Her Duâda ve Namazda «Elhamdülillâhi Rabbi’l-Âlemîn» Deriz

Biz her duâda, her namazda «Elhamdülillâhi Rabbi’l-Âlemîn» (Bütün âlemlerin Rabbi olan Allâh’a hamd olsun) deriz. Bu kelime, Fâtiha Sûresi’nin başıdır; ve her rek’atta tekrarlanır. Bu tekrar tesadüfî değildir; ümmete bir hâl öğretir: Her ânda Allâh’ı hamd etmek. Bir mü’minin günde defalarca bu cümleyi söylemesi, kalbine hamd alışkanlığını yerleştirir.

Hamd — Mü’minin Temel Hâli

Hamd, mü’minin temel hâlidir. Allâh ne verdiyse şükür; ne aldıysa şükür; ne yaptıysa hamd. Bu hâl, mü’minin günün her ânına nüfûz eder. Sabah uyandığında hamd eder; akşam yatarken hamd eder; her nimeti aldığında hamd eder; her sıkıntıyı geçirdiğinde hamd eder. Sürekli hamd hâli, mü’mini Allâh’a yakın kılar.

Rabb — Sâhip ve Terbiye Eden

«Rabb» kelimesi «sâhip» ve «terbiye eden» mânâlarını taşır. Allâh kullarının sâhibidir; ve onları terbiye edendir. Sâhibi olmak — onların her şeyini bilmek, kontrol etmek. Terbiye etmek — onların gelişimini sağlamak, olgunlaştırmak. Allâh kullarına bu iki yönle de yakındır. Sâhipliği ile her şeyini bilir; terbiyeciliği ile her şeyini şekillendirir. Bu yüzden Rabb’a hamd uygundur.

Âlemler — Bütün Mahlûkât

«Âlemîn» (âlemler) bütün mahlûkâttır. İnsân âlemi, hayvan âlemi, bitki âlemi, melek âlemi, cin âlemi — hepsi. Hatta görünmez âlemler: Rûhlar âlemi, misâl âlemi, gayb âlemi. Allâh hepsinin Rabbi’dir. Bu, Allâh’ın evrensel egemenliğini gösterir. O sâdece müslümanların değil, bütün varlığın Rabbi’dir. Bu yüzden hamd «Rabbi’l-Âlemîn» şeklinde yapılır.

Fâtiha — Her Rek’atın Anahtarı

Fâtiha Sûresi her rek’atın anahtarıdır. Hadîs-i şerîfte buyurulmuştur: «Fâtihasız namaz olmaz.» Yâ’nî her rek’atta Fâtiha okunmalıdır. Fâtiha’nın başı hamddir; ortası tevhîd ve niyâzdır; sonu hidâyet ve istikâmet duâsıdır. Bu yapı, mü’minin hayât felsefesinin özetidir. Her gün defalarca tekrarlanarak, bu felsefe kalbe yerleşir.

Tekrar Etmenin Hikmeti — Yerleşme

Bir hakîkati günde defalarca tekrar etmenin hikmeti, onun kalbe yerleşmesidir. «Elhamdülillâh» kelimesi günde 17 farzda en az 17 kere; sünnetlerle birlikte 30-40 kere söylenir. Bu sayı, sıradan bir tekrar değildir; mânevî bir programlama gibidir. Kalp yavaş yavaş hamd alışkanlığını edinir; ve mü’min, sıkıntılarda bile «Elhamdülillâh» diyebilen bir kişi olur. Allâh muhâfaza eylesin; bizi de hamd ehli kullardan eylesin.

Kaynak: Mustafa Özbağ Efendi — Sohbet Kaydı. Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi. İlgili Sözlük Terimleri: Hamd, Fâtiha, Şükür. → Tasavvuf Sözlüğü