Cumartesi, 13 Haziran 2026
YOLUMUZ NÜBÜVVET YOLUDUR
Mustafa Özbağ
İrşad & Tasavvuf · Resmî Site
Faiz Riba ·

Borç veren bir şey isterse faiz olur ama borçlu kendiliğinden fazladan bir şey verirse faiz değildir

Hz. Peygamber, Câbir bin Abdullâh’tan bir miktar borç para almış; ödeme zamanı geldiğinde ana paraya bir miktar daha ilave ederek vermiştir. (Ebû Dâvûd, Sünen, Kitâbü’l-Büyû’).


Borç Veren Bir Şey İsterse Faiz, Borçlu Kendiliğinden Verirse Hediye

Hz. Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem’in kendisi, Câbir bin Abdullâh radıyallâhu anh’tan bir miktar borç para almış; ödeme zamânı geldiğinde ana paraya bir miktar daha para ilâve ederek vermiştir. Bu rivâyet Ebû Dâvûd’un Sünen‘inde, Kitâbü’l-Büyûʿ — Hüsnü’l-Kazâ bâbında ve Ahmed b. Hanbel’in el-Müsned‘inde geçer.

Kāidenin Hülâsası

Mustafa Özbağ Efendi’nin îzâhı şudur: «Şimdi bakın, karşı taraf — senden bir şey isterse borç veren kimse — bu faiz olur. Ama ben damada bin lira verdim; damat bana geri verirken kendiliğinden kalkmış, bin liranın yanında bir hediye getirmiş. Bunu Hanefilerin makûl karşıladığı hadîsi şerîf var. Çünkü bu konuda kendiliğinden bir şey yapmış adam. Ben bunu istersem — borç veren benim — yâ, ben bunu istersem faiz olur.»

İlgili Sohbetler

  • 6. Faiz ve Kur Farkı İle İlgili Sohbet — Faiz, ribâ harâmdır, la’netlenmiş bir iştir; ama dârü’lharpta Müslüman ile harbînin arasında hükmü değişen istisnâ.
  • Müteahhitle yapılan alışverişe âit bâzı mes’eleler — mukâvele, teslîm gecikmesi, daire takâsı.
  • Mü’min ile mü’min arasında her hâlukârda fazlalık alma yasağı.

Kaynak: Mustafa Özbağ Efendi — Sohbet Kaydı. Bu metin, Mustafa Özbağ Efendi’nin sohbet serisinden derlenmiştir. Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi için tıklayınız.

İlgili Sözlük Terimleri: Zikir, Sünnet, Silsile. → Tasavvuf Sözlüğü‘nün tamamı

Ek kaynaklar:

  • Kur’an-ı Kerim, Nahl 16/125; hikmet ve güzel öğütle davet ilkesi.
  • Kur’an-ı Kerim, Ahzab 33/21; Resulullah’ta güzel örnek oluÅŸu.
  • Nevevi, Riyazü’s-Salihin, takva, ihlas ve güzel ahlak bölümleri.
  • İmam Gazali, İhya-u Ulumi’d-Din, kalp terbiyesi, ahlak ve ihlas bölümleri.
  • Buhari, İman ve Rikak bölümleri, niyet, ihlas ve ahlak rivayetleri.
  • Müslim, Birr ve Sıla bölümü, güzel ahlak ve kardeÅŸlik rivayetleri.
  • Tirmizi, Birr ve Sıla, zühd ve deavat bölümleri.
  • Nevevi, Riyazü’s-Salihin, ihlas, takva, zikir ve güzel ahlak bölümleri.
  • İbn Hacer el-Askalani, Fethu’l-Bari, ilgili Buhari rivayetlerinin ÅŸerhi.
  • KuÅŸeyri, er-Risale, tasavvuf adabı, hal ve makamlar bahisleri.