Mustafa Özbağ Efendi bu sohbette Hz. Âdem aleyhisselâm hazretlerinin cennetten çıkarılmasının takdîri ilâhî olduğunu, Cenâbı Hakk'ın takdîrini Âdem aleyhisselâmın kendi üzerine zelle olarak alışını, ve bu üstlenme sebebiyle peygamberlerin Evveli ve Âhiri olan Hz. Muhammed Mustafâ sallallâhu aleyhi ve sellem hazretlerinin Âdem aleyhisselâmın bu zellesini kaldırmış olduğunu tafsîl eder. Mi'râc gecesinde diğer peygamberlerin Hz. Âdem'e «Niçin Allâh'ın yaklaşma dediği şeye yaklaştın?» sorusuna karşı Âdem aleyhisselâmın muazzam cevâbı şudur: «Cenâbı Hakk'ın ilmi ilâhîsinde bana takdîr ettiği şeyden dolayı mı beni sorumlu tutuyorsunuz?» Bu cevâb Âdem aleyhisselâmın hatâyı kendi üzerine alma fazîletini, ve Âdem aleyhisselâm ile İblîs'in tavırlarının arasındaki temel farkı ortaya koyar.

Cennette Yaşam Süresi Bilinmez

Mustafa Özbağ Efendi sohbete bir suâli mihver alarak başlar: Cenâbı Hak Hz. Âdem babamızı yarattı; Hz. Havvâ annemizi de ona eş olarak yarattı; ve cenneti onlara mekân kıldı. «Bu ağaca yaklaşmayın» denildi. Cennetteki yaşam süresi ne kadardı? Hz. Âdem babamızla Havvâ annemiz cennette eş olarak duruyorlar; lâkin niçin çocuklar dünyâda doğdu? Habil ile Kābîl niçin cennette doğmadı? Cenâbı Hakk'ın ilmi ilâhîsi ile cennetteki yaşam süresi takdîr edilmiştir; lâkin biz onun süresini bilmeyiz. Cenâbı Hak âyeti kerîmede «Ey Âdem! Sen ve eşin cennete yerleşin; oradan dilediğiniz yerde dilediğiniz şeyden bol bol yiyin. Yalnız şu ağaca yaklaşmayın; sonra zâlimlerden olursunuz» (Bakara 2/35) buyurmuştur. Cennetteki süresi de, oradan çıkmanın takdîri de Cenâbı Hakk'ın hikmetinde gizlidir.

Cennette Cima Var Doğum Yok

Mustafa Özbağ Efendi muazzam bir hikmeti ortaya koyar: cennette cima vardı, vardı; ve gene olacak — cennette cima vardır. Lâkin cennette doğma ve doğurma yoktur; doğma ve doğurma dünyâya âiddir, dünyânın kâidesidir. Cennette çoğalma yoktur; cennette doğum yoktur. Hz. Âdem aleyhisselâm hazretlerinin cennetteyken çocuğu doğmadı; çünki bu kâide Cenâbı Hak tarafından böyle takdîr edilmiştir. Cennetteki yaşam «an»da kalır; doğumdoğurmabüyümeölüm silsilesi dünyâya mahsûstur. Cenâbı Hak âyeti kerîmede «Cennet ehline orada selâm vardır» (Yâsîn 36/58) buyurmuş; ve cennetteki hayâtın dünyânın kâidesinden farklı olduğunu beyân etmiştir.

Mi'râc'da Peygamberlerin Suâli

Mustafa Özbağ Efendi sohbette muazzam bir hadîsi kudsîyi nakleder: Mi'râc gecesinde peygamberler arasındaki bir sohbette, peygamberler Hz. Âdem aleyhisselâm hazretlerine sorarlar: «Niçin Allâh'ın yaklaşma dediği şeye yaklaştın?» Hz. Âdem aleyhisselâmın cevâbı muazzamdır: «Cenâbı Hakk'ın ilmi ilâhîsinde bana takdîr ettiği şeyden dolayı mı beni sorumlu tutuyorsunuz?» Bu cevâb peygamberlerin manevî mertebelerini, ve Âdem aleyhisselâmın hatâyı Cenâbı Hakk'ın takdîri olarak gördüğünü ortaya koyar. Peygamberlerin hayâtları bu nev'î mes'elelerde cüz'î irâdeleri yoktur; her şey Cenâbı Hakk'ın takdîri ile cereyân eder. Lâkin Âdem aleyhisselâmın büyüklüğü ve fazîleti, Cenâbı Hakk'ın takdîr ettiği şeyi kendi üzerine almasıdır.

Âdem Aleyhisselâmın Fazîleti: Hatâyı Üzerine Almak

Mustafa Özbağ Efendi Âdem aleyhisselâm ile İblîs arasındaki temel farkı ortaya koyar: burada şeytân kendi üzerine almaz, Allâh'ı suçlar — hâşâ! — ve şeytân olur. Âdem aleyhisselâm bu noktada bu takdîri ilâhîde Allâh'ı suçlamaz; hatâyı kendi üzerine alır zelle olarak. Cenâbı Hak âyeti kerîmede Âdem aleyhisselâmın duâsını nakleder: «Rabbimiz! Biz nefislerimize zulmettik; eğer bizi bağışlamaz ve bize merhamet etmezsen, muhakkak ki ziyân edenlerden oluruz» (A'râf 7/23). Bu duâ Âdem aleyhisselâmın hatâyı kendi üzerine alma sembolüdür. İblîs ise «Sen beni saptırdın; ben de muhakkak Senin doğru yolun üzerinde onlara karşı oturacağım» (A'râf 7/16) demiştir. İki tavır arasındaki bu fark îmân ile küfrün, tevâzû' ile kibrin temel ayrımıdır.

