Table of Contents

Cömertlik 4 kapı 40 Makam Hakkında

Dört Kapı Kırk Makam: Cömertlik Makamı

Hamd ile Şükür Arasındaki Fark

Sûfîde Cömertliğin Boyutları

İnfâkın Sürekliliği: Kapanmayan Defter

Cenâb-ı Hakk’ın Birine Bin Vermesi

Kaynaklar

Tirmizî’de geçen hadîs-i şerîfte buyurulmuştur: “Allah cömerttir, cömertliği sever.” Cömertlik, bir kimsenin ihtiyaç sâhibi gördüğü kimselere tasadduk etmesidir. Sûfî için muhakkak, ve muhakkak olması gereken hasletlerden biridir. Eğer sûfî cömert değilse, sûfîlikte dikiş tutturamaz.

Hamd ile şükür arasında önemli bir fark vardır. Allah isminin bütün esmâyı içine aldığı gibi, Rahmân isminin bütün sıfatları kendi çatısı altında topladığı gibi — hamd de bütün teşekkürlerin, şükürlerin üstünde olandır. Hamd insanlara yapılmaz, sâdece Allah’a yapılır. Teşekkür ise insanlara da yapılabilir.

Cenâb-ı Hakk’ın lütfuna, ikrâmına, ihsânına — insanın üzerindeki bütün olumlu şeylere hamd etmek, şükürden daha kapsamlıdır. Biz şükrederiz, ama asıl hamd’i öne alırız. Rabbim hamd edenlerden eylesin.

Cömertlik sâdece parayla olmaz. Nasîhatle olur, ilimle olur, sanatla olur, destek çıkmakla olur. Bir kardeşini arayıp “bu akşam ders var, unutma” demek de cömertliktir — onu sevdiğini, onunla ilgilendiğini göstermektir. Cömert insanlar etrâflarıyla ilgilenirler; cömert olmayan insan hesap eder, ilgilenmez.

Allah yolunda harcanan para kıymetlidir; Allah yolunda harcanmayan paranın hiçbir kıymeti yoktur. Allah yolunda harcadıkça ticâretin güzelleşir, kazancın bereketlenir, evin bereketlenir. “Bu değirmenin suyu nereden geliyor?” diye sorarlar — cevâbı Allah yolunda infâk etmektir.

Bâzı cömertlikler vardır ki seni bir ömür değil, insanlık var olduğu müddetçe sevâba gark eder. Bir kimseye vesîle oldun, ders verdin; o da başkasına ders verdi, o da başkasına — ve bu silsile kıyâmete kadar devâm eder. İşte bu, defteri kapanmayan sadaka-i câriyedir.

Peygamber Efendimiz buyurmuştur: “İnsan öldüğünde ameli kesilir; ancak üç şey müstesnâ: Sadaka-i câriye, faydalanılan ilim, ve kendisine duâ eden sâlih evlât.” Sûfînin cömertliği de böyledir; verdiği ilim, gösterdiği yol, yetiştirdiği insanlar — hepsi sadaka-i câriyedir.

Cenâb-ı Hak, Allah yolunda çalışan, ve koşturan bir kimseye birine bin verir, birine sayısız verir. Sen yüzde beşe, yüzde ona çalışırsın; ama Allah’ın hesâbı başkadır. Kur’ân-ı Kerîm’de buyurulmuştur: “Allah yolunda mallarını infâk edenlerin durumu, her başağında yüz tâne olmak üzere yedi başak veren bir tânenin durumu gibidir. Allah dilediğine kat kat verir.”.

Sûfî cömert olacak; ama cömertliğini gösterişe çevirmeyecek. Sağ elin verdiğini sol el bilmeyecek. İnfâk ederken riyâdan, gösterişten, “ben verdim” demekten sakınacak. Rabbim cümlemizi cömert, tokgözlü, infâk eden kullarından eylesin.

Hadîs: Allah cömerttir — Tirmizî, Sünen, “Edeb”, 41 — “Allah cömerttir, cömertliği sever.”

Kur’ân-ı Kerîm: Bakara Sûresi, 2/261 — “Allah yolunda mallarını infâk edenlerin durumu, yedi başak veren bir tânenin durumu gibidir; her başakta yüz tâne vardır.”

Hadîs: Sadaka-i câriye — Müslim, Sahîh, “Vasiyyet”, 14 — “İnsan öldüğünde ameli kesilir; ancak üç şey müstesnâ: Sadaka-i câriye, faydalanılan ilim, kendisine duâ eden sâlih evlât.”

Hadîs: Sağ el sol el — Buhârî, Sahîh, “Zekât”, 16 — “Sağ elinin verdiğini sol eli bilmeyecek kadar gizli sadaka veren kimse, Allah’ın arşının gölgesinde gölgelenir.”

Kaynaklar

Bu metin, Mustafa Özbağ Efendi’nin “6. Cömertlik 4 kapı 40 Makam” başlıklı sohbetinden derlenmiştir.