Senden gidene üzülme Allah sana daha iyisini daha yenisini verecek, Allah’ı zikretmeye devam et

Mustafa Özbağ Efendi bu sohbette Bakara suresinin yedi yüz elli ikinci, Talak suresinin üçüncü ve dördüncü ayetlerinden hareketle bir manevî ders takdim eder: senden bir şey gittiği vakit üzülme, Allah Teâlâ sana daha iyisini, daha güzelini, daha yenisini verecektir; bunun için zikrullahı bırakma. Manevî bir kaybın ardından kalp depresyona, ümitsğizliğe, isyana düşebilir; bu hallerden çıkmanın tek yolu zikrullahın çokluğudur. Karabaşı Velî sohbetlerinin manevî havzasından geçen mürid, hayatını tevhid üzere düzerken karşılaştığı her aksilik karşısında kalbinin nağmesini sürekli çeker.

Talak 2-3: Allah’a tevekkül edenin rızkı

Allah Teâlâ Talak suresinin ikinci ve üçüncü ayetlerinde «Ve men yettekiğllâhe yecğal lehu mahrecâ, ve yerzukhu min haysğu lâ yahtesib. Ve men yetevekkel ağlallâhi fehüve hasbuğhu» (Kim Allah’tan korkar (takva sahibidir) ise, Allah ona bir çıkığığ yer kılar ve onu hiç ummadığı yerden rızklandırır. Kim Allah’a tevekkül ederse Allah ona yeter) buyurur. Bu âyetler manevî bir güven verir: bir müslümanın hayatından bir nimet çıksa, bir şey kaybolsa, bir kapı kapansa, mü’min ümğdini kaybetmez; çünkü Cenabı Hak takva ve tevekkül sahibine mutlaka bir manevî çıkğığ kapı açar. Bu âyetler şüphesiz tasavvüf geleneğinde çokca tahlil edilmiştir. İmam Ebü Tâlib el-Mekkî Kütu’l-Kulüb’da bu âyetin manasını «tevekkül, kalbi rızk endişesinden arıtır» vechiyle açıklar. Mustafa Özbağ Efendi bu sohbette müride hayatındaki herhangi bir kayıp, ayrılık, ev kaybı, makam kaybı, sevdiğini kaybetme gibi durumlar karşısında bu âyetlerin manevî sigorta işlevini hatırlatır.

Bakara 156: innâ lillahi ve innâ ileyhi râciğun

Allah Teâlâ Bakara suresinin yüz elli altıncı ayetinde mü’minlere bir kayıp veya musibet karşısında nasıl davranması gerektiğini öğretir: «Ellezîne iza esabetğhum musîbetun, kâlü innâ lillahi ve innâ ileyhi râciğun» (Onlara bir musibet ulaştığında «Biz Allahın kullarıyız ve dönüşümüz onadır» derler). Bu cümle her müslümanın bir kayıpla karşılaştığı vakit söylemesi gereken zikirdir. Resulüllâh aleyhisselatüvesselam «Bir müslümana bir musibet ulaşır da o «innâ lillahi ve innâ ileyhi râciğun» deyip ardından «Allahumme ecğurnî fî musîbetî, ve ahlif lî hayren minha» (Allahım, bu musibetğe benim için ecir ver, bana bunun yerine daha iyisini ver) derse, mutlaka kendisine daha iyisi verilir» (Sahîhi Müslim, Cenâiz 4) buyurmuştur. Hz. Ümmü Seleme radiyallahu anhâ bu duayı eşi Ebü Seleme’nin vefatından sonra okumuş ve neticesinde Resulüllâh aleyhisselatüvesselam ile evlenme nasibine erişmiştir. Mustafa Özbağ Efendi bu sohbette müride bu zikrin manevî bereketini hatırlatır.

