Alışveriş konusunda Mustafa Özbağ Efendi sohbeti. Bu yazıda Alışveriş hakkında tasavvuf perspektifinden önemli bilgiler ve değerlendirmeler bulacaksınız.
Efendim birinci sorum kuyumcuya gittim işte altın bozacağım altını verdim adam parası yok kuyumcunun toptancıdan fiyat alıyor işte abi toptancıdan alıp getireceğim paranı diyor. Ben kuyumcuda o sıra bu caiz olur mu olmaz kuyumcuyla. Beraber toptancıya gideceksin altını orada bekletip. Kendi gidip parayı alsa altın senin cebinde olduğu müddetçe bir sıkıntı yok. Benim cebimde değil tezgahta. Duru tezgah durmayacak cebinde duracak altın senin mülkünde kalacak tezgahta da değil ben bir gideyim parasını alayım geleyim altını alacaksın cebine koyacaksın parayı alacak gelecek vereceksin altına ikinci sorum. Az önceki misli mallarla alakalı sıfır bir malı aldım ben parasını verdim ama malı daha almadım teslim almadım mal zai oldu yolda giderken ama mis yok aynı mal bir daha üretilmemiş. Misli mal üretilen maldır.
sürekli üretilmesi. Evet şart veyahut da örneğin işte el işçiliği yapılmış bir el halısı dokuma halısı devamlı üretilmiyor ama kullanılmamış ne kadar diyelim ki şu kadar para zahi oldu değil mi o normalde kullanılmadığı için misim mal o yine o kaç çayd diyelim ki 3.000 liraydı değil mi o kimse 3.000 lirayı sana yapacak iade edecek. Hayır eğer. Normalde varsa zay olduğu için aynı malı yoksa paranı iade edecek senin yok işte o mal üretilmiyor ola o zaman paranı ödeyecek senin. Peki orada mesela paranın zaman değeri. Faize mi girer o anında olacak olan bir yok mesela atıyorum bugün. TL ile aldım. Bir sene sonra alacağım. Bir sene sonra olmadı o zaman. E oldu. Ne o alışverişin hükmü fasit. Olmaz.
yok mesela vadeli satışta mesela. Bir sene sonra ama bak alışveriş bitmiş malı sana teslim etmesi gereken kimse teslim etmemiş o teslim etmediği için o zayi olan malın. E senin zararını. Tazmin edecek. E bir sorum da az önce. İsmail abidden örnek vermiştiniz ya. Örneğin o an dolar 19 lira 20 lira ben 15 liradan bozarım öyle alırım deme hakkı olur mu o satıcının olur benim nazarımda dolar 15 lira der. Sen git başka yerde 20 liraya sat getir parayı teşekkür edim. Efendim benim sorum da tazminle alakalı. Mesela evi takas ettik. Ben evi verdim. Ama o bana evi bir ay sonra verdi ve dedi ki o bir aylık kirayı. E biz yerel kanunlarla dediler ki işte bir aylık kirayı.
Alışveriş Hakkında
Tazmin edecek. O kişi bana bugün vermedi 10 yıl sonra verdiğinde olmadı verecek dolarla satılan ürünlerin karşılığını. TL olarak ödeme yapılabiliyor nakitte evraklı işlerde bana dedi ki ben bunu dolarla alırım. Örneğin 4 dolar. Ama şu kadar günlük evrak vermek kaydıyla tek ver bunu da kendi taahhüdü yle bizim talebimiz de değil kendi taahhüdü yle dedi ki çekin gününde. Dolar ne kadarsa o kadar düşer o kadardan ödeyeceğim ya da dolar e çeki aldığım gün vadesini beklemeden iki şekilde soruyorum. Bir vadesini beklemeden evrağı aldığımız gün dolar kaç paraysa düşülüyor hesaptan ya da onun tütü noktasında evrağın ödenmiş tarihi valor dediğimiz tarihindeki kur baz alınarak bu ikisinde vadeli satışa giriyor bir kimse bugün senden kumaş aldı 1000 metre kaç dolar.
