Resûlullâh Medîne’de Cuma Namazında Tüm Müslümanları Mescidde Toplardı

Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem hazretleri Medîne-i Münevvere’de cuma namazında kadın, erkek, çocuk herkesi toplardı. Namaz kılamayacak olan kadınlar dahî orada bulunur; Resûlullâh sallallâhu aleyhi ve sellem hutbede bilgilendirme yapardı. Cuma namazı sâdece namaz değil; topluluğun haftalık toplantısıydı. Bu, modern câmilerde kaybedilen bir gelenektir.

Cuma Namazı — Müslüman Topluluğunun Buluşması

Cuma namazı, müslüman topluluğunun haftalık buluşmasıdır. Bir hafta boyunca müslümanlar kendi işleriyle uğraşırlar; cumada hepsi bir araya gelir. Bu buluşma topluluk birliğini sağlar; haberler paylaşılır; problemler tartışılır; çözümler bulunur. Sâdece namaz değil, bir sosyâl etkinliktir.

Herkes — Kadın, Erkek, Çocuk

Hz. Peygamber’in döneminde cumaya herkes giderdi: Erkekler, kadınlar, çocuklar. Kadınlar cumaya farz olmasa da, gönüllü olarak giderlerdi; ve hutbeyi dinlerlerdi. Çocuklar babaları ile birlikte giderlerdi; küçük yaşta câmiyi tanırlardı. Bu yapı, topluluk bilincini herkeste oluştururdu. Modern dönemde sâdece erkekler câmiye gidiyor; bu eksik bir yapıdır.

Hutbe — Bilgilendirme Aracı

Hutbe, sâdece dînî bir konuşma değildi Hz. Peygamber döneminde. Toplumun haftalık bilgilendirme aracıydı. Yeni gelişmeler, savaş haberleri, yeni emirler — hepsi hutbeden duyurulurdu. Hz. Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem haftalık olarak ümmetini bilgilendirirdi. Bu, modern medyanın olmadığı çağda en etkili iletişim aracıydı.

Modern Cumalar — Eksik Bir Yapı

Modern Türkiye’de cumalar eksik bir yapı sergilemekte. Sâdece erkekler katılıyor; kadınlar genelde gelmiyor (zaten farz değil onlar için); çocuklar evlerinde. Hutbeler de çoğu zamân önceden hazırlanmış, devletin denetlediği konular. Hz. Peygamber döneminin canlı, etkili hutbeleri yerine, donuk hutbeler okunuyor. Bu, ümmetin haftalık birleşmesini zayıflatıyor.

Cumayı Canlandırmak — Mü’minin Vazîfesi

Cumayı canlandırmak modern mü’minin vazîfesidir. Câmiye düzenli gitmek; çocukları da götürmek; hutbeyi dikkatle dinlemek; cumadan sonra cemaat ile sohbet etmek — bütün bunlar cuma’yı canlandırır. Bireysel ibâdetin yanında, topluluk ibâdeti de korunmalıdır. Allâh muhâfaza eylesin; cumalarımızı kabûl eyle; ümmetimizi cumayla birleşik tut.

Kaynak: Mustafa Özbağ Efendi — Sohbet Kaydı. Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi. İlgili Sözlük Terimleri: Cuma, Hutbe, Câmi. → Tasavvuf Sözlüğü