Namazda Sütre — Önündeki Engel
Namazda sütre — namaz kılan kişinin önüne koyduğu engeldir. Bu engel, namaz kılan ile yoldan geçecek kişiler arasında bir sınır oluşturur. Hz. Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem’in sünneti budur: Namaza dururken önüne bir sütre koymak. Bu sütre, sıradan bir engel değildir; mânevî bir koruyucudur.
Sütrenin Hikmeti — Konsantrasyon Sağlama
Sütrenin birinci hikmeti, namaz kılanın konsantrasyonunu sağlamaktır. Yoldan geçen biri, namaz kılanın dikkatini dağıtabilir. Sütre olduğunda, geçen kişi namazın önünden değil yandan geçer; ve namaz kılanın huşûsu bozulmaz. Bu, modern câmilerde de uygulanmalı; ama çoğu zamân uygulanmıyor.
Sütrenin Şartları — Belirli Yükseklik
Sütrenin şartları vardır: Belirli bir yükseklikte (en az bir karış), önünde durmalı, namaz kılanın önüne yakın olmalı. Hz. Peygamber’in döneminde mızraklar, bastonlar, duvarlar sütre olarak kullanılırdı. Modern câmilerde mihrâb, direkler, ve özel olarak konulan engeller bu fonksiyonu görür. Önemli olan, namaz kılanın önünde bir engel olmasıdır.
Sütre Olmadan — Önünden Geçilmesi Sorun
Sütre olmadan namaz kılındığında, biri önünden geçerse namaz bozulabilir. Bu, fıkhî bir mes’eledir; mezheplere göre farklı görüşler vardır. Hanefî mezhebine göre namaz bozulmaz, ama sevabı azalır. Şâfîî mezhebine göre namaz bozulur. Bu yüzden sütre koymak güvenli yoldur; bütün mezheplere uygundur.
Modern Cami — Sütre Eksiği
Modern câmilerde sütre çoğunlukla unutulmuştur. Cemaatla namaz kılınırken imâmın arkasındaki saflar zâten sütre yerini tutar. Ama yalnız namaz kılınırken, önünde sütre yoksa, geçenler huşûyu bozar. Bu yüzden mü’min yalnız namaz kılarken bir sütre — bir Kur’ân, bir çanta, bir sandalye — kullanmalı. Bu küçük bir detay; ama sünnete uygundur.
Mânevî Sütre — Allâh Şuûru
Sütrenin mânevî bir boyutu da vardır: Allâh şuûru. Mü’min namazda Allâh’ın huzûrunda olduğunu hissederse, etrâfından bağımsız olur; geçenler ona etki edemez. Bu mânevî sütre, fizikî sütreden daha güçlüdür. Velîler bu mânevî sütreye ulaşmışlardır; sıradan müslüman ise hem fizikî hem mânevî sütreye ihtiyâç duyar. Allâh muhâfaza eylesin; bizi mânevî sütreye ulaşan kullardan eylesin.
Kaynak: Mustafa Özbağ Efendi — Sohbet Kaydı. Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi. İlgili Sözlük Terimleri: Sütre, Namaz, Huşû. → Tasavvuf Sözlüğü