadet edenleri öldüremezsin bu yerleşmiş şey bu insanın en doğal hakkıdır ibadet etme hakkı bizim için yanlış olabilir o kimse ibadet ettiğine inanıyorsa biz onun ibadetine karışamayız isterse Bizim hiç kabul etmediğimiz bir ibadet türü olsun bu Kardeşler özellikle söylüyorum bakın bizim Bektaşi diyen kardeşlerimiz Cem evlerinde ibadet ediyorlar değil mi biz onlara Dahi dokunamayız Biz onlara dahi kalkıp da herhangi bir müdahalede bulamayız biz onlara katılmamız önemli değil ama benim Bektaşi anlayışıma uygun değil değil ben bektaşiliği Sünni bir hareketin içerisine kuruyorum Hacı Bektaş Veli Hazretlerinin de Sünni olduğuna inanıyorum Hacı Bektaş Veli Hazretlerinin namaz kıldığına oruç tuttuğuna bu noktada kurban kğ Hatta bir tanesi Cihat etmektir şeriat kapılarından birisi kaza etmektir Cihat etmek yani o kimse dini adına kaza edecek Cihat edecek bu şeriat kapılarından birisi Ama eğer ki insanları İslam’dan uzaklaştırmak gayret Eğer ki bizim Anadolu’daki Anadolu’daki insanlarımızı ayrıştırmak Gaye Eğer ki bizim anadolu’ ğini paylaşan suyunu paylaşan buğdayını paylaşan tarlasını paylaşan her türlü hastalığını iyiliğini doğruluğunu güzelliğini derdini çilesini paylaşan bir topluluğu bölüp parçalamak ve onları birbirine düşürmek AET Biz Bunun girmeyeceğiz biz bunun içine düşmeyeceğiz ve biz buna alet olmayacağız hangi şartlarda olursa olsun ve insanlar masalarının başında oturaktan bu toplumun inancını bölüp parçalayacaklar Buna müsaade etmeyeceğiz açığımız da kapımız da Sakalımız da sakalsız da hiç kimseyi ayırt etmeden hiç kimseyi ötekileştirmeden hiç kimseyi yanlış gözle bakmadan ve herkesin herkesi Ortak noktada ortak payda ulaşabileceği bir hayat kuracağız Bu Memleket Bizim bu vatan bizim bu insanlar bizim bu topraklar bizim bizi dışarıdan gelip birisi iyileştirme bizi dışarıdan gelip birisi barıştırmayacak bizi dışarıdan gelip birisi bizi belli bir noktaya getirmeyecek bizim birleşeceğiz Tari şahsiyetlerimiz var birleşeceğiz tarihi İnancımız var Tari kültürümüz var bunu dışarıdan birisinin bozmasına da biz müsaade etmeyeceğiz ne siyaseti uçla siyaseti uçla birbirimize Keskin bakacağız ne de Dinimizi inancımızı keskinleştirici biz asla ve asla asla ve asla fazla siyasallaşan fazla ideolojik takımlara takılmadan biz bu topraklarda yaşamaya devam edeceğiz Gönül Arzu Eder kz gönül arzu ederdi ki bugün ben size Hacı Bektaşi Veli Hazretlerinin tasavvuf anlayışından bahsedelim fakat malum yaz saatler kısıtlı Ben sabaha kadar olsa konuşabilen bir kenesi düşüklüğe sahip bir kimseyim daha fazla konuşarak sizi sıkmak istemiyorum ama Bektaş ana haklarıyla Kur’an sünnet Kur’an sünnet imamların içtihatlarına bağlı bir tasavvufi yold olur Alevilik benim anladığım Alevilik Benim bildiğim Alevilik Hazreti Ali efendimizi sevmektir ehlibeyti sevmektir Bu hadis kitaplarında imanın gereği gibi olduğunu dahir beyan edilmiş bu noktada herhangi bir sıkıntımız yok ve Bazı kardeşler bazı arkadaşlar hazre Ali Efendimizden bahsedilince böyle bir tuhaflaşıyorsun Haz Ali efendimiz Hz Fatıma’nın Resulullah sallah ale veem Hazretlerinin bir damadı Resulullah sallallah ve Hazretlerinin deyimiyle Ben ilmin şehri isem O da kapısı Peygamber sallallahu veem Hazretlerinin gözdesi ve Resulullah Sallallahu ve sell Hazretlerinin T Savaşı’na giderken biraz kakıp fıtıkları için Asap arasında işte tamamıyla Ç konuştu deyince onunla Allah istişare etti onunla Allah konuştu müjdesine nail olmuş bir büyük sahabemiz kutumuz ve hatta Resulullah sallallah aleyhi ve sellem Hazretlerinin özel duasını almış büyük zat ne demiş ya rabbi Ali’nin döndüğü yere Hakkı döndür Bu ne demek Haz Ali efendimiz bir meseleye İçtihat ettiyse fıkıh ettiyse