Çekemediğimiz Virdimizi Namaz Gibi Kazâ Edebilir miyiz?
«Çekemediğimiz derslerimizi namaz gibi kazâ edebilir miyiz? Nasıl olsa kazâ ediliyor, sonra çekelim diye bir tembelliğe yol açmasın.» Evet, olur. Çekemediğimiz virdi sonra kazâ edebiliriz; ama bu tembelliğe yol açmamalı. Asıl olan, virdi günü gününde çekmektir. Kazâ istisnâî durumlarda; ana uygulama değildir.
Kazâ — İstisnâî Bir Uygulama
Kazâ, eksik kalan ibâdetlerin sonradan telâfîsidir. Namazda kazâ vardır: Vaktinde kılınamayan namaz sonradan kılınabilir. Aynı şekilde virde de kazâ uygulanabilir: O gün çekilemeyen vird, sonraki günlerde çekilebilir. Ama bu, ana uygulama değildir; istisnâdır. Asıl olan vaktinde, gününde yapmaktır.
Tembellik Tehlikesi — Kazâya Güvenmek
Kazâya güvenmek, tembellik tehlikesidir. «Nasıl olsa kazâ ederim» düşüncesi mü’mini gevşetir. Bugün çekmez; yarın çekmez; bir hafta sonra biriken vird çok olur; ve hiç yapılamaz. Bu, nefsin bir hilesidir. Mü’min bu hileyi tanımalı; ve günü gününde virdi çekmelidir. Kazâya bel bağlamamalı.
Vird Birikmesin — Hemen Telâfî
Vird birikmesin diye, bir günü atlandığında hemen ertesi gün telâfî edilmeli. «Yarın hem dünkünü, hem bugünkünü çekerim» diye bir gün daha geçirmek tehlikelidir. Çünkü ikinci gün de atlanırsa, vird birikmeye başlar. Birikince çekmek daha zor olur. Bu yüzden hemen telâfî esastır.
Disiplin — Mürîdin Anahtarı
Mürîdin başarısının anahtarı disiplindir. Disiplinli mürîd, virdini her gün eksiksiz çeker. Sıkıntı olursa hemen telâfî eder. Bu disiplin yıllar geçtikçe meyve verir. Disiplinsiz mürîd, ara sıra çeker; ara sıra atlar; ve hiçbir zamân mâneviyâtı gelişmez. Bu yüzden mürşid mürîdine disiplini öğretir.
Niyâz — Disiplin İçin
Niyâz: «Yâ Rab, beni virdimi gününde çeken disiplinli bir mürîd eyle. Tembellikten ve gevşeklikten beni koru. Sebâtla yola devâm etmemi nasîb et. Eksiklerimi telâfî edebilmemi sağla; ve yeni eksikler oluşturmamamı kolaylaştır.» Bu duâ, mürîdin günlük niyâzı olabilir. Allâh muhâfaza eylesin; bizi disiplinli mürîd eylesin.
Kaynak: Mustafa Özbağ Efendi — Sohbet Kaydı. Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi. İlgili Sözlük Terimleri: Vird, Kazâ, Disiplin. → Tasavvuf Sözlüğü