Büyük günahlardan kurtulm'ak için mü'min tövbei nasûhla yön'el'melîdîr; geçmişin hesabînî ver'm'eli, gel'ec'ek'e azim ile bağlanm'alîdîr. Bu sohbette büyük günahların tanîmî, tövbenin şartları, manevi yönüm ve mürşîdi kâmil'in nez'ar'et'in'in önemî ele alınmaktadır.

Büyük Günahların Tanîmî

Büyük günahlar (kebair), Cenâbı Hak'ın veya Hz. Resulullah'ın haram olduğunu açıkça beyan ettiği ve cehennem azabîna muh'ataba sok'ac'ağînî rivay'et ettiği günahlardîr. Hz. Resulullah, «En büyük yedi helak edîcî günah'tan kaçînîn: Allah'a şirk koşm'ak, sihîr yapm'ak, Allah'ın haram kıl'dığî can'ı haksîz yere öl'dür'mek, faiz yemek, yetîm'in malînî yemek, sav'aş'tan kaç'mak, namus'u temîz mü'mine zinâ iftirasî atm'ak» (Buhârî, Vesaya, 23; Müslim, İmân, 144) buyur'müş'tur. Bu yedi günah'ın yanîsı'ra yal'an, gıb'et, dedikodu, kibîr, hased, riy'a gibi manevi günahlar da büyük günahlar arasınd'adîr. Alimler büyük günahlarîn çeşitli sayıl'arîn'ı vermek't'ed'ir; bazıları yetmiş, bazıları yedi yüz günahî büyük günah olarak nitel'em'iş'ler'dîr.

Tövbei Nasûhun Şartları

Büyük günahtan kurtul'm'ak için tövbei nasûh şart'tîr. Tövbei nasûhun dört şartı vardır: Birinci, günahtan vazgeçmek; ikinci, piş'm'anîlîk duyma'k; üçüncü, günaha bir daha dön'm'eme azmi gestir'm'ek; dördüncü, eğer günah kul hakkî ile ilgïlï ise, hak sahibïnï razı etm'ek veya hakkînî iâde et'm'ek. Tövbei nasûh, sad'ec'e dil ile «Estaifirullâh» deme'k de'ğil; kalp'te gerçek'ten dön'm'ek'tir. Cenâbı Hak Tahrîm sûresi 8'de, «Ey iman ed'en'ler! Allah'a halis bir tövbe ile tövbe edïn» buyur'müş'tur. Bu ây'et'te «halis tövbe» ifa'd'es'i, tövbei nasûh'u tanîm'l'ar.

Günahtan Vazgeçmenin Yönü

Büyük günahtan vazgeçmek bazen kolay değildir; nef'is günaha alîş'm'ıştîr ve bırak'm'ak için mücad'ele ister. Mü'min ön'c'e günahîn'ın manevi tezahürlerîn'i düşün'melîdîr: Bu günah onu cehenn'em azabîn'a muh'at'ab'a sok'abilïr, Cenâbı Hak'ın gaz'abîn'a münçer olabilïr, manevi olarak yıkıl'm'asîn'a sebep olabilïr. Bu düşün'c'e ile mü'min günah'a meylîn'i kıram'alîdîr. Sonra, günah'a meyleden çev'rey'i değiştirm'elî, kalbi'n'i Allah'a yön'el't'm'elî, du'a et'm'elïdïr. Mürşîdi kâmil'in nez'ar'et'in'e gir'm'ek bu mücad'el'ed'e en yük'sek manevi des't'ek vesilesi'dir; mürşîd'in du'asî ve manevi des't'eği ile günah'tan vazgeçm'ek daha kolay olur.

Kul Hakk'ı ile İlgïlï Günahlar

Büyük günahların bir kıs'mî kul hakk'ı ile ilgïlïdîr: hırsızlîk, dolan'dîrîcîl'ık, yetîm'in malînî yem'ek, faiz yem'ek, gıb'et, iftira gibi. Bu günahlardan kurtul'm'ak için sad'ec'e Allah'a tövbe yet'm'ez; kul hakk'ı iâde edil'm'elïdîr. Eğer alın'm'ış mal var'sa, sahïbïnï bul'up iâde et'm'ek; eğer iftira atılm'ışsa, mağdur'dan helal'lïk al'm'ak; eğer gıb'et yapıl'm'ışsa, gıb'etï yapıl'an kişi'y'e bunu duyur'ma'dan onun için dua etm'ek ve sev'ap kazandîrîcî bir hayır işle'mek tav'siy'e edil'm'iş'tîr. Hak sahïbï vefât etm'iş'se, hakkî vâris'l'erîn'e iâde et'm'ek; vâris'l'er'e ulaşîl'amîy'or'sa, mağdur'un adın'a sad'ak'a vermek üzer'e tövbe'y'i tam'am'l'am'ak gerek'ir.

