Selâm Olsun Size — Bilmeyerek Bir Kötülük İşleyip Sonra Tövbe Edenlere
«Selâm olsun size — bilmeyerek bir kötülük işleyip de sonra tövbe edip kendini düzeltenlere.» Bu, Kur’ân’ın bir âyetidir: «Rabbiniz bağışlamayı kendisine yazmıştır: Sizden kim bir cahillik sonucu bir kötülük yapar, sonra tövbe edip kendini düzeltirse, şüphesiz O, Gafûr ve Rahîm’dir» (En’âm 54). Bu âyet mü’mine büyük bir umut verir. Hata yapsa bile tövbe imkânı vardır. Allâh’ın merhameti geniştir; ve tövbeden vazgeçilmemelidir.
Bilmeyerek Kötülük — Cahillik Sonucu
«Bilmeyerek bir kötülük» — cahillik sonucu yapılan demek. Kur’ânî tâbîr ile «bi-cehâletin». Yâ’nî mü’min bir şeyin yanlış olduğunu tam bilmeden yapar; sonra bilince üzülür. Bu durum çok yaygındır. Modern müslüman dîni tam bilmediği için bâzı yanlışları yapar; sonra öğrenir; ve tövbe eder. Allâh bu tövbeleri kabûl eder.
Sonra Tövbe Etmek — Vakit Geçmeden
Sonra tövbe etmek — vakit geçmeden. Mü’min hatasını fark ettiği an tövbe etmelidir; bekleyemez. Çünkü ne zaman öleceği bilinmez. Hz. Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem «Mü’min kul bir hata yaptığında kalbinde siyah bir nokta oluşur. Tövbe ederse, kalbi parlatılır. Tövbe etmeden başka hata yaparsa, başka bir siyah nokta eklenir. Böyle böyle kalp tamamen kararır» buyurmuştur. Bu hadîs hemen tövbenin önemini açıklar.
Kendini Düzeltmek — Tövbenin Tamamı
Kendini düzeltmek — tövbenin tamamlanmasıdır. Sâdece «estağfirullâh» demekle tövbe bitmez; davranışın da değişmesi gerek. Mü’min hatasından sonra aynı hatayı tekrarlamamalıdır. Bu yüzden tövbe «kendini düzeltme» eylemini içerir. Düzelme olmadan tövbe eksiktir.
Gafûr ve Rahîm — Allâh’ın İki Güzel İsmi
«O Gafûr ve Rahîm’dir» — Allâh’ın iki güzel ismi. Gafûr — çok bağışlayan. Rahîm — çok merhametli. Bu iki isim tövbe edenlere yöneliktir. Allâh tövbe eden kulunu bağışlar; ve ona merhamet eder. Bu öyle bir lütuftur ki hiçbir insan hayâl edemez. Mü’min Allâh’ın bu iki ismine sığınmalı; ve tövbe etmeli.
Selâmet — Tövbe Edene Verilen
Selâmet — tövbe edene verilen mükâfâttır. Allâh «selâm olsun size» derken tövbe eden mü’mine huzûr veriyor. Cehennem korkusundan, günâhların yükünden, kalp karanlığından — hepsinden selâmete erdiriyor. Bu selâmet hem dünyâda hem âhirette yaşanır. Mü’min içinde huzûr bulur; ve âhirette cennete kavuşur.
Allâh’ın Rahmeti — Vasıf Olarak
Allâh’ın rahmeti Kendi vasfı olarak nitelendirilmiştir. «Rabbiniz bağışlamayı Kendisine yazmıştır» (En’âm 54). Yâ’nî Allâh bağışlamayı bir borç olarak kendisine yazdı. Bu, Allâh’ın merhametinin büyüklüğüdür. Hiçbir kul ne kadar büyük günâh işlerse işlesin, tövbe ederse Allâh bağışlamayı kendisine vâcip kılmıştır.
Niyâz — Tövbe ile Selâmete Ermek İçin
Niyâz: «Yâ Rab, beni bilmeyerek hata yapsam bile hemen tövbe eden kullardan eyle. Kendimi düzeltmeyi nasîb et. Gafûr ve Rahîm ismine sığınmamı sağla. Selâmete eren mü’minlerden eyle. Tövbe etmeden ölmemekten beni koru. Allâh muhâfaza eylesin; bizi tövbe ile selâmete eren kullardan eylesin.
Kaynak: Mustafa Özbağ Efendi — Sohbet Kaydı. Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi. İlgili Sözlük Terimleri: Tövbe, Gafûr, Rahîm. → Tasavvuf Sözlüğü