Hadid 22-23: kayıplara gönül bağlamamak

Allah Teâlâ Hadid suresinin yirmi iki ile yirmi üçüncü ayetlerinde «Mâ esabe min musîbetin fi’lardı ve lâ fî enfüsikum illâ fî kitâbin min kabli en nebreeğhâ… Likây lâ te’sev ağla mâ fâtekum ve lâ tefrahü bimâ âtğakeğmğğ vellahü lâ yuhibbu kulla muhtalin fahürin» (Yerüde ve nefislerinizde size erişen hiçbir musibet yoktur ki onu yaratmadan önce bir kitâpta yazılı bulunmasın… Bu, kaybettiğinize üzülmemek ve size verilen ile şımarmamak içindir. Allah hiçbir çılğğğn ve böbürlenenleri sevmez) buyurur. Bu âyet hayatın iki tarafına manevî bir denge sunar: bir şey gittiği vakit aşırı üzülmeme, bir şey verildiği vakit aşırı sevinmeme. Bu denge iç alemini muhafaza eden manevî bir kalkandır. Mustafa Özbağ Efendi bu sohbette müride bu âyetin pratik tatbikini izah eder. Mü’min hayatındaki tüm kazançları ve kayıplarını bu âyetin terazisinde tartar; böylece kalbi modern hayatın bombardımansından korunur.

Şâbân-ı Velî menkıbesi: kayıplar karşısında zikrullah

Halvetî-Şabânî tarikatının pîri Şâbân-ı Velî hazretleri Kastamonu’da yüz yıldan fazla bir manevî miras bırakmıştır. Bir gün müridanın içinde bir genç «Şeyhim, ailem büyük bir mal kaybetti, ne yapacğağım?» diye sorar. Şâbân-ı Velî hazretleri «Sen Allah’ı zikrediyor musun?» cevabını verir. Genç «Evet» deyince, «O zaman Allah Teâlâ senin zikrini gördüğünde sana daha iyisini verecek, sen sadece zikre devam et» nasihatini verir. Gerçekten birkaç ay sonra bu gencin ailesi büyük bir bereket görür ve manevî olarak da müridğin kalbi açılır. Bu menkıbe Halvetî-Şabânî tarikatınında yüzyılğlardır aktarılan klasik bir manevî derstir. Karabaşı Velî hazretleri Şâbân-ı Velî’den manevî nesil aktarımı yapan en önemli halifelerden biri olarak bu menkıbeyi sıkça takip eder. Mustafa Özbağ Efendi bu sohbette müride bu menkıbenin manevî mesajını iletir: kayıplar karşısında zikrullahı bırakmamak, çünkü zikir manevî bir çıkğığ kapı açar.

Sabır ile zikrin birleşmesi

Sabır kelimesi tasavvüf literatüründe ehemmiyetli bir mevki kapsar. Allah Teâlâ Bakara suresinin yüz elli üçüncü ayetinde «Yâ eyyühellezîne âmenü isteinu bi’ssabri ve’ssalatğ, innallahe meğağssabirîn» (Ey iman edenler, sabır ve namaz ile yardım dileyiniz; Allah sabredenlerle birliktedir) buyurarak sabrın manevî bir destek olduğunu ortaya koyar. Sabır türlü türlüdür: ibadette sabır, günahtan kaçmada sabır, musibetlere sabır. Resulüllâh aleyhisselatüvesselam «Sabır ışıkdır» (Sahîhi Müslim, Tâhare 1) buyurmuştur. Müslümanın hayatında sabır ile zikir birleştiğinde manevî bir manevî kalı oluşur; sabır ışıktır, zikir kalbin gıdasıdır. Mustafa Özbağ Efendi bu sohbette müride sabırla birlikte zikrın çokluğunu hatırlatır. Karabaşı Velî hazretleri Risalei Tasavvüf’te «Sabır ile zikir birleştiğinde müridin kalbi hızla yedi nefis mertebesini aşar; emmâreden levvâmeye, levvâmeden mülhimeğye, mülhimeğden mutmainneye, mutmainneden radiyyeğye, radiyyeğden mardiyyeğye uçar» vechiyle bu ölçüyü tarif eder.

Müridin gündelik manevî rehînesi

Mustafa Özbağ Efendi sohbetin son kısmında müride pratik bir gündelik manevî rehîne sunar. Sabah namazından sonra mürid Talak 2-3’ü okuyarak güne tevekkül ile başlar; ardından yedi yüz «lâ ilahe illallah» tevhidini, beş yüz salavat-ı şerîfeyi, yüz istiğfarı çeker. Gün boyunca herhangi bir kayıp, ayrılık, sıkıntı, depresyon, sıkıntı karşısında «İnnâ lillahi ve innâ ileyhi râciğun. Allahumme ecğurnî fî musîbetî, ve ahlif lî hayren minha» cümlesini kor sesle okur. Akşam namazından sonra Hadid 22-23’ü okuyarak günün düğümlü durumlarını ilâhî takdire teslim eder. Yatıdan sonra kalp zikrine geçer, üç yüz «hu» çekerek uykuya tevhid üzere yatar. Bu gündelik program manevî bir kalı oluşturur; mürid hayatının her durumunda manen ferah olur. Karabaşı Velî hazretleri Tarikatname’de «Günğlük vird müridin manevî sigortasıdır; sigortasız yaşayan kim her türlü aksilik karşısında çaresizdir» vechiyle bu ölçüyü tarif eder.