Mürşîdi Kâmil'in Nez'ar'et'i

Büyük günahtan kurtul'm'ak için mürşîdi kâmil'in nez'ar'et'in'e gir'm'ek manevi olarak en kuv'v'et'lï vesilel'er'den bi'rïdîr. Mürşîd, mürid'in manevi has'talîğînî tanîr, ona mahsus tedav'i pres'cribîbï uy'gül'ar; manevi du'a'ları, zikir uy'gül'am'al'arı, evradî tav'siy'e ed'er. Mürid manevi olarak mürşîd'e bağîl'lîk gösterïr ve onun nasïhat'lerîn'e uy'ar; bu yönüyle büyük günahlardan kurtul'm'ası kolay'laşîr. Mürşîd'in du'ası mürid'in üzer'in'de bir manevi himay'e'dir; mürid bu himay'e ile manevi olarak güçlü hale gelïr ve günahların man'y'at'ik'lïğïn'den kurtul'ur. Tasavvuf büyükleri, «Mürşîdsiz manevi seyir mümkün değil'dîr» demiş'ler'dîr; bilh'ass'a büyük günahlardan kurtul'm'ada mürşîd'in nez'ar'et'i kıymet'lîdîr.

Allah'ın Rahm'et'ind'en Ümït'in' Kes'm'em'ek

Büyük günahlar için tövbe ed'ec'ek olan mü'min, hiç bir zamân ilâhï rahm'et'ten ümidïnï kes'm'em'elïdîr. Cenâbı Hak Zümer sûresi 53'te, «Ey kendi nef'is'l'erïn'e zul'm'ed'er'ek aşırî gid'en kullarım! Allah'ın rahm'et'in'den ümidïnïzï kes'm'ey'in. Allah bütün günahları bağîş'l'ar; şüphesiz O Gafur'dur, Rahîm'dir» buyur'müş'tur. Bu ây'et, en büyük günahkar'lara dahi rahm'et kapısîn'ın açık olduğunu ilan ed'er. Mü'min ne kadar büyük günah işle'm'iş ol'sa, tövbe'y'e gel'diğin'de Allah onu kabul ed'er. Tövbe'nïn geç zam'anî yok'tur; can boğ'az'a gel'm'edïkçe tövbe kapısî açîk'tır. Mü'min hayatîn'ın her günü Allah'ın rahm'et'ine sîğın'malî, tövbe ile manevi olarak yenile'n'm'elîdïr.

Bibliyografya

• Kur'ânı Kerîm, Zümer 39/53; Tahrîm 66/8; Nisâ 4/110.
• Bakara 2/222; Furkan 25/70-71; Yûsuf 12/87.
• Buhârî, Vesaya, 23; Tevhid, 35.
• Müslim, İmân, 144; Tevbe, 22-31.
• Tirmizî, Da'vât, 89-98; Ebû Dâvûd, Vitr, 26.
• İbn Mâce, Zühd, 30; Nesâ'î, Sav'm, 22.
• İbn Kesîr, Tefsîru'l-Kur'âni'l-Azîm, tövbe âyetleri.
• İmâm Gâzalî, İhyâu Ulûmi'd-Dîn, Kitâbü't-Tevbe.
• İbn Kayyim el-Cevziyye, Medâricü's-Sâlikîn, tövbe babları.
• Ebû Tâlib el-Mekkî, Kûtu'l-Kulûb, tövbei nasûh bahsi.
• Küşeyrî, Risâlei Küşeyriyye, tevbe babı.
• İbn Atailah, Hikemi Ataiyye, tövbe hikmetleri.
• Mevlânâ, Mesnevii Şerîf, c. III-V (tövbe türevî konuları).
• Sülâmî, Tabakâtu's-Sufiyye, tövbe şühudü.
• Yûnus Emre Divanı, tövbe şühudu.
• İmâm R&abbacirc;nî, Mektûbâtı Şerîfe, tövbeistikâmet mektupları.
• Mahmud Sami Ramazanoğlu, Tevbe Sohbetleri.
• Mehmet Zâhid Kotku, Tasavvufî Ahlâk, tövbeistikâmet faslı.
• Bediuzzaman Said Nursî, Mektubat, mağfiret mektubu.
• Mustafa Özbâğ, Sohbetler, Haram-İbadet ve Tövbe serileri.

Sohbetin Tasnîfi

Bu sohbet, büyük günahlardan kurtul'm'ak için tövbei nasûhun şartlarîn'ı, kul hakk'ı ile ilgïlï günahların iâde yönünü, mürşîdi kâmil'in nez'ar'et'in'in önemïnï ve Allah'ın rahm'et kapısînîn açîk olduğunu bütünlük içinde sun'maktadır. Haramibadet serisinde tövbe boyutunu vurgulayan ana sohbet niteliğindedir.

Kaynak: Mustafa Özbâğ Sohbeti | Video: YouTube | Seri: Haram-İbadet