Mustafa Özbağ Efendi bu Hâl Sohbeti'nde Allâh'ın övdüğü hâllerle hâllenen kimselerle arkadaşlık etmenin önemini tafsîl eder. Sen Allâh'tan başka kendine dost edinme. Kur'ânı Kerîm'de övülen, Allâh'ın methettiği hâllerle hâllenen kimselerle arkadaşlık et. Hz. Peygamber (s.a.v.) buyurmuştur: «Senin ekmeğini namâz kılanlar yesin» (Ebû Dâvûd, Edeb). Kendine namâz kılanlardan, Allâh'ı zikredenlerden, Allâh'tan korkanlardan, Allâh'ı sevenlerden dost eyle. Yoksa onlardan olursun, Allâh muhâfaza eylesin. Gönlün onlara çevriliverir, bilemezsin. Dünyâyı sevenlerle berâber olursan gönlünde dünyâ sevgisi oluşur; İslâm'ın dışında bir şey seven kimseyle berâber olursan, Cenâbı Hak seni ona döndürür. Resûli Ekrem efendimiz başka bir hadîsinde: «Kişi arkadaşının dîni üzeredir; her biriniz kiminle arkadaşlık ettiğine baksın» (Tirmizî, Zühd 45) buyurmuştur. Bu sohbet arkadaşlık seçiminin manevî tesîri, Allâh'ın övdüğü hâllerle hâllenmiş kimselerin tarîfi (namâzzikir-Allâh korkusu-Allâh sevgisi), ve dünyâ sevenlerle berâberliğin gönlü çevirme tehlikesi bahisleri ile tafsîl olunur.
Sen Allâh'tan Başka Dost Edinme: Allâh'ın Övdüğü Hâllerle Hâllenen
Mustafa Özbağ Efendi muazzam bir terbiye kâidesini tafsîl eder: sen Allâh'tan başka kendine dost edinme. Kur'ânı Kerîm'de övülen, Allâh'ın methettiği hâllerle hâllenen kimselerle arkadaşlık et. Bu manâda dost ne demektir? Sırrını söyleyebileceğin, kalbini açabileceğin, manevî yolculuğunu paylaşabileceğin kimse. Cenâbı Hak Mâ'ide 5/55-56'da buyurur: «Sizin velîniz ancak Allâh, O'nun Resûlü ve namâz kılan, zekât veren, rükû' eden mü'mînlerdir.» Sûfî dostlukarkadaşlık ölçüsünü bu âyetten alır.
Hz. Peygamber: «Senin Ekmeğini Namâz Kılanlar Yesin»
Mustafa Özbağ Efendi muazzam bir hadîsî kâideyi tafsîl eder: Hz. Peygamber (sallallâhu aleyhi vesellem) buyurmuştur: «Senin ekmeğini namâz kılanlar yesin» (Ebû Dâvûd, Edeb 16; Tirmizî, Zühd). Kendine namâz kılanlardan, Allâh'ı zikredenlerden, Allâh'tan korkanlardan, Allâh'ı sevenlerden dost eyle. Bu hadîsi şerîf çok mühimdir: Müslümân evine, sofrasına kimleri çağıracağını seçmelidir; ekmekyemek paylaşımı, manevî bir paylaşımdır da. Allâh'ı seven, namâz kılan kimselerin senin sofranda bulunması, sofrana bereket getirir; namâz kılmayanharam kazançlı-Allâh'ı umursamayan kimselerin sofrana ortak olması ise sofranın bereketini kaldırabilir.
Yoksa Onlardan Olursun: Gönlün Çevriliverir Bilemezsin
Mustafa Özbağ Efendi muazzam bir terbiye kâidesini tafsîl eder: yoksa onlardan olursun, Allâh muhâfaza eylesin. Gönlün onlara çevriliverir, bilemezsin. Dünyâyı sevenlerle berâber olursan gönlünde dünyâ sevgisi oluşur; İslâm'ın dışında bir şey seven kimseyle berâber olursan, Cenâbı Hak seni ona döndürür. Bu çok ince bir kāidedir: insân farkına varmadan etrâfındakilere benzer. Bir hâli devamlı görmek, o hâle yakınlaşmak, sonra ona dönüşmek — bu manevî bir tesîrtedrîc kanunudur. Sûfî bu kanunu bilir; dost seçiminde dikkatli davranır.
