Mustafa Özbağ Efendi bu sohbette «Ramazân ayında oruç keyfî bozulduğunda 1 güne 61 gün tutulur» nükresini tafsîl eder. Bu mes'ele biraz da cinsel ilişki ile alâkalıdır. Sahâbeden bir kimse Ramazân'da gündüz dayanamadı, hanımı ile cinsel ilişkiye girdi. Sonra «Yandım yâ Resûlallâh!» diyerek Resûli Ekrem efendimize geldi. Resûli Ekrem efendimiz: «Ne oldu?» deyince «Ben cinsel ilişkiye girdim» dedi. Resûli Ekrem efendimiz: «Bir köle âzâd et» dedi; «Bulamam» dedi. «İki ay aralıksız oruç tut — bir güne 61 gün» dedi; «Tutamam, bu oruç yüzünden başıma geldi ne geldiyse» dedi. «O zaman 60 fakîri doyur — yani diyet öde» dedi; «Benden daha fakîri yok, ben bu diyeti de ödeyemem» dedi. Resûli Ekrem efendimiz evinden bir tasla hurma getirdi: «Al bunu, dağıt; tasadduk et» dedi. O sahâbî: «Benden daha fakîri var mı yâ Resûlallâh?» deyince Resûli Ekrem efendimiz güldü, «Git, aileni doyur, ehli tövbe et — Allâh seni affetsin» (Buhârî, Savm 30; Müslim, Sıyâm 81). Buradan hareketle: kefâret olarak 1 güne 61 gün — yani köle âzâd edemeyen 60 gün ardışık + 1 güne 1 gün kazâ — toplam 61 gün. Eşler birbirinize iftâra kadar dokunmayın, ev arkadaşı gibi olun, yakın temasta olmayın deyin — 60 gün, 61 gün ardışık tutmaya girmeyin. Lâkin başka bir rahatsızlıktan dolayı orucunu bozdu ise — hastalık, sefer, zorluk, sıkıntı — Allâh zâlim değil; o kimseye bir güne bir gün kazâ getirir.

Sahâbenin Cinsel İlişki Hâdisesi

Mustafa Özbağ Efendi sohbete temel hakîkati ortaya koyarak başlar: bu mes'ele biraz da cinsel ilişki ile alâkalıdır. Sahâbeden bir kimse Ramazân'da gündüz dayanamadı, hanımı ile cinsel ilişkiye girdi. Sonra «Yandım yâ Resûlallâh!» diyerek Resûli Ekrem efendimize geldi (Buhârî, Savm 30; Müslim, Sıyâm 81). Bu hadîs Ramazân'da kasten oruç bozma kefâretinin nasıl tatbîk edildiğini gösterir.

Üç Aşamalı Kefâret Tertîbi

Mustafa Özbağ Efendi muazzam bir fıkhî kâideyi tafsîl eder: Resûli Ekrem efendimiz: «Bir köle âzâd et» dedi; «Bulamam» dedi. «İki ay aralıksız oruç tut» dedi; «Tutamam» dedi. «O zaman 60 fakîri doyur — yani diyet öde» dedi; «Benden daha fakîri yok» dedi. Bu üç aşamalı kefâret tertîbi (köle âzâd, 60 gün ardışık oruç, 60 fakîr taâmı) Hanefî mezhebinde sırasıyla gözetilir; Şâfi'î mezhebinde tahyîr edilebilir.

Resûli Ekrem'in Hurma Tasaddukları

Mustafa Özbağ Efendi muazzam bir hadîs ilmi mes'elesini tafsîl eder: Resûli Ekrem efendimiz evinden bir tasla hurma getirdi: «Al bunu, dağıt; tasadduk et» dedi. O sahâbî: «Benden daha fakîri var mı yâ Resûlallâh?» deyince Resûli Ekrem efendimiz güldü, «Git, aileni doyur, ehli tövbe et — Allâh seni affetsin» (Buhârî, Savm 30). Bu Resûli Ekrem efendimizin merhametini, ve kefâretin nâ-mümkün hâlinde tövbeistiğfârın muhâfaza edici rolünü ortaya koyar.

Eşlerin Birbirine Yakın Durmaması

Mustafa Özbağ Efendi muazzam bir tasavvufî kâideyi tafsîl eder: buradan hareketle: kefâret olarak 1 güne 61 gün — yani köle âzâd edemeyen 60 gün ardışık + 1 güne 1 gün kazâ — toplam 61 gün. Eşler birbirinize iftâra kadar dokunmayın, ev arkadaşı gibi olun, yakın temasta olmayın deyin — 60 gün, 61 gün ardışık tutmaya girmeyin.

Hastalıkta Bozma: Bir Güne Bir Gün

Mustafa Özbağ Efendi sohbetin sonunda mü'minin görevini tafsîl eder: lâkin başka bir rahatsızlıktan dolayı orucunu bozdu ise — hastalık, sefer, zorluk, sıkıntı — Allâh zâlim değil; o kimseye bir güne bir gün kazâ getirir. Halvetiyye-Şâbâniyye-Karabâşiyye yolunun manevî terbiyesi de mü'mîni Ramazân'da kasten cinsel ilişkiye girmemeye, eşlerin birbirine yakın durmamasına, ve kasten bozmanın 61 günlük kefâretini idrâk etmeye yöneltir; ve bu vasıflar onun manevî terakkîsinin temel cüzlerini teşkîl eder.

• Kur'ânı Kerîm: Bakara 2/183-187 (oruç âyetleri); Mücâdele 58/3-4 (zıhârkefâret).
• Sahîhi Buhârî, Kitâbü's-Savm 30, Cinsel ilişki kefâreti hadîsi.
• Sahîhi Müslim, Kitâbü's-Sıyâm 81.
• Süneni Ebû Dâvûd, Sıyâm.
• Süneni Tirmizî, Savm.
• Süneni Nesâî.
• Süneni İbn Mâce.
• İmâm Mâlik, Muvatta.
• İmâm Ahmed, Müsned.
• İmâm Şâfi'î, el-Ümm; İmâm Ebû Hanîfe, el-Fıkhu'l-Ekber.
• İmâm Gazzâlî, İhyâ-u Ulûmi'd-Dîn, Esrâru'ssavm.
• İmâm Kuşeyrî, er-Risâletü'l-Kuşeyriyye.
• İmâm Sühreverdî, Avârifü'l-Ma'ârif.
• İbn Kayyim el-Cevziyye, Medâricü's-Sâlikîn; Zâdü'l-Me'âd.
• İmâmı Rabbânî, Mektûbât.
• İmâm Râzî, Mefâtîhu'l-Gayb.
• İmâm Kurtubî, el-Câmi'u li-Ahkâmi'l-Kur'ân.
• Mustafâ Özbağ Efendi, Sohbet Serileri, Oruç ve Ramazân Sohbetleri (30.03.2023).

Sohbetin Tasnîfi: Bu sohbet sahâbenin cinsel ilişki hâdisesini, üç aşamalı kefâret tertîbini, Resûli Ekrem'in hurma tasaddukları rivâyetini, eşlerin birbirine yakın durmaması nasîhatini, ve hastalıkta bozma ile bir güne bir gün kazâyı tafsîl etmektedir.

Kaynak: mustafaozbag.com | Video: YouTube | Seri: Oruç ve Ramazân Sohbetleri