Kişi Severse Fenâ Makâmına Erişir

Kişi severse fenâ makâmına erişir. Yâ’nî gerçek aşk fenâ kapısını açar. Fenâ — kendinden geçmek, Allâh’ta yok olmak. Bu makâma akıl ile, bilgi ile, ibâdet ile (tek başına) ulaşılmaz. Ancak şedîd sevgi ile ulaşılır. Aşk gönlü yakar; benliği eritir; Allâh’a yer açar. Sufînin bu hâl arayışı tasavvufun zirvesidir.

Fenâ Makâmı — Yokluk

Fenâ — yokluk, Allâh’ta yok olmak. Sufî kendi benliğini, ihtiraslarını, dünyâ tutkularını terk eder; sâdece Allâh kalır. Bu mertebede «ben» yok; «O» var. Allâh’ın huzûrunda kulun varlığı silinmiş. Mevlânâ, Hallâc, Bayezîd-i Bistâmî — bu mertebeyi yaşadılar.

Sevgi — Fenâya Götüren Yol

Sevgi fenâya götüren yoldur. Yâ’nî bilgi değil, sevgi. Kişi ne kadar çok bilirse bilsin, sevgisi yoksa fenâya varamaz. Bilgisi az olsa da sevgisi çoksa — varır. Çünkü fenâ kalbi mertebesi; ve sevgi kalbe iner. Akıl kafadadır; akıl ile fenâ olmaz. Aşk ile olur.

Yakıcı Aşk — Benliği Eritir

Aşk yakıcıdır; benliği eritir. Demir ateşte erir; benlik de aşkta erir. Aşksız benlik sert kalır; ihtiraslar, kibirler, hasedler korunur. Aşklı benlik eritildiği için bu kötü hâller de yok olur. Sufî fenâya ulaşmadan önce bu eriyiş yaşar.

Mevlânâ’nın Felsefesi — Aşk Eksenli

Mevlânâ’nın felsefesi aşk eksenlidir. «Aşk olmayınca meşk olmaz» — onun sözü. Yâ’nî aşk olmadan öğrenme bile olmaz. Mevlânâ Şems-i Tebrîzî ile aşka düştüğünde fenâya yaklaştı. Mesnevî bu aşkın eseri. 800 yıldır okunan bu kitap, aşkın gücünü gösterir.

Fenâ — Tehlikeli mi?

Fenâ tehlikeli midir? Yanlış anlaşılırsa evet. Bâzı kişiler fenâyı «ben Tanrıyım» şeklinde anlar; bu şirk olur. Halbuki gerçek fenâ Allâh’ta yok olmak, Allâh’la birleşmek değil. «Allâh’ta yok olmak» — yâ’nî kulluğun zirvesinde yok olmak. Allâh’ın Allâh, kulun kul olduğu hep korunur. Sınırı geçen sapar.

Mü’minin Hedefi — Fenâya Doğru

Mü’minin hedefi fenâya doğru ilerlemektir. Belki bu hayâtta tam fenâ olmaz; ama yönünde ilerler. Her gün benliğinden biraz daha vazgeçer; Allâh’a biraz daha yaklaşır. Bu süreç sevgi ile hızlanır. Sevgisi olmayan duraklar; sevgisi olan hızla yürür.

Niyâz — Fenâ İçin Sevgi

Niyâz: «Yâ Rab, bana fenâya götüren bir sevgi ver. Aşkımı yakıcı, derin, eritici eyle. Benliğimden vazgeçeyim; Sende fenâ olmamı nasîb et. Mevlânâ’nın aşkı, Hallâc’ın aşkı, Bayezîd’in aşkı bende olsun. Ama sınırı geçmemi engelle; kulluk şuurumu koru.» Allâh muhâfaza eylesin; bizi fenâ yoluna giren sufîler eylesin.

Kaynak: Mustafa Özbağ Efendi — Sohbet Kaydı. Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi. İlgili Sözlük Terimleri: Fenâ, Aşk, Sevgi. → Tasavvuf Sözlüğü