Seven ve Kıymet Veren — Sevdiklerini Kıskanır
Seven ve kıymet veren, sevdiği ve kıymet verdiği şeyleri kıskançlıkla korur. Yâ’nî sevgi kıskançlığı doğurur — başkalarına sevdiğin paylaştırma istemezsin. Bu, sevginin tabiatıdır. Mü’min Allâh’ı seviyorsa, Allâh’ın hakkını kıskanır; Hz. Peygamber’i seviyorsa, sünnetini kıskanır. Bu kıskançlık olumlu; sahip çıkma anlamında.
Kıskançlık — İki Anlamlı
Kıskançlık iki anlamlı kelimedir. Olumlu: Sevdiğine sahip çıkmak; korumak. Olumsuz: Başkasının nimetini istememek (hased). Buradaki kıskançlık olumlu — koruma anlamında. Olumsuz kıskançlık (hased) İslâm’da yasak. Mü’min bu ayrımı yapmalı.
Allâh’a Karşı Kıskançlık — Tevhîd
Mü’min Allâh’ı seviyorsa, Allâh’ın hakkını kıskanır. Yâ’nî O’na ortak koşmak istemez; ibâdetini başkasına yöneltmek istemez. Allâh’a şirk olmaması için kıskançlık gösterir. Bu, tevhîdin sevgi şeklidir. Hz. Peygamber «Allâh kıskançtır» buyurmuştur; ve mü’min de bu kıskançlığa katılır.
Sünnet için Kıskançlık — Korumak
Mü’min Hz. Peygamber’i seviyorsa, sünnetini kıskanır. Yâ’nî bid’atlerin sünnetin yerini almasına izin vermez. Sünnete sahip çıkar; uygular; öğretir. Bid’atlere karşı durur; sünneti korur. Bu kıskançlık ümmetin sünneti diri tutmasını sağlar. Sünnete kıskanmayan ümmet onu kaybeder.
Aile Kıskançlığı — Olumlu
Aile kıskançlığı olumlu bir hâldir. Eş eşini kıskanır; baba çocuğunu korur. Bu, sevginin tabiî tezahürü. Modern toplum bu kıskançlığı eleştirir; ama İslâm bunu olumlu görür. Eş kıskançlığı evi korur; çocuk kıskançlığı evladı muhâfaza eder. Mü’min bu kıskançlığı yaşamalı; ama aşırıya kaçmamalı.
Kıskançlık Aşırılaşırsa — Sorun
Kıskançlık aşırılaşırsa sorun olur. Eş eşini gereksiz yere kıskanır; aile dağılır. Mü’min mü’min kardeşini gereksiz yere kıskanır; ümmet çatışır. Bu yüzden ölçü gerek. Hz. Peygamber «Aşırılığa kaçmayan kıskançlık güzel; aşırı kıskançlık çirkin» buyurmuştur. Denge önemli.
Kıskançlığın Kaynağı — Sevgi
Kıskançlığın kaynağı sevgidir. Sevgisiz kıskançlık olmaz; sevgili kıskançlık tabiî. Mü’min sevgisini ne kadar besleyiyorsa, kıskançlığı da ölçülü oluyor. Sevgisini ihmâl ediyorsa, kıskançlığı da çirkin olabilir. Sevgi ve kıskançlık arasındaki ilişki incelenmelidir.
Niyâz — Olumlu Kıskançlık İçin
Niyâz: «Yâ Rab, beni Senin hakkını kıskanan bir mü’min eyle. Hz. Peygamber’in sünnetini kıskançlıkla koruyan bir kul yap. Aile için olumlu kıskançlık ver. Aşırı kıskançlığa düşmekten beni koru. Sevgilerimi ve kıskançlıklarımı dengeli tut.» Allâh muhâfaza eylesin; bizi olumlu kıskanan mü’minler eylesin.
Kaynak: Mustafa Özbağ Efendi — Sohbet Kaydı. Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi. İlgili Sözlük Terimleri: Sevgi, Kıskanç, Kıymet. → Tasavvuf Sözlüğü