«Kişi Arkadaşının Dîni Üzeredir»: Tirmizî Hadîsi
Mustafa Özbağ Efendi muazzam bir hadîsî kâideyi tafsîl eder: Resûli Ekrem efendimiz başka bir hadîsinde buyurmuştur: «Kişi arkadaşının dîni üzeredir; her biriniz kiminle arkadaşlık ettiğine baksın» (Tirmizî, Zühd 45; Ebû Dâvûd, Edeb 16). Bu hadîsi şerîf arkadaşlık seçiminin dîn üzerinde nasıl belirleyici olduğunu gösterir. Sen iyi mü'mînsen, ama arkadaşların kötü ise zaman içinde sen de bozulursun. Sen kötüzayıf imânlıysan, ama arkadaşların iyigüçlü imânlıysa zaman içinde sen de düzelirsin. Bu yüzden «Her biriniz kiminle arkadaşlık ettiğine baksın» emrî vardır.
Halvetiyye-Şâbâniyye-Karabâşiyye Manevî Terbiyesi
Halvetiyye-Şâbâniyye-Karabâşiyye yolunun manevî terbiyesi de mü'mîni Allâh'tan başka dost edinmemeyi, Allâh'ın övdüğü hâllerle hâllenen kimselerle arkadaşlık etmeyi, Hz. Peygamber'in «Senin ekmeğini namâz kılanlar yesin» emrini, dünyâ sevenlerle berâberliğin gönlü dünyâya çevirme tehlikesini, ve Tirmizî hadîsindeki «Kişi arkadaşının dîni üzeredir» ölçüsünü idrâk etmeye yöneltir; ve bu vasıflar onun manevî terakkîsinin temel cüzlerini teşkîl eder.
- Kur'ânı Kerîm: Mâ'ide 5/55-56 (velîniz Allâh-Resûlnamâz kılanrükû eden mü'mînler); Tevbe 9/119 (sâdıklarla berâber olun); Kehf 18/28 (Allâh'ı zikredenlerle nefsini sabret); Furkān 25/27-29 (yanlış dost seçimi nedâmeti).
- Sahîhi Buhârî, Kitâbü'l-Edeb; Sahîhi Müslim, Kitâbü'l-Birr.
- Süneni Ebû Dâvûd, Edeb 16 (ekmeğini namâz kılanlar yesin).
- Süneni Tirmizî, Zühd 45 (kişi arkadaşının dîni üzere).
- Süneni İbn Mâce.
- İmâm Mâlik, Muvatta; İmâm Ahmed, Müsned.
- İmâm Gazzâlî, İhyâ-u Ulûmi'd-Dîn, Âdâbü's-Sohbet bahisleri.
- İmâm Kuşeyrî, er-Risâletü'l-Kuşeyriyye, Sohbet âdâbı bahisleri.
- İmâm Sühreverdî, Avârifü'l-Ma'ârif.
- İbn Kayyim el-Cevziyye, Medâricü's-Sâlikîn.
- İmâmı Rabbânî, Mektûbât.
- Mustafâ Özbağ Efendi, Sohbet Serileri, Hâl Sohbetleri.
Sohbetin Tasnîfi: Bu Hâl Sohbeti Allâh'tan başka dost edinmemeyi, Allâh'ın Kur'ânı Kerîm'de övdüğü hâllerle hâllenen (namâz kılan, zikreden, Allâh'tan korkan, Allâh'ı seven) kimselerle arkadaşlık etmeyi, Hz. Peygamber'in «Senin ekmeğini namâz kılanlar yesin» emrini, dünyâ sevenlerle berâberliğin gönlü dünyâya çevireceğini, İslâm dışında bir şey sevenle Cenâbı Hakk'ın insânı ona döndürebileceğini, ve Tirmizî'deki «Kişi arkadaşının dîni üzeredir; her biriniz kiminle arkadaşlık ettiğine baksın» hadîsini tafsîl etmektedir.
Kaynak: mustafaozbag.com | Video: YouTube | Seri: Hâl Sohbetleri