Ağaç Kadar da mı Sevmeyeceksin? — Peygamber Sevgisi: Hz. Peygamber’in Ayrılışında Hannâne Direği’nin Ağlayışı
«Ağaç kadar da mı sevmeyeceksin?» Bu söz — meşhûr bir hâdiseye dayanıyor. Hz. Peygamber önceleri Medîne’deki Mescidi Nebevî’de bir hurma direğine yaslanarak hutbe okurdu. Sonra minber yapıldı. Hz. Peygamber minbere geçince — o hurma direği inlemeye başladı. Sahâbe ağlıyordu; direğin sesi mescidi doldurdu. Hz. Peygamber direği kucakladı; sustu. Bu direğe «Hannâne» — ağlayan denildi. Eğer cansız bir hurma direği Hz. Peygamber’in ayrılışında ağlıyorsa — mü’minin sevgisi nasıl olmalı? «Ağaç kadar da mı sevmeyeceksin?» — bu soru bizim üzerine düşünmemiz gereken bir muhasebedir.
Hannâne Hadîsesi
Mescidi Nebevî’de Hz. Peygamber bir hurma direğine yaslanırdı. Sahâbe arttığında — minber yapıldı; Hz. Peygamber minbere geçti. Direğin yanından geçti. O anda direk — ölmüş gibi inlemeye başladı; mescit dolu sesi duydu. Hz. Peygamber direğin yanına döndü; onu kucakladı; «Şşt, sus, eğer sen istersen seni eskiye döndürürüm; eğer cennette dikilmeyi istersen seçtim» dedi. Direk sustu (Buhârî, Müslim — sahih). Bu hadîse — gerçektir; cansız bir varlık bile Hz. Peygamber’in ayrılışında acıdı.
Mü’minin Sevgisi Nasıl?
Eğer cansız bir hurma direği Hz. Peygamber’i bu kadar sevdiyse — biz mü’minlerin sevgisi nasıl olmalı? Hz. Peygamber bizi sevdi; ümmeti diye duâ etti; kıyâmette şefâat edecek. Biz nasıl mukabele ediyoruz? Hadîs: «Hiçbiriniz beni — kendisinden, annebabasından, evlâdından, bütün insânlardan daha çok sevmedikçe gerçek îmân etmiş olmaz» (Buhârî). Yâni — îmân şartı, Hz. Peygamber’i en çok sevmektir.
Sevginin Tezâhürleri
Hz. Peygamber sevgisi nasıl tezâhür eder? 1) Sünnete bağlılık — sevdiğin gibi olmak. 2) Salavat çoğaltma — adını anmak. 3) Mîlâdına saygı — mevlîd kandili. 4) Ümmetine şefkat — Hz. Peygamber’in ümmeti olmak. 5) Bid’atlardan kaçınma — sünnete aykırı yenilik yok. 6) Aile hayatında sünnet — eşine adâlet, çocuğa şefkat. 7) Vefâtında salavat — özellikle Cuma günü. Bu tezâhürler sevginin alâmetleridir.
Sahâbenin Sevgisi
Sahâbe Hz. Peygamber’i — canlarından çok severdi. Bedir Savaşında bir sahâbe oğlunu siper etti; «Senin yüzünden ona ok değmesin diye» dedi. Uhud’da Talha b. Ubeydullâh elini siper etti; oklar ondan içeriye geçmesin diye. Hz. Peygamber’in tükürüğüyle yara saran sahâbeler vardı. Bu — gerçek sevgi. Biz onların yarısı kadar bile sevemeyiz; ama yine de gayret etmeli; sevgimizi büyütmeli.
Salavat — Sevgi Tezâhürü
«Allâhümme salli alâ Muhammed» — bu kısa zikir, Hz. Peygamber sevgisinin en yaygın tezâhürü. Allâh «Allâh ve melekleri Peygamber’e salât ederler; ey îmân edenler, siz de ona salât edin ve tam selâm verin» (Ahzâb 56). Allâh bile salât ediyor; biz de etmeliyiz. Her gün — yüzlerce defâ. Özellikle Cuma günü. Salavat hem sevgi tezâhürüdür; hem büyük bir berekettir; hem Hz. Peygamber’le mânevî bağı canlı tutar.
Mîlâd ve Mevlîd
Hz. Peygamber’in doğum günü — Rebîülevvel ayında. Mevlîd kandilleri bu sevginin tezâhürü; Süleymân Çelebî’nin «Mevlîd» eseri — Türk-İslâm geleneğinin değerli bir parçası. Bu kandillerde — Hz. Peygamber’in hayatını anmak, salavat okumak, sahâbe hikâyelerini paylaşmak — sevginin canlı tutulmasıdır. Bazı âlimler bid’at olabileceğini söyler; ama büyük çoğunluk müşterek bir hayır olarak görür. Önemli olan — Hz. Peygamber’i unutmamak.
Modern Müslüman İçin
Modern müslüman Hz. Peygamber sevgisini nasıl yaşamalı? 1) Sünneti küçümsemekten kaçın — sakal, takke, kıyâfet — bunlar sünnet izleri. 2) Salavatı dilinden düşürme. 3) Siret kitapları oku — Hz. Peygamber’in hayatını tanı. 4) Ümmete şefkat — onun ümmeti olarak. 5) Bid’attan kaç — sünnete sâdık ol. 6) Çocuğuna onun adını ver — Muhammed, Ahmed, Mustafâ. 7) Vefâtını an — özellikle Rebîülevvel’de. Bu uygulamalar sevgiyi büyütür.
Niyâz — Peygamber Sevgisi
Niyâz: «Yâ Rab, kalbimde Hz. Peygamber’in sevgisini büyüt. Hannâne direğinin ağlayışı bana ders olsun — cansız bir hurma direği bile O’nu sevdiyse, ben nasıl bir sevgiyle kalkmalıyım? ‘Ağaç kadar da mı sevmeyeceksin?’ soruşundan utanayım. Hz. Peygamber’i kendimden, ailemden, bütün insânlardan daha çok sevebilen bir mü’min eyle. Sünnete bağlı, salavata sâdık, ümmete şefkatli, bid’attan uzak bir kul eyle. Sahâbenin Bedir, Uhud’daki fedâkârlık sevgisinden bana bir hisse ver. Mevlîd, mîlâd, vefât — bütün sahih anma vesilelerinden istifâde edeyim. Hz. Peygamber’in şefâatine ermeye lâyık bir mü’min olarak yaşat.» Allâh muhâfaza eylesin.
Kaynak: Mustafa Özbağ Efendi — Sohbet Kaydı. Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi. İlgili Sözlük Terimleri: Peygamber Sevgisi, Hannâne, Salavat. → Tasavvuf Sözlüğü
Ek kaynaklar:
- Kur’an-ı Kerim, Nisa 4/59; Allah’a, Resule ve emir sahiplerine itaat ilkesi.
- Kur’an-ı Kerim, Ahzab 33/21; Resulullah’ta güzel örnek oluşu.
- Buhari, İ’tisam, Kitap ve sünnete bağlılık rivayetleri.
- Müslim, Cuma, sünnete bağlılık ve bidatten sakınma rivayetleri.
- Şatıbi, el-İ’tisam, bidat ve sünnete bağlılık bahisleri.
- Nevevi, Riyazü’s-Salihin, sünnete ittiba ve takva bölümleri.