Mustafa Özbağ Efendi 23. Nasîhat Sohbeti'nde (NASİHAT/23, 02.05.2024) İnsân Sûresi 25. âyetini tefsîr eder: «Sabah akşam Rabbinin ismini zikret» (İnsân 76/25). Bu âyeti kerîme zikrin sabah akşam tâdıyla yapılmasını emreder; bu düstûr halvetî ve diğer tarîkat sülûklarında günlük virdin temelini teşkîl eder. Sohbet ayrıca dervişlikte makâm sevgisinin tehlikesini, ihlâsı, sabah akşam virdlerinin fazîletlerini, zikrullâh ile kalp huzûrunu, ve Cum'a namâzının edâ şartları mes'elesini kapsamaktadır. Cenâbı Hak Ahzâb 33/41-42'de buyurmuştur: «Ey îmân edenler, Allâh'ı çokça zikrediniz; sabah akşam onu tesbîh ediniz.» Cum'a namâzı için Hanefî mezhebine göre edâ şartları: vakit, hutbe, izni âm, cemâat, ve şehiri cumâdır; bunlardan biri olmazsa Cum'a namâzı sıhhat bulmaz; öğleyi kazâ olarak kılmak gerekir. Halvetiyye-Şâbâniyye-Karabâşiyye yolunun manevî terbiyesi de mü'mîni İnsân 76/25'te sabah akşam zikri, dervişlikte makâm sevgisinden kaçınmayı, ve Cum'a'nın edâ şartlarını idrâk etmeye yöneltir.
İnsân 76/25: Sabah Akşam Rabbinin İsmini Zikret
Mustafa Özbağ Efendi sohbete temel hakîkati ortaya koyarak başlar: Cenâbı Hak âyeti kerîmede buyurmuştur: «Sabah akşam Rabbinin ismini zikret» (İnsân 76/25). Bu âyeti kerîme zikrin sabah akşam tâdıyla yapılmasını emreder; bu düstûr halvetî ve diğer tarîkat sülûklarında günlük virdin temelini teşkîl eder.
Dervişlikte Makâm Sevgisi ve İhlâs
Mustafa Özbağ Efendi muazzam bir sülûk kâidesini tafsîl eder: dervişlikte makâm sevgisi en büyük tehlikedir. Bir kimse derviş olduktan sonra «Şeyh efendiye yakınım», «Çavuşum», «Nakîbim» gibi makâmmevki sevgisine düşerse ihlâsı bozulur; ve sülûku yarıda kalır. İhlâs Allâh için sırf Allâh için olmaktır; başka bir maksad olmamalıdır.
Sabah Akşam Virdleri ve Fazîletleri
Mustafa Özbağ Efendi muazzam bir tasavvufî kâideyi tafsîl eder: sabah akşam virdler büyük fazîletlere sâhibdir. Cenâbı Hak Ahzâb 33/41-42'de buyurmuştur: «Ey îmân edenler, Allâh'ı çokça zikrediniz; sabah akşam onu tesbîh ediniz.» Hadîsi şerîfte: «Sabah namâzından sonra Allâh'ı zikretmek için oturmak benim için iki köleyi azâd etmekten daha sevimlidir» buyurulmuştur. Sabahakşam virdleri günün manevî feyzini kuşatan sûr gibi düşünülmelidir.
Zikrullâh ve Kalp Huzûru ile Cum'a'nın Edâ Şartları
Mustafa Özbağ Efendi sohbetin sonunda mü'minin görevini tafsîl eder: zikrullâh kalp huzûrunun yegâne yoludur; Cenâbı Hak Ra'd 13/28'de «Kalpler ancak Allâh'ı zikretmekle huzûra erer» buyurmuştur. Cum'a namâzının edâ şartları husûsuna gelince: Hanefî mezhebine göre Cum'a'nın edâ şartları altıdır: 1) Vakit (öğle vakti içinde olması), 2) Şehir veya şehir hükmünde bir yerin bulunması, 3) İzni âm (cemaate açık olması), 4) Cemâat (en az üç kişi), 5) Hutbe (Cum'a namâzından önce), 6) İmâmet. Bunlardan biri eksik olursa Cum'a sıhhat bulmaz; öğleyi kazâ olarak kılmak gerekir. Halvetiyye-Şâbâniyye-Karabâşiyye yolunun manevî terbiyesi de mü'mîni İnsân 76/25'te sabah akşam zikri, dervişlikte makâm sevgisinden kaçınmayı, sabah akşam virdlerinin fazîletini, ve Cum'a'nın edâ şartlarını idrâk etmeye yöneltir.
- Kur'ânı Kerîm: İnsân 76/25 (sabah akşam zikir); Ahzâb 33/41-42; Tâhâ 20/130; Ra'd 13/28; Cum'a 62/9-11.
- Sahîhi Buhârî, Kitâbü'l-Cum'a; Da'avât.
- Sahîhi Müslim.
- Süneni Ebû Dâvûd, Salât.
- Süneni Tirmizî, Da'avât.
- Süneni Nesâî.
- Süneni İbn Mâce.
- İmâm Mâlik, Muvatta.
- İmâm Ahmed, Müsned.
- İmâm Şâfi'î, el-Ümm; İmâm Ebû Hanîfe, el-Fıkhu'l-Ekber.
- İmâm Serahsî, el-Mebsût, Cum'a edâ şartları.
- İbn Âbidîn, Reddü'l-Muhtâr.
- İmâm Gazzâlî, İhyâ-u Ulûmi'd-Dîn, Sabah Akşam Virdleri.
- İmâm Kuşeyrî, er-Risâletü'l-Kuşeyriyye.
- İmâm Sühreverdî, Avârifü'l-Ma'ârif.
- İbn Kayyim el-Cevziyye, el-Vâbilü's-Sayyib.
- İmâmı Rabbânî, Mektûbât, İhlâs bahsi.
- İmâm Râzî, Mefâtîhu'l-Gayb.
- Mustafâ Özbağ Efendi, Sohbet Serileri, Nasîhat Sohbetleri (NASİHAT/23).
Sohbetin Tasnîfi: Bu 23. Nasîhat Sohbeti İnsân 76/25'te sabah akşam zikri, dervişlikte makâm sevgisini ve ihlâsı, sabah akşam virdlerinin fazîletlerini, zikrullâh ile kalp huzûrunu, ve Cum'a namâzının edâ şartları mes'elesini tafsîl etmektedir.
Kaynak: mustafaozbag.com | Video: YouTube | Seri: Dergâh Sohbetleri