Oruçlunun İftar Vakti Duâsı Müstecaptır — Cenâbı Hak O Duâyı Reddetmez; İftarın Mânevî Kıymeti
Oruçlunun iftar vakti duâsı — müstecaptır; Cenâbı Hak o duâyı reddetmez. Bu — Hz. Peygamber’in açıkça bildirdiği bir hakîkattir. Hadîs: «Üç kişinin duâsı reddedilmez: oruçlunun iftar anındaki, adâletli yöneticinin, mazlumun» (Tirmizî). Yâni iftar anı — duânın kabûl edildiği özel bir andır. Mü’min bu vakti boşa harcamamalı; iftarda sâdece yemek değil; duâ yapmalı. Önce nefsi için, sonra ailesi için, sonra ümmet için, sonra bütün insanlık için duâ etmeli. Bu vakit elden kaçmamalı; çünkü tekrarı yok.
Hadîs Metni
Hz. Peygamber buyurmuştur: «Selâsetün lâ türaddu da’vetühüm: elimâmü’l-âdil, ve’ssâimu hîne yuftir, ve da’vetü’lmazlûm» — Üç kişinin duâsı reddedilmez: âdil imâm, iftarda oruçlu, mazlum (Tirmizî). Bu hadîs — sahihdir. Yâni Allâh — bu üç kişinin duâlarını özel olarak kabûl eder. Oruçlu iftar anında — günlük açlık ve susuzluğa karşı sabretmiş; mükâfât bekliyor; bu hâli Allâh’a daha çok yaklaştırıyor.
İftar Anının Özelliği
İftar anı niçin özel? Çünkü: 1) Bütün gün açlığa sabretmiş kalp — yumuşamış, hassaslaşmış. 2) Sırf Allâh için bir günü açlıkla geçirmiş — ihlâs tezâhürü. 3) Oruç açıldığında — fizikî rahatlama ile birlikte rûhî bir tezâhür var. 4) Allâh’a şükür ve duâ duygusu yoğun. 5) Bu özel hâl — Allâh’ın katında değerli. Bu yüzden iftar duâsı kabûl edilir.
İftar Duâsı — Sünnet Formülü
Hz. Peygamber iftarda şu duâyı okurdu: «Zehebe’zzama’u vebtelletilurûku ve sebete’lecru inşâallâh» — Susuzluk gitti, damarlar ıslandı, mükâfât da inşâallâh sâbit oldu (Ebû Dâvûd). Bu — kısa ama derin bir duâ. Önce şükür (susuzluk gitti), sonra fizikî tezâhür (damarlar ıslandı), sonra mânevî mükâfât beklentisi (sâbit oldu inşâallâh). Bu sünnet duâsı her iftarda okunmalı.
Şahsî Duâlar
Sünnet duâsından sonra — şahsî duâlara geçilir. Bu özel anı kaçırmamak için: 1) Önceden duâlarını planla — neler isteyeceğini düşün. 2) Önce kendi nefsin için — îmân, sağlık, hidayet, mağfiret, helâl rızık. 3) Sonra ailen için — aile fertleri tek tek. 4) Sonra annebaba için. 5) Sonra ümmet için — Filistin, Yemen, Doğu Türkistan, bütün müslümanlar. 6) Sonra bütün insanlık için. Bu sıra — şefkat çemberinin genişlemesidir.
İftar Sofrası — Sosyal Boyut
İftar sofrası — sâdece yemek değil; bir mânevî ortam. Ailece, dostça, ümmet kardeşleriyle birlikte oturulan iftar — bereketli. Hz. Peygamber «Bir oruçluya iftar açtıran, onun ecri kadar ecir kazanır» buyurmuştur. Bu yüzden ihtiyâç sahibine iftar verme — büyük bir ibâdet. Komşu, arkadaş, fakir aileler için iftar — Ramazân’ın hayır işlerinden.
Aşırı Yememek
İftarda aşırıya kaçmak — orucun mânâsını bozar. Bütün gün aç kalmış, iftarda iki tabak yiyen kişi — fizikî olarak da rûhî olarak da zarar görür. Sünnet: orta yol. Birkaç hurma, biraz su, çorba ile başla. Sonra normal miktarda yemek. Aşırılık — şişkinlik, uyku basması, gece namazını kıramama, sahurda mide bulanması gibi sorunlar getirir.
İftar Sonrası Akşam Namazı
İftar açıldıktan sonra — hemen akşam namazına gidilir. Hatîb iftar ile namazı ayırmaz; ikisi birleşik. Akşam namazını ihmâl etmek — büyük bir kayıp. Çünkü iftar duâsından akşam namazına geçiş — mânevî bir akıştır. İftarda duâ edilen bir gönül — akşam namazında derin bir huşû yaşar. İki ibâdet birlikte tek bir hâl oluşturur.
Niyâz — İftar Duâsı
Niyâz: «Yâ Rab, iftar duâlarımı kabûl eyle. Hz. Peygamber’in ‘üç kişinin duâsı reddedilmez’ müjdesine eren bir oruçlu eyle beni. Sünnet duâsını her iftarda okumayı; şahsî duâlarımı önceden plânlamayı; ailem, ümmetim, bütün insanlık için duâ etmeyi nasîb et. İftarda aşırıya kaçmaktan beni koru. İftarı sâdece yemek değil; mânevî bir an olarak yaşayabileyim. İftar duâlarımın bereketiyle hayatımı süslememi nasîb et. İhtiyâç sahibine iftar açtırma cömertliği ver. Ramazân’ın her iftarı — bir kabûl ânı olsun.» Allâh muhâfaza eylesin.
Kaynak: Mustafa Özbağ Efendi — Sohbet Kaydı. Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi. İlgili Sözlük Terimleri: İftar, Duâ, Oruç. → Tasavvuf Sözlüğü
Ek kaynaklar:
- Kur’an-ı Kerim, Bakara 2/186; Allah’ın dua edene yakınlığı.
- Kur’an-ı Kerim, Mümin 40/60; dua edin size icabet edeyim buyruğu.
- Buhari, Deavat, dua ve zikir rivayetleri.
- Müslim, Zikir ve Dua, dua ve istiğfar rivayetleri.
- Nevevi, el-Ezkar, dua adabı ve faziletli vakitler bölümleri.
- İbn Kayyim el-Cevziyye, el-Vabilü’s-Sayyib, dua ve zikir bahisleri.
- Kur’an-ı Kerim, Nisa 4/59; ihtilafları Allah ve Resulüne götürme ilkesi.
- Buhari, Ahkam, hüküm ve yargı adabı rivayetleri.
- Müslim, Akdiye, hüküm verme ve delil rivayetleri.
- Merğinani, el-Hidaye, Hanefi fıkhının ilgili bahisleri.