Yezîd ve Yezîdî Düşünceli Olanların Yüzünü Açan Gün — Aşûre ve Kerbelâ Mîrâsı
Yezîd ve Yezîdî düşüncesinde olanların gerçek yüzlerinin ortaya çıktığı gündür Aşûre. Muharrem’in 10. günü — pek çok tarihî olay yaşandı; en derin ve acı olan Hz. Hüseyin’in (r.a.) ve Ehli Beyt’in 61. yılda Kerbelâ’da şehâdetidir. Bu olay — ümmetin tarihindeki en derin yaralardan biri. Hz. Hüseyin — Hz. Peygamber’in torunu; sahih Müslüman; Yezîd’in zalim hükmüne karşı durdu. Yezîd — açıkça fâsık, içkici, ahlâksız bir halîfe; Sünnete aykırı yaşamı sürdürdü. Hz. Hüseyin onun otoritesini reddetti; Kerbelâ’da ailesi ve yakınları ile birlikte şehâd oldu. Bu olay — sahih müslümanın zalime karşı duruşunun en yüksek örneğidir. Mü’min bu mîrâsı bilmeli; Yezîdî düşünceden uzak durmalıdır.
Hz. Hüseyin (r.a.) — Sahâbe Çocuğu
Hz. Hüseyin — Hz. Alî ile Hz. Fâtımâ’nın oğlu; Hz. Peygamber’in torunu. Hz. Peygamber «Hasan ve Hüseyin cennet gençlerinin efendileridir» (Tirmizî, İbn Mâce) buyurdu. Hz. Peygamber onları severdi; sırtında taşırdı; yanına alırdı. Hz. Hüseyin sahih bir mü’min, takvâlı bir âlim, cesur bir lider. 61. yılda Kûfeli müslümanlar onu çağırdı: «Sen gel, biz sana bî’at edelim; Yezîd’in zulmüne karşı durur.» Hz. Hüseyin gitti — yolda Kerbelâ’da kuşatıldı. Az bir grup ile çok büyük bir orduya karşı durdu.
Yezîd — Fâsık Halîfe
Yezîd ibn Muâviye — Muâviye’nin oğlu; babasının vasiyetiyle halîfe oldu. Ama sahih halîfe değildi: 1) İçki içerdi — Sünnete aykırı. 2) Müziği, eğlenceyi seviyordu — fâsıklık. 3) Maymun beslediği rivâyet edilir. 4) Mekke’yi mancınıkla taşladı. 5) Medîne’yi yağmaladı (Harre savaşı). 6) Hz. Hüseyin’i öldürttü. Bu kişi — açıkça fâsık. Sünnî ulemâ Yezîd’e «la’net câizdir» fetvâsını verdi (İbn Cevzî, İbn Teymiyye). Yezîd — sahih halîfe modelinin tam zıttı.
Kerbelâ’da Olanlar
Kerbelâ’da ne oldu? 61 H. Muharrem 10’unda Hz. Hüseyin, 72 yakını ile birlikte Ömer ibn Sa’d komutasındaki binlerce kişilik Yezîd ordusu tarafından kuşatıldı. Su yolu kesildi — çocuklar dahi susuz bırakıldı. Hz. Hüseyin’in oğlu Alî el-Asgar — bebek — ok ile şehâd oldu. Hz. Abbâs — sancakdar — su getirmek için çıktı, şehâd oldu. Hz. Hüseyin sonunda yalnız kaldı; yetmiş üç yerinden yaralandı; başı kesildi. Bu, ümmetin tarihindeki en acı olaylardan biri.
Zalime Direniş Sünneti
Hz. Hüseyin’in örneği — zalime direniş sünnetidir. Hadîs: «Cihâdın en faziletlisi zalim sultân huzurunda hak söylemektir» (Ebû Dâvûd, Tirmizî, İbn Mâce). Hz. Hüseyin — zalim halîfeye bî’at vermedi; sahih ümmet liderliği için durdu. Bu, sahih müslümanın yoludur: zalim hükümete sessiz kalmamak. Modern dönemde de — zalim devletlerin yanında olanlar, Yezîdî düşüncenin uzantısıdır. Sahih mü’min — zalime karşı durur; mazlumun yanında olur.
