Sevgili Anneler, Sevgili Babalar — Çocuklarınıza Seviyeli Davranın

Sevgili anneler, sevgili babalar — çocuklarınıza seviyeli davranın. Bu, aile içi edebin temel prensibidir. «Seviyeli» — onurlu, saygılı, ölçülü demektir. Çocuklara bağırarak, hakaret ederek, küçük düşürerek davranmak yanlış. Mü’min anne-baba çocuğa Hz. Peygamber gibi seviyeli yaklaşır. Çocuğun karakteri bu yaklaşımla şekillenir.

Seviyeli Davranmak — Mü’minliğin Belirtisi

Seviyeli davranmak mü’minliğin belirtisidir. Mü’min hakaret etmez; sövmez; bağırmaz. Çocuğuna da bu seviyeyi gösterir. Hz. Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem çocuklara hep tatlı dilli, sevgi dolu davranırdı. Hz. Hasan ve Hz. Hüseyin’i sırtına bindirdi; öperdi; severdi. Bu örnek mü’min ailesinde yaşamalı.

Bağırma, Hakaret — Yasak

Çocuğa bağırmak, hakaret etmek yasaktır. Bu, çocuğun ruh sağlığını bozar; özgüvenini kırar; sevgi bağını zedeler. Mü’min anne-baba sabırlı olmalı; bağırmak yerine açıklamayı seçmeli. Çocuk anlamadıysa tekrar anlatmak — bağırmamak. Bu, ciddî bir edebtir.

Çocuğun Karakteri — Anne-Baba Davranışıyla Şekillenir

Çocuğun karakteri anne-baba davranışıyla şekillenir. Sevgi gören çocuk seven olur; saygı gören çocuk saygılı olur; edebli muâmele gören çocuk edebli olur. Tam tersi: Bağırma görürse — bağıran olur; hakaret görürse — hakaret eden olur. Mü’min anne-baba bu şekillendirici rolün farkında olmalı.

Eğitim — Sevgi ile Birlikte

Eğitim sevgi ile birlikte yapılır. Disiplin gerekli; ama sevgisiz disiplin zarar verir. Sevgili disiplin — kabûl edilir, etkilidir. Çocuk «anne-baba beni seviyor, beni eğitmek istiyor» diye düşünür. Sevgisiz disiplin — reddedilir, isyân üretir. Mü’min bu dengeyi sağlamalı.

Çocukla Konuşma — Seviyeli

Çocukla konuşma seviyeli olmalı. Onunla yaşına uygun, anlayacağı dilde, saygıyla konuş. «Sen küçüksün, anlamazsın» yaklaşımı yanlış. Çocuk anlar; onun seviyesinde anlatılırsa anlar. Hz. Peygamber çocuklarla onların seviyesinde konuşurdu; saygıyla. Mü’min bu örneği takip etmeli.

Sevgi Göstermek — Sürekli

Çocuğa sevgi göstermek sürekli olmalı. Söz ile: «Seni seviyorum.» Davranış ile: Sarılma, öpme, vakit ayırma. Hediyelerle: Onun mutluluğu için. Eğitimle: Onun geleceğine yatırım. Bu sevgi göstergeleri çocuğun ruh sağlığını besler. İhmâl edilen çocuk sevgisiz büyür; mutsuz olur.

Niyâz — Seviyeli Anne-Baba

Niyâz: «Yâ Rab, beni çocuğuma seviyeli davranan bir anne/baba eyle. Hz. Peygamber’in çocuklara karşı tutumunu örnek almamı nasîb et. Bağırma, hakaret etmekten beni koru. Sevgi ile disiplini birleştirmemi sağla. Çocuğumun karakterini doğru şekillendiren bir ebeveyn yap.» Allâh muhâfaza eylesin; bizi seviyeli ebeveynler eylesin.

Kaynak: Mustafa Özbağ Efendi — Sohbet Kaydı. Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi. İlgili Sözlük Terimleri: Aile, Çocuk Eğitimi, Edeb. → Tasavvuf Sözlüğü