Anne-Baba Çocuklarına Kızılması Gereken Yerde Kızmıyorsa — Çocuklarına Zulmediyorlar

Annebaba çocuklarına kızılması gereken yerde kızmıyorsa — çocuklarına zulmediyorlardır. Bu büyük bir tespittir. Modern eğitim felsefesi «her zaman pozitif» olmayı dayatır; ama bu yanlıştır. Çocuğun gelişimi için bâzen ciddî uyarı, eleştiri, sert tavır şarttır. Bunlar eksilmişse — çocuk zarar görür. «Sevgi göstermek» bahanesiyle terbiyesizliğe göz yumma — gerçek sevgi değil; gerçek zulümdür.

Sevgi Tek Başına Yeterli Değil

Sevgi tek başına yeterli değildir. Çocuk eğitiminde sevgi ile disiplinin dengeli olması gerekir. Sâdece sevgi — şımarık çocuk; sâdece disiplin — korkak, sevgisiz çocuk. Dengeli kombinasyon — sağlıklı çocuk yetiştirir. Hz. Peygamber çocuklara hem sevgi hem terbiye gösterirdi.

Modern «Pozitiflik» Felsefesi

Modern pozitiflik felsefesi — «hep güzel söz, hep onay, hep övgü» — çocuğa zarar verir. Çocuk her yaptığı şeye onay alınca — yanlışı doğru sanar. Çocuk her isteği gerçekleşince — kendisini merkez sanır. Bu yetişme tarzı narsisistik bireyler üretir. Klasik eğitim — eleştiriyi de içerirdi; o doğruydu.

Hz. Lokmân’ın Tavsiyesi

Hz. Lokmân Kur’ân’da çocuğuna nasîhat ediyor. «Ey oğulcuğum! Allâh’a ortak koşma; gerçekten ortak koşmak büyük bir zulümdür» (Lokmân 13). Hz. Lokmân kibarca ama net konuşuyor. Sürekli övgü değil; uyarı. Modern Müslüman aile de bu örneği almalı; sevgi ile birlikte net uyarılar.

Ne Zaman Kızmak Gerekir?

Ne zaman kızmak gerekir? 1) Namazı terk ettiğinde. 2) Yalan söylediğinde. 3) Saygısızlık ettiğinde. 4) Büyüklere kabalık yaptığında. 5) Sünnete aykırı davrandığında. 6) Helâlharâma dikkat etmediğinde. Bu durumlarda kızmak — gerçek sevginin ifâdesi.

Kızgınlığın Şekli — Önemli

Kızgınlığın şekli önemlidir. