Allâh’ı Zikir, Tevhîd Her Şeye Ağır Basar — Tartı Gününde En Ağır Söz
Allâh’ı zikir, tevhîd — her şeye ağır basar. Bu, hadîslerden çıkan derin bir hakîkattir. Hz. Peygamber’in meşhûr Bitâka hadîsi (Tirmizî, İbn Mâce): Kıyâmet gününde bir kişinin 99 sayfa günah defteri açılır — gözün görebileceği kadar uzun. Sonra küçük bir parşömen getirilir; üzerinde «Lâ ilâhe illallâh Muhammeden Resûlullâh» yazılı. Bu kâğıt — terâzînin diğer kefesine konulur. Şaşırtıcı bir şekilde — bu küçük kâğıt 99 sayfadan ağır gelir. Çünkü «Lâ ilâhe illallâh» — Allâh’ın isminin gücüne sâhip. Hiçbir günah, Allâh’ın isminin ağırlığına dayanamaz. Bu hadîs — îmânın gücünü gösterir; tevhîdin merkezîliğini.
Bitâka Hadîsi
Hz. Peygamber: «Allâh kıyâmette ümmetimden bir adamı huzûruna çağıracak; üzerinde 99 sicil açacak — her biri göz görebileceği kadar uzun. Sonra ‘Bu sicillerden hiçbir şeyi inkâr eder misin?’ diyecek. Adam ‘hayır yâ Rabbî’ diyecek. Allâh ‘Bizim katımızda bir hasenenin var; sana bugün zulüm yapılmayacak’ diyecek. Sonra üzerinde ‘eşhedü en lâ ilâhe illallâh ve enne muhammeden abdühû ve Resûlühû’ yazılı küçük bir kart getirilecek. Adam ‘Yâ Rabbî, bu kart bu sicillerin yanında ne kıymet etsin?’ diyecek. Allâh ‘Bugün sana zulüm yapılmayacak’ diyecek. Siciller bir kefeye, kart diğer kefeye konacak. Siciller hafif, kart ağır gelecek. Çünkü hiçbir şey Allâh’ın ismi ile aynı kefede ağır basamaz» (Tirmizî, İbn Mâce, Ahmed).
Tevhîdin Gücü
Niçin tevhîd bu kadar ağır? Çünkü tevhîd — Allâh’ın Zâtının ifâdesi. Allâh sonsuzdur; tevhîd bu sonsuzluğu söyler. Hiçbir günah — Allâh’a göre sonsuz değildir; sınırlıdır. Sınırlı şey — sonsuza ağır basamaz. Bu mantık — hadîste somutlaşıyor. Mü’min bu mantığı bilince — îmânın gücünü hisseder. Tabii ki bu, günah işlemekten kaçınmamak anlamına gelmez; tam tersine, îmânı koruma sorumluluğunu artırır.
Sahih İmân Şartı
Hadîsteki adam — sahih imân ile söylemişti tevhîdi. Sahih imân şartları: 1) İhlâs ile — gösteriş için değil. 2) Tasdîk ile — kalpten inanma. 3) Sünnete bağlı — Hz. Peygamber’i de kabul. 4) İttibâ ile — emirleri uygulamaya çalışma. 5) Şirkten arınmış — gizli açık şirklerden uzak. Bu şartlarla söylenen tevhîd — ağır basar. Sâdece dil ucuyla söylenen — bu hadîsteki gibi etki etmez; çünkü gerçek imân değil.
Müslüman’ın Müjdesi
Bu hadîs — bütün müslümana büyük müjde. Eğer sahih îmân ile öldün ise — günahların ne olursa olsun — sonunda affedilebilir. Çünkü tevhîd — günahlardan ağır. Bu, ümitsizliğe karşı bir kapı. Bazı müslüman büyük günahlar işlemiş, ümitsizliğe düşmüş — «ben affedilmem» düşüncesi. Hadîs der ki: hayır, tevhîd ağır basar. Tövbe et, sahih imânı koru, Allâh’ın rahmetinden ümit kesme.
