Zorunluluktan Yapamadığımız Toplu İbâdetler İçin Sevap

Zorunluluktan dolayı yapamadığımız toplu ibâdetler için sevap kazanır mıyız? Cevap: Evet, niyetimiz varsa. Mü’min cuma namazı, cemâat namazı, hac, umre gibi toplu ibâdetlere katılmak ister; ama yapamaz (uzaktayız, hasta, yaşlı). Niyeti varsa, yapamadığı için bile sevap alır. Allâh niyete bakar; ve niyet sahibini hisselendirir.

Niyet — Amelin Ruhu

Niyet amelin ruhudur. Hz. Peygamber «Ameller niyetlere göredir» buyurmuştur. Yâ’nî bir ameli yapma niyetinde olan ama yapamayan kişi — niyetinin ecrini alır. Yapmış kadar olmasa da, bir kısmını alır. Bu, Allâh’ın rahmetinin geniş tezahürü.

Mâzeret — Şer’î Kabûl Edilir

Mâzeret şer’î olarak kabûl edilir. Mü’min hastalık, yaşlılık, uzaklık, ekonomik zorluk gibi mâzeretlerle ibâdetten geri kalabilir. Allâh bu mâzeretleri kabûl eder. Mü’min mâzereti yüzünden cuma kılamasa, niyeti varsa sevabı eksik gelmez. Hz. Peygamber «Allâh dinde size zorluk yüklemedi» buyurmuştur.

Toplu İbâdetlerin Faydası — Bir Aradalık

Toplu ibâdetler bir aradalığın faydasını verir. Cuma namazı haftalık mü’min toplantısı; cemâat namazı günlük toplantı; hac ümmet kongresi. Bu toplantılarda mü’minler tanışır; muhabbet üretir; bilgi alışverişi yapar. Tek başına ibâdetlerden farklı bir bereket var.

Toplu Sevap Çoktur — Hadîs

Toplu ibâdetlerin sevabı çoktur. Hz. Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem «Cemâat namazı tek başına namazdan yirmi yedi derece fazla» buyurmuştur. Bu 27 katı sevap mü’mini cemâate çekmeli. Eğer mü’min mâzeret nedeniyle gelemiyorsa, niyetiyle bir kısmını alır.

Modern Mâzeretler — Geçerli mi?

Modern «mâzeretler» geçerli olmayabilir. «İşim yoğun», «yorgunum», «câmi uzak» — bunlar şer’î mâzeret değil. Çünkü iş, yorgunluk, uzaklık önceden öngörülebilir; düzenleme yapılabilir. Mü’min mâzeret bahanesi ile cemâati ihmâl etmemeli. Gerçek şer’î mâzeret — hastalık, yaşlılık, uzaklık (gerçekten uzak), savaş gibi.

Niyetin Sürekliliği — Önemli

Niyetin sürekliliği önemli. Mü’min «keşke gelebilseydim» diye düşünmelidir. Bu süreklilik niyetin canlılığını sağlar. Eğer «cemâate gitmek istemiyorum, vakit yok» diye düşünüyorsa — niyet zayıf. Niyet sahibi sürekli «keşke» diyendir.

Niyâz — Niyetli Bir Mü’min

Niyâz: «Yâ Rab, beni toplu ibâdetlere katılma niyetinde olan bir mü’min eyle. Mâzeret nedeniyle yapamadığım ibâdetlerin sevabını niyetim ile bana lutfeyle. Şer’î mâzeret ile bahane arasındaki farkı bilerek yaşamamı nasîb et. Cemâati ihmâl etmeyen bir kul yap.» Allâh muhâfaza eylesin; bizi niyetli mü’minler eylesin.

Kaynak: Mustafa Özbağ Efendi — Sohbet Kaydı. Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi. İlgili Sözlük Terimleri: Niyet, Toplu İbâdet, Mâzeret. → Tasavvuf Sözlüğü