Allah’a ortak koşmak ne demektir?

Allâh’a Ortak Koşmak Ne Demektir?

Allâh’a ortak koşmak — şirk — İslâm’ın en büyük günahıdır. «Şüphesiz Allâh kendisine ortak koşulmasını affetmez; bundan başka her şeyi dilediği için affeder» (Nisâ 48). Şirkin iki türü vardır: Büyük şirk — açıkça Allâh’tan başka tanrı tanımak (putperestlik, hristiyanlık’taki üçlemecilik). Küçük şirk — riya, gösteriş, gizli nefsî tanrılaştırma. Mü’min her iki şirkden de uzak durmalıdır.

Büyük Şirk — Açık Ortaklık

Büyük şirk — açıkça Allâh’tan başka ilâh tanımaktır. Putperestlik, müşriklik, üçlemecilik, kâinâtı yaratan Allâh’tan başka bir tanrı kabûl etmek. Bu büyük şirk Müslüman olmaktan çıkarır. Tevhîd — şirkin zıttı — İslâm’ın özüdür: «Lâ ilâhe illâ-Allâh».

Küçük Şirk — Gizli Tehlike

Küçük şirk gizli bir tehlikedir. Hz. Peygamber «Sizin için en korktuğum şey küçük şirktir» buyurmuştu. «Küçük şirk nedir?» dediler. «Riyâdır» dedi. Riyâ — gösteriş için ibâdet etmek. İnsan «Allâh için yapıyorum» derken aslında insanlar için yapıyor — bu da bir tür ortak koşma.

Şirkin Diğer Çeşitleri

Şirkin diğer çeşitleri vardır. 1) Sebeplere şirk — «doktor şifa verdi» demek (Allâh’ı atlayarak). 2) Şahıslara şirk — bir kişiyi Allâh’a denk tutmak. 3) Para şirki — «para her şeyi yapar» dedikleri. 4) Nefse şirk — kendi hevâsına tanrı muâmelesi yapmak. Mü’min bütün şirk türlerinden uzaklaşmalı.

Tevhîd — Şirkin Panzehiri

Tevhîd — şirkin panzehiridir. «Lâ ilâhe illâ-Allâh» — Allâh’tan başka ilâh yoktur. Bu söz sürekli tekrarlanırsa — kalp tevhîde alışır; şirk türleri uzaklaşır. Sufîler tevhîd zikrine özel önem verir; çünkü tevhîd kalbi şirkten temizler.

Şirk Affedilmez mi?

«Allâh kendisine ortak koşulmasını affetmez» (Nisâ 48). Bu büyük şirk için geçerli; tövbe edilmeden ölünürse. Eğer kişi tövbe ederse — Allâh affedebilir. «Mâidet’te kâfir oluptan sonra îmân eden… Allâh çok bağışlayıcıdır» (Âli İmrân 89). Tövbe kapısı her zaman açık; ölüm anına kadar.

Modern Şirk Tuzakları

Modern dönemde şirk tuzakları çoktur: 1) Para tanrılaştırma — «para her şey». 2) Şöhret tanrılaştırma — «beni görsünler». 3) Bilim tanrılaştırma — «bilim her şeyi açıklar». 4) Devlet tanrılaştırma — «devlet üstündür». 5) Sevgili tanrılaştırma — «o olmadan yaşayamam». Bunların hepsi şirkin modern yansımaları.

İhlâs — Şirke Karşı Kale

İhlâs — şirke karşı kalkandır. İhlâsla yapılan amel — sâdece Allâh için yapılan amel — şirkten uzaktır. Mü’min ibâdetlerini ihlâsla yapmaya çalışmalı; her amelini «sâdece Senin için» niyetiyle yapmalı. İhlâs sûresinin günlük tekrarı bu bilinci kuvvetlendirir.

Niyâz — Tevhîde Bağlılık

Niyâz: «Yâ Rab, beni şirkin her türünden koru. Büyük şirkten — açık ortak koşmaktan; küçük şirkten — riyâdan; modern şirk tuzaklarından — para, şöhret, bilim, devlet, sevgili tanrılaştırmadan. Tevhîd kalbime sâbit kıl. İhlâs ile her amelimi yapmayı nasîb et. Ölümümün anına kadar tevhîd üzerinde sâbit kalayım.» Allâh muhâfaza eylesin; bizi tevhîde bağlı mü’minler eylesin.

Kaynak: Mustafa Özbağ Efendi — Sohbet Kaydı. Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi. İlgili Sözlük Terimleri: Şirk, Tevhîd, İhlâs. → Tasavvuf Sözlüğü

Ek kaynaklar:

• Kur’an-ı Kerim, Nahl 16/125; hikmet ve güzel öğütle davet ilkesi.
• Kur’an-ı Kerim, Ahzab 33/21; Resulullah’ta güzel örnek oluÅŸu.
• Nevevi, Riyazü’s-Salihin, takva, ihlas ve güzel ahlak bölümleri.
• Ä°mam Gazali, Ä°hya-u Ulumi’d-Din, kalp terbiyesi, ahlak ve ihlas bölümleri.
• Buhari, Ä°man ve Rikak bölümleri, niyet, ihlas ve ahlak rivayetleri.
• Müslim, Birr ve Sıla bölümü, güzel ahlak ve kardeÅŸlik rivayetleri.
• Tirmizi, Birr ve Sıla, zühd ve deavat bölümleri.
• Nevevi, Riyazü’s-Salihin, ihlas, takva, zikir ve güzel ahlak bölümleri.
• Ä°bn Hacer el-Askalani, Fethu’l-Bari, ilgili Buhari rivayetlerinin ÅŸerhi.
• KuÅŸeyri, er-Risale, tasavvuf adabı, hal ve makamlar bahisleri.