4 dolar 4 dolardan ne yaptı 4.000 dolar yaptı dedi ki bu çeki al kaç 6 ayın çeki 6 ayda dedi 4.000 dolar olarak bu. Benim hesabımdan düş orada. Normalde o kimse dolar olarak borçlandı sana o yüzden vadesi geldiğinde çek aldın 6.000 lirayı tahsil ettin adama telefon açacaksın tahsil ettinde senin tahsil ettim bu kadar dolar yapıyor senin parana göre tamam mı tamam bitti mesele eksik kaldıysa eksik kaldıysa o adam ödeyecek karşıdaki o aradaki farkı ö o eksik kalanı dolar olarak ödeyecek ilk sor şe aldığ gün evrağı aldığ gün valör neyse o da peşin almış oldu dedin ki sen adam bugün evrağı aldım dolar 20 lira. Sen benden kaç para borcun vardı 4.000 Do 2 kere 4.
8 sen 8 milyarlık 80 milyarlık veya 8 milyarlık çeki aldın sen o esnada doları. TL’ye çevirdin o da kabul etti. Onu peki burada o vadeli olarak anlaşmanın hükmüyle soruyorum ben bu şartlarla satarım diyebiliyor muyuz diyebilirsin yoksa karşı tarafın bunu yok diyebilirsin o önemli değil. Ben böyle satıyorum dediğinde o da onu. Kabul ettiğinde. Ben 6 aylık vadeyle 4 dolar karşılığı ben bu malı sana satıyorum. Evet valör günü kaç paraysa dolar çevirmek kaydıyla. Bunda bir sıkıntı yok. Allah razı olsun açtığımız icra davalarında devlet tarafından lehimize tahakkuk ettirilen faiz oranları ne yapacağız faiz miktarını devlet ne kadar tahakkuk getirdiyse o kadar alabiliriz alabilirsin teşekkür valör günü belli değil kısa evrakla ödeyeceğim 3 ay 4 ay 5 ay dolar.
üzerinden yine birisinin elinde 10.000 var. Parayı çeviremiyor birisi de alış. Ticaret yap araba alıp satıyor 10.000 L al bu parayla araba alıp sattığınız zaman onun üzerinden atıyorum 500 L veya 1500 onun üzerind. Kar nasıl. Kar alırsa anlaşmaya bağlı anlaşma yapılabilir mi mikrofona soruyu sor birisi emekli oldu 50.000 L para geçti eline parayı çeviremiyor ticareti bilmiyor ticaret yapan birisine dedi ki 50.000 liramı al benim bana aylık ama 500 L ama 1000 L diyebilir mi yoksa araba satımından kar payım alır. Aylık 500 lira 1000 lira derse faiz oldur faiz olur evet aylık 500.000 L 1000 lira derse faiz olur bu parayla araba alıp satıp üzerinden sana % 5 diyebilir miab kar payı olabilir. Teşekkür ederim babacığım orada.
Alışveriş Sohbeti
Çünkü belli bir miktar yok belli bir sabitleyemiyorum öyle mi babacığım. Evet sabitleyince faiz olur. Teşekkür ederim. Ticaret erbabı çok olunca soru da çok. Evet bazen bir malı satıyoruz müşteriye peşin veya vadeli müşteri diyor ki malımı ben 3 ay sonra 5 ay sonra teslim alacağım. Evet. Bunda bir sıkıntı yok ama mal zayi olursa senin sorumluluk senin. Evet. Ahmet 2020 model. Bir arabayı ver sene sonra. Adam bana sı bir araba vere aynı model. Mela bu faiz olur mu oaman. Evet olur evet murteza caiz değil faiz oldu. Evet sat yaptığımız için müşterilere müşter ürünleri satıyoruz müşteriler bir aylık 15 günlük günler sonra ürünlerini alıyorlar geldiklerinde nakit fiyatına sat sattığımız oluyor ve vadeli sattığımız oluyor nakit sattıklarımız müşteri. Bir.
