Mustafa Özbağ Efendi bu sohbette «Oruç tutmak her sağlıklı Müslümâna farzdır» nükresini tafsîl eder. Cenâbı Hak âyeti kerîmede «Geçmiş ümmetlere farz kılındığı gibi oruç size de farz kılındı» (Bakara 2/183) buyurmuştur. Namazdan, oruçtan, zekâttan kaçmak mümkün değildir. Kasten namazı terkeden kimsenin îmânî zaafiyeti vardır. Şâfi'î mezhebine göre kasten ibâdeti terketmek küfürdür; Hanefîler ise îmân ile ibâdeti ayırmış, doğrudan küfür dememişlerdir. Ancak ba'zı Hanefî âlimleri bu durumu çok tehlikeli görmüştür. Biz, kelimei şehâdet getirmiş kimseleri Müslümân kabûl eder, «Siz kâfirsiniz» demeyiz. Fakat bu, ibâdetin terkedilebileceği anlamına gelmez. Oruç tutmak, sağlığı yerinde olan her Müslümâna farzdır. Şeker hastası gibi sağlık problemi olanlar muâf tutulmuştur. Hadîsi şerîflerde oruç, bir terbiye aracı, sabırla alâkalı bir ibâdet, ve nefisle mücâdele etmede en mühim vâsıtalardan biri olarak bildirilmiştir. Oruç en makbûl ibâdetlerden biridir. Resûli Ekrem efendimiz buyurmuştur: «Oruç bir kalkandır; oruçlu kimse kötü söz söylemesin, câhilce davranmasın» (Buhârî, Savm 2; Müslim, Sıyâm 163).
Orucun Farziyeti: Bakara 2/183
Mustafa Özbağ Efendi sohbete temel hakîkati ortaya koyarak başlar: Cenâbı Hak âyeti kerîmede «Ey îmân edenler! Sizden öncekilere farz kılındığı gibi oruç size de farz kılındı; umulur ki takvâya erersiniz» (Bakara 2/183) buyurmuştur. Namazdan, oruçtan, zekâttan kaçmak mümkün değildir.
İbâdeti Kasten Terk: Mezhepler Arası
Mustafa Özbağ Efendi muazzam bir fıkhî kâideyi tafsîl eder: kasten namazı terkeden kimsenin îmânî zaafiyeti vardır. Şâfi'î mezhebine göre kasten ibâdeti terketmek küfürdür; Hanefîler ise îmân ile ibâdeti ayırmış, doğrudan küfür dememişlerdir. Ancak ba'zı Hanefî âlimleri bu durumu çok tehlikeli görmüştür. Biz, kelimei şehâdet getirmiş kimseleri Müslümân kabûl eder, «Siz kâfirsiniz» demeyiz. Fakat bu, ibâdetin terkedilebileceği anlamına gelmez.
Oruç: Sağlıklı Mü'mîne Farz
Mustafa Özbağ Efendi muazzam bir fıkhî kâideyi tafsîl eder: oruç tutmak, sağlığı yerinde olan her Müslümâna farzdır. Şeker hastası gibi sağlık problemi olanlar muâf tutulmuştur. Cenâbı Hak âyeti kerîmede «Sizden hasta veya yolculukta olan, başka günlerde sayılı günler oruç tutsun» (Bakara 2/184-185) buyurmuştur.
Oruç: Sabır ve Nefis Terbiyesi
Mustafa Özbağ Efendi sohbetin sonunda mü'minin görevini tafsîl eder: hadîsi şerîflerde oruç, bir terbiye aracı, sabırla alâkalı bir ibâdet, ve nefisle mücâdele etmede en mühim vâsıtalardan biri olarak bildirilmiştir. Oruç en makbûl ibâdetlerden biridir. Resûli Ekrem efendimiz buyurmuştur: «Oruç bir kalkandır; oruçlu kimse kötü söz söylemesin, câhilce davranmasın» (Buhârî, Savm 2; Müslim, Sıyâm 163). Halvetiyye-Şâbâniyye-Karabâşiyye yolunun manevî terbiyesi de mü'mîni orucun farziyetini idrâk etmeye, mezhep ihtilâfı çerçevesinde hassâs olmaya, ve orucu sabır ve nefis terbiyesi olarak değerlendirmeye yöneltir; ve bu vasıflar onun manevî terakkîsinin temel cüzlerini teşkîl eder.
- Kur'ânı Kerîm: Bakara 2/183-187 (oruç âyetleri); Bakara 2/184-185 (muafiyet); Müzzemmil 73/20.
- Sahîhi Buhârî, Kitâbü's-Savm 2, Oruç kalkandır hadîsi.
- Sahîhi Müslim, Kitâbü's-Sıyâm 163.
- Süneni Ebû Dâvûd, Sıyâm.
- Süneni Tirmizî, Sıyâm.
- Süneni Nesâî.
- Süneni İbn Mâce.
- İmâm Mâlik, Muvatta, Sıyâm.
- İmâm Ahmed, Müsned.
- İmâm Şâfi'î, el-Ümm; İmâm Ebû Hanîfe, el-Fıkhu'l-Ekber.
- İmâm Gazzâlî, İhyâ-u Ulûmi'd-Dîn, Esrâru'ssavm.
- İmâm Kuşeyrî, er-Risâletü'l-Kuşeyriyye.
- İmâm Sühreverdî, Avârifü'l-Ma'ârif.
- İbn Kayyim el-Cevziyye, Medâricü's-Sâlikîn.
- İmâmı Rabbânî, Mektûbât.
- İmâm Râzî, Mefâtîhu'l-Gayb, Bakara 2/183 tefsîri.
- İmâm Kurtubî, el-Câmi'u li-Ahkâmi'l-Kur'ân.
- Mustafâ Özbağ Efendi, Sohbet Serileri, Oruç ve Ramazân Sohbetleri.
Sohbetin Tasnîfi: Bu sohbet orucun farziyetini Bakara 2/183 üzerinden, ibâdeti kasten terk konusunda mezhepler arası farkı, oruçun sağlıklı mü'mîne farz olmasını, ve orucun sabır ve nefis terbiyesi olmasını tafsîl etmektedir.
Kaynak: mustafaozbag.com | Video: YouTube | Seri: Oruç ve Ramazân Sohbetleri