Sevgilinin Gözünden Düşen — Cemâlden Perdelenen Celâle Mâruz Kalır
Sevgilinin gözünden düşen, O’nun Cemâl’inden perdelenen Celâl’in karşısına çıkar. Bu, tasavvufî bir hakîkattir. Allâh’ın iki yönü vardır: Cemâl (güzelliğin tezahürü) ve Celâl (azametin tezahürü). Cemâl’in mazharı olan kul rahmet içinde yaşar; Celâl’in mazharı olan ise azamet ve cezâ ile karşılaşır. Sevgili gözünden düşmek — Celâl’e mâruz kalmak demek.
Cemâl ve Celâl — Allâh’ın İki Tezahürü
Cemâl ve Celâl Allâh’ın iki temel tezahürüdür. Cemâl: Rahmet, lutuf, merhamet, sevgi, güzellik. Celâl: Azamet, kahır, intikam, adâlet, heybet. Allâh hem Cemâl sahibi hem Celâl sahibi. Kullarına bu iki yönden tezahür eder. Kim hangi yönde mazhar olur — kendi davranışına bağlı.
Cemâl Mazharı — Sevenler
Cemâl mazharı olanlar — Allâh’ı sevip O’nun yolunda yürüyenler. Bunlara Allâh rahmetini gönderir; lutfundan eksik etmez; günahlarını affeder; ibâdetlerini kabûl eder. Cennetle, peygamberlikle, velîlikle müjdelenir. Hz. Peygamber, sahâbe, velîler — hepsi Cemâl mazharlarıdır.
Celâl Mazharı — Yüz Çevirenler
Celâl mazharı olanlar — Allâh’tan yüz çevirenler. Bunlara Allâh azametini gösterir; cezâ verir; hidâyetten uzaklaştırır; gönüllerini mühürler. Firavun, Karûn, Ebû Cehl — hepsi Celâl mazharları idi. Modern dönemde de Celâl mazharları var: Açıkça Allâh’a düşmanlık eden, dînî kötüleyenler.
«Sevgilinin Gözünden Düşmek» — Tehlikeli
«Sevgilinin gözünden düşmek» — Allâh’ın sevgisinden çıkmak demektir. Bu, en tehlikeli hâl. Çünkü Allâh sevdiğini korur; sevmediği için koruma yok. Allâh’ın sevgisinden çıkan kişi şeytanın elinde kalır. Mü’min bu tehlikeden son derece korkmalı; ve sevgisini korumak için çaba göstermelidir.
Sevgiyi Kaybetme Sebepleri — Günah, Gaflet
Allâh’ın sevgisini kaybetme sebepleri günah ve gaflettir. Sürekli günah işlemek kalbi kapatır; Allâh sevgisini kaldırır. Gaflet — Allâh’ı unutmak — sevgiyi de söndürür. Mü’min bunlardan kaçınmalı; tövbe etmeli; Allâh’a yönelmeli. Yoksa sevgisi gider; Celâl tezahür eder.
Cemâl’i Çekmek — Sevgi ve İbâdet
Cemâl’i çekmek için sevgi ve ibâdet gerek. Mü’min Allâh’ı sevdikçe, ibâdetini canlı yaptıkça — Cemâl’i çeker. Allâh’ın rahmeti onun üzerine yağar. Sevgi soğursa, ibâdet ihmâl edilirse — Cemâl çekilir; Celâl yaklaşır. Bu denge sürekli korunması gerek.
Niyâz — Cemâl’in Mazharı Olmak İçin
Niyâz: «Yâ Rab, beni Cemâl’inin mazharı eyle. Sevginden uzak düşmekten beni koru. Celâl’inle değil, Cemâl’inle karşılaştır. Günahlardan, gafletten uzak tut. Seninle olan sevgi bağımı her gün kuvvetlendir. Sevdiğin kullar arasına beni de kat.» Allâh muhâfaza eylesin; bizi Cemâl mazharı kullardan eylesin.
Kaynak: Mustafa Özbağ Efendi — Sohbet Kaydı. Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi. İlgili Sözlük Terimleri: Cemâl, Celâl, Sevgili. → Tasavvuf Sözlüğü