ay sonra geldikten sonra karttan çekmek istiyorlar ondan sonra biz nakit istiyoruz paramızı onlar diyor ki kart verelim. Tamam karttan çekelim diyorlar ama sizin. E bu alışverişten dolayı zarar edeceğimizi söylüyorlar bize kalkıp para vermek istiyorlar bazıları hatta kalkıp parayı atıp gidiyor gidenler dahi oluyor. Normalde bir ay. Aslında alışverişi yaparken bir ay sonra ben bunun parasını ödeyeceğim dese bu uygun olur ama alışverişi yaptı parayı ödemedi. Bir ay sonra geldi kredi kartından çekmeye çalıştı. E sen zarar ediyorsun. Burada müşteri kendiliğinden. Örneğin 1 milyonluk alışverişte 100 lira sana veriyor bu kendiliğinden verdiği için caiz alabiliriz alabilirsin. Biz genelde mesela o parayı genelde almıyoruz dükkana koymuyoruz dağıtı veriyoruz birilerine e getir yerim ben. Recep senin paran yenir. Ya evet çanta.
Evet babacım alışverişte. Biz satış yaparken 1000 liraya bir ürünü sattık ama 1000 liraya ürünü sattık ama baştan kart mı. Nakit mi konuşulmadı tam ödeme zamanı geldiği zaman müşteri diyor ki ben diyor kartla ödemek yapmak istiyorum kartla ödeme yaparsan diyorum ben 00 lira olur örnek veriyorum bu aradaki 200 lira problemli mi alışveriş bitmemiş dah alışveriş bitmemiş de o yüzden caiz. Evet çek kırdırmanın hükmünü sormak istiyorum çek kırdırmak zaten belli şahısa işte 100.000 Lal çek verip 8 lira almak faiz bu peki firmalarında gene dar konuşur mu. Faktoring firmalarının. Biz dinlerini bilmiyoruz. O yüzden. Normalde burada ama. Müslümanın zararı var ama buna. Normalde. Müslümanın zararı var fakat yine de bu konuda taz verile bilinir o bankalara veya faktöring.
çilere parasını. Kurtarmak adına hani oradan veyahut ihtiyacı var kullanmak adına yok ki. Factoring. Adamın parası kurtulmaz o zaman çekin sahibi gitsin. Factoring o yapsın onu. Efendim şimdi. Dolar kuru üzerinden hammadde alıyorum evet o günkü. Dolar kuru üzerinden hesaplanıyor. Ben mesela 5 aylık. TL çeki veriyorum fakat yerim olmadığı için aylık ben sevkiyatları yapıyorum malımı aylık depoma çekiyorum ev. Her aldığım gün o günün kuru üzerinden hesaplanıp öyle fatura edilip artı öyle sevkiyat yapıyorum. Bunda bir sıkıntı var burada düştüğünde mesela düşme olmuyor ama fiyat belli değil fiyat belli değil. Efendim fiyat belli değil olmadığ fiyat belli olmadığından alışveriş fasit oldu miktar ve fiyat belli olması lazım miktar ve fiyat belli olmazsa alışveriş fasit oldu bir kere de o.
kendi defter tutuyor aylığımı alınca gidiyoruz 10 gr bana işte 22 ayar bilen zlik yaz diyoruz 10 Gramın parasını ona ödüyoruz o deftere tutuyor 10 gram. Fahrettin. Atılgan. Mesela 10 gram burada senin paran duruyor diyor. Bir dahaki ay bir 10 gram daha alıyoruz veriyoruz bilenimiz alıyoruz. Bu caiz mi emanet kalıyor orada emanet bırakıyoruz sıkıntı yok eyvallah.
İlgili Sohbetler
- 1. Faiz Riba
- Osmanlı ilk borcunu Dolmabahçe sarayını yaptırmak için Galata’daki faizcilerden
- Fazlurrahman 6 eşya hadisinde betimlenen ribanın sonraki zamanlarda türetildiğin
Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi için Tasavvuf – Vikipedi sayfasını ziyaret edebilirsiniz.
Alışveriş konulu bu sohbet Mustafa Özbağ Efendi tarafından gerçekleştirilmiştir. Daha fazla Alışveriş sohbeti için sitemizi takip edebilirsiniz.