Hz. Muhammed Mustafâ'nın Şefaati

Mustafa Özbağ Efendi muazzam bir hakîkati ortaya koyar: Hz. Âdem aleyhisselâmın hatâyı kendi üzerine zelle olarak almasından sonra, yaratılmışların Evveli ama peygamberlerin Âhiri olan, ve aynı zamanda peygamberlerin Evveli ve Âhiri olan Hz. Muhammed Mustafâ sallallâhu aleyhi ve sellem hazretleri Âdem aleyhisselâmın bu zellesini bizzât üzerine alır. Resûli Ekrem efendimiz hadîsi şerîfte «Şüphesiz Allâh ümmetimin unutarak, hatâ ederek, ve zorla yaptığı şeyleri affetmiştir» (İbn Mâce, Talâk 16; Beyhakî) buyurmuştur. Âdem aleyhisselâmın o ağaca yaklaşmasında unutma vardır; uyurken yaptıklarınızdan, deliliğin ortasında olanlardan sorumlu değilsiniz. Bu suretle peygamberlerin Evveli ve Âhiri olan Hz. Muhammed Mustafâ sallallâhu aleyhi ve sellem hazretleri Âdem aleyhisselâmın üzerinden o «unutma» zellesini kaldırmış olur.

Mustafâ'nın Lütfu Bereketi

Mustafa Özbağ Efendi sohbetin sonunda Hz. Muhammed Mustafâ sallallâhu aleyhi ve sellem hazretlerinin lütfunu, bereketini, ikrâmını ve ihsânını vurgular: bu, Hz. Muhammed Mustafâ sallallâhu aleyhi ve sellem hazretlerinin lütfu, bereketi, ikrâmı, ve ihsânıdır. Cenâbı Hak âyeti kerîmede «Biz seni ancak âlemlere rahmet olarak gönderdik» (Enbiyâ 21/107) buyurmuştur. Hz. Muhammed Mustafâ sallallâhu aleyhi ve sellem hazretlerinin rahmeti, lütfu, ve şefaati Hz. Âdem'in zellesini de kaldıracak kadar geniştir. Cennetteki cima da olacak — gene olacak; lâkin cennette doğma ve doğurma olmayacak. Doğma ve doğurma dünyâya âid bir kâidedir. Bu hakîkat peygamberlere âid bir hâldir; herkese âid bir hâl değildir. Cenâbı Hak perdenin gerisinde varlığı yaratmıştır; vakti ve sâati gelince tecellî edecektir. Cennet ehlinin manevî hâli de bu yüksek manevî hâllerdendir.

• Kur'ânı Kerîm: Bakara 2/35-37; A'râf 7/19-25; Tâhâ 20/115-122; Enbiyâ 21/107; Yâsîn 36/58.
• Sahîhi Buhârî, Kitâbü'l-Bed'i'l-Halk.
• Sahîhi Müslim, Kitâbü'l-Îmân, mi'râc bâbı.
• Süneni Ebû Dâvûd, Kitâbü's-Sünne.
• Süneni Tirmizî, Kitâbü't-Tefsîr.
• Süneni Nesâî, Kitâbü's-Salât.
• Süneni İbn Mâce, Kitâbü't-Talâk 16, hatâ-unutmaikrâh hadîsi.
• İmâm Mâlik, Muvatta.
• İmâm Ahmed, Müsned.
• İmâm Beyhakî, Sünen.
• İmâm Râzî, Mefâtîhu'l-Gayb.
• İmâm Kurtubî, el-Câmi'u li-Ahkâmi'l-Kur'ân.
• İbn Kesîr, Tefsîru'l-Kur'âni'l-Azîm.
• İmâm Gazzâlî, İhyâ-u Ulûmi'd-Dîn, peygamberler bahsi.
• İmâm Sühreverdî, Avârifü'l-Ma'ârif.
• İbn Kayyim el-Cevziyye, Medâricü's-Sâlikîn.
• İmâm Kuşeyrî, Risâle.
• İbn Acîbe el-Hasenî, Mi'râcü't-Teşevvüf.
• Mustafa Özbağ Efendi, Şerhi Virdi Settâr.
• Mustafâ Özbağ Efendi, Sohbet Serileri, Cennet Sohbetleri.

Sohbetin Tasnîfi: Bu sohbet cennette yaşam süresinin bilinmediğini, cennette cima olmasına rağmen doğumdoğurma olmadığını, Mi'râc'da peygamberlerin Hz. Âdem'e suâli ve Âdem aleyhisselâmın cevâbını, Âdem aleyhisselâmın hatâyı üzerine alma fazîletini, Hz. Muhammed Mustafâ'nın Âdem aleyhisselâmın zellesini üzerine alış şefaatini, ve Mustafâ sallallâhu aleyhi ve sellem hazretlerinin lütfu bereketinin enginliğini tafsîl etmektedir.

Kaynak: mustafaozbag.com | Video: YouTube | Seri: Cennet Sohbetleri