Eğer O Kimsenin Namazı Tamam Değil İse — Diğer Amellerine Bakılmaz
Hz. Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem hazretleri buyurmuştur: «Sabah namazının farzını kılmak, dünyâ ve dünyânın içindekilerden daha kıymetlidir.» Sen bunu dinlemedin; sabah namazından kalkmadın; tembellik ettin. Eğer o kimsenin namazı tamam değil ise, diğer amellerine bakılmaz. Çünkü namaz îmânın direğidir; direği eksik olan binanın diğer kısımları da işe yaramaz.
Namaz — Dînin Direği
Hadîs-i şerîfte buyurulmuştur: «Namaz dînin direğidir.» Direk, çadırın orta yapısıdır; onsuz çadır yıkılır. Aynı şekilde dîn de namazsız yıkılır. Diğer ibâdetler önemli; ama namaz hepsinin temelidir. Mü’min namazı kılmazsa, oruç, zekât, hac fayda etmez. Çünkü bu ibâdetler namaz üzerine kuruludur. Temel sağlam olmazsa, üst yapı çöker.
Diğer Amellere Bakılmaması — Sebebi
«Diğer amellere bakılmaz» neden? Çünkü namaz mü’minliğin imzasıdır. Namaz kılmayan kimseyi mü’min saymak zordur. Hadîs-i şerîfte: «Mü’min ile küfür arasındaki fark, namazı terk etmektir.» Yâ’nî namaz dînî kimliğin alâmetidir. Namaz olmadan, diğer ameller anlamını yitirir. Önce namazı düzelt; sonra diğer ibâdetlerin anlamı olur.
Sabah Namazının Önemi — Hadîsteki Vurgu
Sabah namazı diğer namazlardan da daha vurgulanmıştır. «Dünyâ ve içindekilerden daha kıymetlidir» tâbiri, sabah namazının ne kadar önemli olduğunu gösterir. Diğer namazlar değerlidir; ama sabah namazı özellikle değerlidir. Çünkü sabah namazına kalkmak zordur; ve zorluk, ibâdetin değerini artırır. Allâh sabah namazını kılana özel bir mükâfât verir.
Tembellik — Mü’minin Düşmanı
Tembellik mü’minin düşmanıdır. Hz. Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem duâ ederdi: «Yâ Rab, tembellikten sana sığınırım.» Çünkü tembellik, bütün ibâdetlerin önündeki engeldir. Tembel kimse namaz kılmaz; tembel kimse oruç tutmaz; tembel kimse zekât vermez. Mü’min tembellikten kaçınmalı; ve günü gayretle geçirmelidir. Sabah namazı tembellikle savaşmanın ilk adımıdır.
Namazı Tamamlamak — Kâmil Eda
Namazı tamamlamak, kâmilen edâ etmektir. Sâdece şekli kılmak yetmez; kalbî olarak da huzûr ile kılmak gerek. Şartlarına uygun abdest; vaktinde kılmak; kıbleye dönmek; tâdîl-i erkâna riâyet etmek; huşû ile kılmak — hepsi gerek. Bunlardan eksik kalan namaz «tamam değil» sayılır. Mü’min namazını eksiksiz kılmaya çalışmalıdır. Allâh muhâfaza eylesin; bizi de namazlarını kâmilen edâ eden kullardan eylesin.
Kaynak: Mustafa Özbağ Efendi — Sohbet Kaydı. Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi. İlgili Sözlük Terimleri: Namaz, Sabah Namazı, Kâmil Edâ. → Tasavvuf Sözlüğü