İnsân-ı Kâmilliğin Zirvesi — Hz. Muhammed Mustafâ; İkincisi Ehl-i Beyt

İnsân-ı kâmilliğin zirvesi Hz. Muhammed Mustafâ sallallâhu aleyhi ve sellem’dir; ikincisi Ehl-i Beyt’tir. Bu, tasavvufî bir sıralamadır. Hz. Peygamber bütün insanlığın en yüksek mertebesidir; O’na yetişen yoktur. İkinci sırada Ehl-i Beyt’i geliyor — Hz. Fâtıma, Hz. Alî, Hz. Hasan, Hz. Hüseyin, ve sonraki imâmlar. Bu sıralama Ehl-i Sünnet kabûlüdür; ve tasavvuf geleneğinde benimsenir.

Hz. Muhammed — Zirve

Hz. Muhammed sallallâhu aleyhi ve sellem insân-ı kâmilliğin zirvesidir. Allâh O’nu en mükemmel insan olarak yarattı. O’nun ahlâkı, ibâdeti, sosyal hayâtı, savaş hayâtı, aile hayâtı — hepsi mükemmel. «Sen yüksek bir ahlâk üzeresin» (Kalem 4) — Allâh’ın O hakkında şâhidiği. Hiçbir insan bu mertebede değildir; ve olamaz.

Ehl-i Beyt — Hz. Peygamber’in Ailesi

Ehl-i Beyt — Hz. Peygamber’in ailesidir. Hz. Fâtıma, Hz. Alî, ve onların çocukları (Hz. Hasan, Hz. Hüseyin). Bu aile Hz. Peygamber’in mâneviyâtının en yakın mîrasçıları. Kur’ân’da «Allâh sizden, ey Ehl-i Beyt, kiri uzaklaştırmak ve sizi tertemiz kılmak ister» (Ahzâb 33) buyurulur. Bu âyet Ehl-i Beyt’in özel mertebesini açıklar.

Tasavvuf Silsileleri — Ehl-i Beyt’e Uzanır

Birçok tasavvuf silsilesi Ehl-i Beyt’e uzanır. Hz. Alî, Hz. Hasan, Hz. Hüseyin’den başlayarak, onların torunları, sonra büyük velîler. Mevlevî, Kâdirî, Rufâî gibi silsileler Ehl-i Beyt’ten geçer. Nakşibendî silsilesi Hz. Ebû Bekir’den geçer; ama o da Ehl-i Beyt’ten sayılır (geniş anlamda, çünkü Hz. Âişe’nin babasıdır).

Hz. Alî — İlmin Kapısı

Hz. Alî radıyallâhu anh — Hz. Peygamber’in damadı, dördüncü halîfe. «Ben ilmin şehriyim; Alî kapısıdır» — hadîs. Bu hadîs Hz. Alî’nin mertebesini açıklar. O ilmin kapısıdır; ondan tasavvufî sırlara erişilir. Birçok velî Hz. Alî’yi mâneviyât üstâdı olarak kabûl eder. Hz. Alî’nin sözleri (Nehcü’l-Belâga) tasavvuf kaynaklarındandır.

Hz. Hasan ve Hz. Hüseyin — Peygamberin Gözleri

Hz. Hasan ve Hz. Hüseyin radıyallâhu anhümâ — Hz. Peygamber’in torunları. «Onlar cennet gençlerinin efendileridir» — hadîs. Hz. Peygamber onları çok severdi; secdeyken sırtına çıkmalarına izin verirdi. Hz. Hüseyin Kerbelâ’da şehîd oldu; bu, ümmet için bir trajedi. Onun şehâdeti mâneviyâtın bir parçası oldu.

Sahâbe — Üçüncü Mertebe

Sahâbe üçüncü mertebededir. Hz. Ebû Bekir, Hz. Ömer, Hz. Osmân, Hz. Alî (dört halîfe) ve diğer sahâbe — hepsi Hz. Peygamber’in mâneviyâtından doğrudan istifâde ettiler. Onların mertebesi çok yüksek; ama Ehl-i Beyt’ten sonra. Bu sıralama Ehl-i Sünnet anlayışıdır. Sahâbeyi sevmek mü’minin görevidir.

Niyâz — Sıralamayı Bilen Mü’min

Niyâz: «Yâ Rab, beni mertebeleri doğru bilen bir mü’min eyle. Hz. Muhammed sallallâhu aleyhi ve sellem’in zirvede olduğunu kalbime nakşeyle. Ehl-i Beyt’e ve sahâbeye sevgi nasîb et. Tasavvuf silsileleri yoluyla onların mâneviyâtından istifâde etmemi nasîb et. Beni Ehl-i Sünnet anlayışı üzere yaşayan ve ölen bir kul eyle.» Allâh muhâfaza eylesin; bizi Hz. Peygamber’in vârislerinden eylesin.

Kaynak: Mustafa Özbağ Efendi — Sohbet Kaydı. Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi. İlgili Sözlük Terimleri: İnsân-ı Kâmil, Peygamber, Ehl-i Beyt. → Tasavvuf Sözlüğü