görüş bildirdi isse Allah onun görüşünü hak kabul edip o tarafa yöneliyor bunda enteresan örnekler var mesela konumuzun dışında ama hemen kısa bire bir not düşeyim Çok affedersiniz çok özür dilerek söylüyorum İlk yapanlar komutasında olan şehirde meydana gelince Mektup Yazar Halif mel Hazreti Ebubekir efendimiz halifedir burada livata yapanlar yakalandı Bunun cezası nedir diye konsey toplanır Herkes bir görüş serd edecek Hazreti Ali Efendi der ki ayeti kerimeyi söyler ratla alakalı ve der ki bunların katledip yakılması gerekir bütün sahabe onun ittifakında birleşir onun sözünde derler K Evet kabul ediyoruz böyle olması lazım V hemen bir mektup yors halife tarafından kabet beyak diye hazr Ali efendimiz öylesine mübarek bir kimse Hayber’in fethine sebep vesile ve Ashabı Aba kim ashaba işte necranlı Hristiyanlar gelir günlerce kalırlar tartışırlar Medine’de en son lanetleşme gelir denir ki ertesi gün lanetle ş ayeti Kerime gelir Cebrail Aleyhisselam der çık ehlini ehlibeytimi de Al çocuklarını da al onlarla beraber lanetle Resulullah Sallallahu aleyi ve sellem Hazretleri hastadır bayağı ağır hastadır onun meşhur bir abası vardır hırkası çok önemli günlerde çok önemli zamanlarda gyer bu hırkayı O ne mübarek bir hırkadır ki hep böyle interesan zamanlarda çıkar meydana ve o hırka çıkar meydana haz Resulullah Gözümün önünden hiç ayrılmaz Bu estane biraz öne doğru hastalığından ve ihtiyacından dolayı öne doğru eğilmiş yanında haz Hasan bir tarafında haz Hüseyin onun arkasında Fatıma onun arkasında Ali cübbenin içinde dördünü de alır ve çıkar İşte bunlar bir benim ehlibeytim deir der ve ne iş papası der ki sakın ha lanetleşme girmeyin ebediyen helak olursunuz inancında sözünde emin olan bir kimse Ancak bunu yapabilir geri çekinde ve NEC ramlar geri çekilir Haz Ali efendimiz bu al hepimiz de yüreğimizden severiz hazre Hüseyin efendimizin başına gelen Kerbela O vahşetten hepimiz üzüntü duyarız Hepimiz acı çekeriz Hala da semaya bakmaktan utanan Haz Ali efendimize yapılan o zulümden dolayı Başımıza taş yağacak diye düşünüyorum ve Başımıza bir felaket kek düştür düşünebilir misiniz Resulullah Sallallahu Aley veem en gözde torunu en gözde torunu oruçlu aç ve susuz bir şekilde kat Bunlar bizim Ortak açlarımız bunlar bizim ortak yüzümüz Bunlar bizim ortak tarihimiz haz Hüseyin efendimizin Şehit edilişine o müm ve Hz Hüseyin sis Dem mümkün mü Haz Ali efendimizi bir tek biz seviyoruz demek mümkün mü o bütün ümmetin bütün ümmetin bu noktada gidebileceği bir kapı bütün ümmetin ve bütün ümmetin kurtulmasına ve kurtuluşuna vesile olacağı bir kapı asla ve asla ne benim ne senin Ne bir başkasının kendi malım ya Bu ümmetin ortak malı O yüzden Hacı Bektaş ve Hazretlerini seviyoruz hem haz Hasan’ı hem Hz Hüseyin’i hem Hz Ali’yi hem de Hz resulullah’ı hem haz fatıma’yı ve ehlibeytin hepsini seviyoruz hepsini de sevmemiz gerekir Ehlibeyt sevgisiyle kalın İnşallah hakkınız helal yapaklar semanın en güzel içselliği şudur Her çapta semazenler Allah Ben isterim ki bu Sema burada yapılırken sadece Sema Sema etmesinler katılıma bu programa katılan Bütün kardeşler seenin çarkıyla beraber yüreklerinden al Onlar her Ç Allah inşâallah Sizin de kalbinizden Allah de kim Allah’ı zikrederse Allah onu Zikreder kim Allah’ı zikrederse Allah onu affeder bu güzel konuşmasından dolayı ml teşekkür ediyor kendisinden Allah razı olsun diyoruz programımızın bu bölümünde Bursa Karabağ şevi Kültür Merkezi Sema ekibini sahneye Sema gösterisini yapmak üzere davet ediyorum sizlerden ricamız Sema gösterisini izlerken Sema programını ibadet Şule izlemenizi rica ediyoruz.
İlgili Sohbetler
Daha fazla bilgi için Tasavvuf hakkında kaynaklara göz atabilirsiniz.