Yezîdî Düşünce Bugün
«Yezîdî düşünce» bugün nasıl tezâhür eder? 1) Açık fâsık liderleri savunma. 2) Zalim devleti meşrulaştırma. 3) Mazlumun acısına duyarsız kalma. 4) Hak söylemekten kaçınma — riyâ. 5) Maddî menfaat için zalime hizmet. 6) Sahih ümmet liderlerine karşı muhâlefet. 7) Ehli Beyt sevgisini reddetme. Bu özellikleri taşıyan kişiler — Yezîdî düşüncenin modern versiyonu. Mü’min bunları tanımalı; uzaklaşmalı.
Ehli Beyt Sevgisi
Ehli Beyt — Hz. Peygamber’in ailesi. Onları sevmek — îmânın bir parçası. «Kul lâ es’elüküm aleyhi ecran ille’lmeveddete fi’lkurbâ» — De ki: Sizden buna karşı yakın akrabamı sevmenizden başka bir ücret istemiyorum (Şûrâ 23). Hz. Hüseyin — bu yakın akrabanın merkezinde. Onu sevmek — Hz. Peygamber’i sevmek. Onun şehâdetine üzülmek — sahih îmânın bir alâmeti. Bu sevgi — Şia’ya özgü değil; bütün ehli sünnet de Ehli Beyt’i sever.
Aşûre’nin Diğer Mânâları
Aşûre günü — sâdece Kerbelâ değil; pek çok tarihî olay. Hz. Nûh’un gemiden inişi, Hz. Mûsâ’nın Firavun’dan kurtulması, Hz. Yûnus’un balıktan çıkması, Hz. İbrâhîm’in ateşten kurtulması — hepsi bu güne atfedilir. Hz. Peygamber bu gün oruç tutardı (Buhârî). Aşûre orucu — sünnettir. Aşûre tatlısı pişirip dağıtmak — bir gelenek, hayır işi. Bu gün — hem kurtuluş hem şehâdet bilinciyle yaşanmalıdır.
Niyâz — Hüseyin’in Yolu
Niyâz: «Yâ Rab, Hz. Hüseyin’in (r.a.) yolundan yürüyen bir mü’min eyle. Zalim halîfeye bî’at vermeyen; sahih ümmet liderliği için duran bir kul olarak yetiştir. Aşûre gününde Kerbelâ şehâdetini hatırlayan; Ehli Beyt sevgisi ile dolu bir mü’min eyle. Yezîd ve Yezîdî düşüncesinden — fâsık liderleri savunma, zalim devleti meşrulaştırma, mazluma duyarsız kalma, hak söylememe, maddî menfaat için zalime hizmet — beni uzak tut. Şûrâ 23’ün emri ile Hz. Peygamber’in yakın akrabasını sevmemi nasîb et. Aşûre günündeki diğer mübârek olayları — Nûh, Mûsâ, Yûnus, İbrâhîm kurtuluşları — hatırlayıp şükredeyim. Aşûre orucunu tutmamı, aşûre tatlısı pişirip dağıtmamı nasîb et. Hz. Hüseyin’in cesâreti ile ümmetin sahih hattında duran bir derviş olarak yaşat.» Allâh muhâfaza eylesin.
Kaynak: Mustafa Özbağ Efendi — Sohbet Kaydı. Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi. İlgili Sözlük Terimleri: Kerbelâ, Ehli Beyt, Aşûre. → Tasavvuf Sözlüğü
Ek kaynaklar:
- Kur’an-ı Kerim, Kasas 28/5; zulme uğrayanlara lütuf ve önderlik vaadi.
- Müslim, Fedailü’s-Sahabe, Ehl-i Beyt ve Sekaleyn rivayetleri.
- Tirmizi, Menakıb, Hz. Hüseyin ve Ehl-i Beyt rivayetleri.
- Taberi, Tarihu’r-Rusul ve’l-Müluk, Kerbela vakası rivayetleri.
- İbn Kesir, el-Bidaye ve’n-Nihaye, Kerbela ve Hz. Hüseyin bahisleri.
- Diyanet İslam Ansiklopedisi, Kerbela ve Aşure maddeleri.