Mustafa Özbağ Efendi bu sohbette gusül abdesti ile beden temizliği arasındaki fıkhî sıralanmayı tafsîl eder. Sünnete göre beden temizliği yapıp sonra mı gusül etmeliyiz? Kuduri'de yazılır ki gusülden önce maddî pisliklerin giderilmesi sünnettir. Maddî pisliklerden kasıt, bir kimsenin üzerinde necâset bulunması gibi durumlardır. Lâkin sufîler meselâ saçını ve sakalını keseceklerse, genel olarak gusülden sonra kesmeleri gerekir. Koltuk altı ve etek tıraşı yapacaklar da aynı şekilde gusülden sonra yapmalıdırlar. Bu hüküm sufî yolunda guslün manevî bir ibâdet olarak değerlendirildiğini, ve ondan sonra dahî temizliğin devâmının istendiğini ortaya koyar. Mü'mînin gusül abdesti hem bedenî hem manevî bir arınmadır; ve bu arınmanın akabinde sünnet temizlikler de tâkîb edilmelidir.
Kuduri'de Beden Temizliği Hükmü
Mustafa Özbağ Efendi sohbete temel fıkhî mehazı vererek başlar: Kuduri'de yazıyor — gusülden önce maddî pisliklerin giderilmesi sünnettir. Maddî pisliklerden kasıt, bir kimsenin üzerinde necâset bulunması gibi durumlardır. Bu hüküm Hanefî fıkhının «tahâreti hadese» (büyük abdest) ve «tahâreti habese» (kirden temizlik) tefrîkıne dayanmaktadır. Önce maddî kirler giderilir, sonra hadeselik için gusül abdesti alınır. Çünki üzerinde necâset bulunan kişinin abdesti veyâ guslü tâm temizlik sağlamaz; necâset abdest sularıyla berâber yıkanmış olsa bile, guslün ardından da bedenin müjdelenmesi gerekir.
Sufîlerin Saç-Sakal Tıraşı: Gusülden Sonra
Mustafa Özbağ Efendi muazzam bir sufî âdetini tafsîl eder: sufîler meselâ saçını ve sakalını keseceklerse, genel olarak gusülden sonra kesmeleri gerekir. Bu hüküm sufî yolunda guslün manevî bir ibâdet olarak değerlendirildiğini ortaya koyar. Yâni sufî gusül abdesti aldıktan sonra, ondan sonra saçınısakalını düzenler; çünki gusül zâten manevî arınma demektir, ve onun akabinde devamlı bir temiz hâle dikkat edilir. Saçsakal tıraşının gusülden sonra yapılması ayrıca bedenden ayrılan kıllar ile berâber manevî kirlerin de uzaklaştırıldığı tasavvufî bir anlayışa dayanır.
Koltuk Altı ve Etek Tıraşı
Mustafa Özbağ Efendi muazzam bir başka sünnet temizliği de tafsîl eder: koltuk altı ve etek tıraşı yapacaklar da aynı şekilde gusülden sonra yapmalıdırlar. Bu temizlikler İslâm'da fıtrati selîme'nin (yâni insânın yaratılışına uygun temiz hâlin) sünneti olarak kabûl edilir. Resûli Ekrem efendimiz hadîsi şerîfte «Beş şey fıtrattandır: hıtân, isteri kıllarını gidermek, koltuk altı kıllarını gidermek, bıyıkları kısaltmak, ve tırnakları kesmek» (Buhârî, Libâs 63; Müslim, Tahâret 49) buyurmuştur. Bu beş sünnet temizlik mü'mînin günlük hayâtının bir parçasıdır.
Mü'mînin Bedenî ve Manevî Arınması
Mustafa Özbağ Efendi sohbetin sonunda mü'mînin bedenî ve manevî arınmasının ehemmiyetini de tafsîl eder: gusül sâdece bedenî bir temizlik değil, manevî bir ibâdettir. Resûli Ekrem efendimiz hadîsi şerîfte «Tahâret îmânın yarısıdır» (Müslim, Tahâret 1) buyurmuştur. Tahâret hem maddî kirlerden hem de manevî kirlerden arınmadır. Mü'mîn gusül abdesti aldığında bedenî olarak temiz hâle gelir; lâkin manevî olarak da Allâh'ın huzûruna kabûl olmaya hazır hâle gelir. Halvetiyye-Şâbâniyye-Karabâşiyye yolunun manevî terbiyesi de mü'mîni hem bedenî temizliğe hem manevî arınmaya yöneltir; ve bu vasıflar onun manevî terakkîsinin temel cüzlerini teşkîl eder.
- Kur'ânı Kerîm: Mâide 5/6; Bakara 2/222; Nisâ 4/43; Müddessir 74/4-5.
- Sahîhi Buhârî, Kitâbü'l-Gusl.
- Sahîhi Buhârî, Kitâbü'l-Libâs 63, fıtrat hadîsi.
- Sahîhi Müslim, Kitâbü't-Tahâret 1.
- Sahîhi Müslim, Kitâbü't-Tahâret 49, fıtrat hadîsi.
- Süneni Ebû Dâvûd, Kitâbü't-Tahâret.
- Süneni Tirmizî, Kitâbü't-Tahâret.
- Süneni Nesâî, Kitâbü't-Tahâret.
- Süneni İbn Mâce, Kitâbü't-Tahâret.
- İmâm Mâlik, Muvatta.
- İmâm Ahmed, Müsned.
- İmâm el-Kuduri, el-Muhtasar, gusül bahsi.
- İmâm es-Serahsî, el-Mebsût.
- İmâm Kâsânî, Bedâiu's-Sanâi'.
- İmâm Merğînânî, el-Hidâye.
- İbn Âbidîn, Reddü'l-Muhtâr, gusül bahsi.
- Fetâvâyı Hindiyye.
- Ömer Nasûhî Bilmen, Büyük İslâm İlmihâli.
- Mustafâ Özbağ Efendi, Sohbet Serileri, Gusül Sohbetleri.
Sohbetin Tasnîfi: Bu sohbet Kuduri'de gusülden önce maddî pisliklerin giderilmesi hükmünü, sufîlerin saçsakal tıraşının gusülden sonra yapılması âdetini, koltuk altı ve etek tıraşı sünnetlerini, ve mü'mînin bedenî ile manevî arınmasının birliğini tafsîl etmektedir.
Kaynak: mustafaozbag.com | Video: YouTube | Seri: Gusül Sohbetleri