Bibliyografya

• Kur’ân-ı Kerîm, Talak süresi, ayet 2-3 (tevekkül ve rızık).
• Kur’ân-ı Kerîm, Bakara süresi, ayet 153 (sabır ve namazla yardım dileme).
• Kur’ân-ı Kerîm, Bakara süresi, ayet 156-157 (innâ lillahi ve innâ ileyhi râciğun).
• Kur’ân-ı Kerîm, Hadid süresi, ayet 22-23 (kayıplara üzülme dengesi).
• Kur’ân-ı Kerîm, Bakara süresi, ayet 152 (fezkürunî ezkürküm).
• Kur’ân-ı Kerîm, Ahzab süresi, ayet 41-42 (zikran kesîra).
• Sahîhi Müslim, Cenâiz 4 (Ümmü Seleme duası hadisi).
• Sahîhi Müslim, Tâhare 1 (sabır ışıkdır hadisi).
• Sahîhi Buhârî, Cenâiz bölümü.
• Süneni Tirmîzî, Da’avat 6 (en hayırlı amel zikir).
• Süneni Ebî Dâvüd, Cenâiz faslı.
• İmam Tabarî, Cami’u’l-Beyan, Talak 2-3 tefsiri.
• İmam Razi, Mefatihu’l-Gayb, Hadid 22-23 tefsiri.
• İmam Kurtübî, el-Cami’, Bakara 156 tefsiri.
• İmam İbn Kesîr, Tefsir, Talak 2-3 tefsiri.
• İmam Gazzâlî, İhyâu Ulümi’d-Dîn, Kitâbu’s-Sabır ve’ş-Şükr.
• İmam Ebü Tâlib el-Mekkî, Kütu’l-Kulüb, Tevekkül faslı.
• İmam Kuşeyrî, er-Risaletu’l-Kuşeyriyye, Bâbu’t-Tevekkül.
• İmam İbn Kayyım el-Cevziyye, Medâricu’s-Sâlikîn, Menzilu’t-Tevekkül.
• Mevlâna Halid Bağdadi, Mektubat-ı Mevlâna Halid.
• Şâbân-ı Velî menğkıbeleri, Halvetîye tarikatı kaynakları.
• Karabaşı Velî, Risalei Kâşife, Sabır ve Zîkir bahsi.
• Karabaşı Velî, Tarikatnamei Halvetîye, Manevî Sigorta.
• Karabaşı Velî, Risalei Tasavvüf, Yedi Nefis Mertebesi.
• Mustafa Özbağ Efendi, Halvetî-Şabânî sohbetleri, «Kayıp ve Zîkir» faslı.
• Mustafa Özbağ Efendi, Karabaşı Velî tahlili sohbetleri (mustafaozbag.com arşivi).
• İrşad Dergisi, Tasavvuf Köşesi, «Şâbân-ı Velî Menkıbeleri» yazısı.

Sohbetin Tasnîfi

Bu sohbet Mustafa Özbağ Efendi’nin Zikrullah serisinin kayıp ve sabır ekseninde işlenmiş bir örneğidir; Senden gidene üzülme Allah sana daha iyisini daha yenisini verecek, Allah’ı zikretmeye devam et başlığıyla Talak 2-3’ün tevekkül ve rızık ayeti, Bakara 156-157’nin innâ lillahi ve innâ ileyhi râciğun duası, Hadid 22-23’ün kayıplara üzülme dengesi, Şâbân-ı Velî menkıbesi, sabır ile zikrın birleşmesi ve gündelik manevî rehîne ekseninde işlenmiştir.

Kaynak: Mustafa Özbağ Efendi Sohbet Kaydı | Video: YouTube | Seri: Zikrullah

İlgili Sözlük Terimleri: Zikir, Sabır, Tevekkül. → Tasavvuf Sözlüğü’nün tamamı