Şirkin Tehlikesi
Karşı taraf da var: şirk. Şirk — tevhîdin tam zıttı. Şirk işleyen kişi — tevhîdin lutfundan mahrûm kalır. «İnnellâhe lâ yağfiru en yüşreke bihî ve yağfiru mâ dûne zâlike limen yeşâ’» — Allâh kendisine ortak koşulmasını affetmez; bunun dışındakini dilediğine affeder (Nisâ 48, 116). Yâni — şirk tövbe ile affedilir; ama şirk üzere ölen affedilmez. Bu yüzden mü’minin en büyük endişesi — sahih îmân ile ölmek. Bu sağlanırsa — günahlar büyük ihtimâlle affedilir.
Sürekli Tevhîd Zikri
Mü’min sürekli tevhîdi zikretmeli: 1) Günlük vird — günde yüzlerce kere. 2) Namazda — Fâtihâ’da gizli. 3) Ezanda — günde beş kere. 4) Selâmlaşmada — «esselâmü aleyküm» tevhîd ehline. 5) İftarda — «Allâhümme leke sumtü.» 6) Yatak öncesi — Âyetü’l-Kürsî tevhîd özeti. 7) Son nefesini hatırla — son söz tevhîd olmalı. Hadîs: «Son sözü Lâ ilâhe illallâh olan cennete girer» (Ebû Dâvûd). Bu yüzden son sözün tevhîd olması için — hayat boyu zikretmek gerek.
Telkîn — Vefât Anında
Hz. Peygamber: «Ölülerinize Lâ ilâhe illallâh telkin edin» (Müslim). «Telkîn» — ölmek üzere olan birinin yanında tevhîdi okumak. Bunun amacı — ona hatırlatmak; belki son nefeste söyler; cennete gider. Bu sünnet — bütün İslâm tarihinde uygulandı. Modern dönemde de — vefât eden kişinin yanında telkîn okumak çok hayırdır. Mü’min — başka mü’minlere bu hizmeti vermelidir.
Niyâz — Tevhîd Üzere Ölmek
Niyâz: «Yâ Rab, sahih tevhîd îmânı ile yaşat ve aynı îmânla öldür. Bitâka hadîsinin müjdesi — tevhîd kartının 99 sicile ağır basması — bana da nâil olsun. Sahih îmân şartları — ihlâs, tasdîk, sünnete bağlı, ittibâ, şirkten arınma — bende eksiksiz olsun. İhlâs ile söylediğim her ‘Lâ ilâhe illallâh’ Sen’in katında bir hasene olarak yazılsın. Şirkten beni koru — Nisâ 48’in uyardığı affedilmez günahtan. Tövbe ettikçe — diğer günahlarımı affet. Sürekli tevhîd zikri — günlük vird, namaz, ezan, iftar, yatak öncesi — bu zikrin dilimde olsun. Son nefesimde — son söz olarak tevhîd çıksın. Hadîsteki müjde gereği cennetlik bir mü’min olarak vefât etmemi nasîb et. Çevremdeki vefât eden mü’minlere telkîn okuma hizmetini de bana lutfet. Tevhîd üzere yaşayan ve ölen bir kul olarak yaşat.» Allâh muhâfaza eylesin.
Kaynak: Mustafa Özbağ Efendi — Sohbet Kaydı. Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi. İlgili Sözlük Terimleri: Bitâka Hadîsi, Tevhîd, Telkîn. → Tasavvuf Sözlüğü
Ek kaynaklar:
- Kur’an-ı Kerim, Rad 13/28; kalplerin Allah’ı zikirle huzur bulması.
- Kur’an-ı Kerim, Ahzab 33/41-42; Allah’ı çok zikretme emri.
- Kur’an-ı Kerim, Ankebut 29/45; Allah’ı zikretmenin en büyük oluşu.
- Nevevi, el-Ezkar, zikir ve dua adabı bölümleri.
- İmam Gazali, İhya-u Ulumi’d-Din, zikir ve dua adabı bölümleri.
- Kuşeyri, er-Risale, zikir, murakabe ve kalp hayatı bahisleri.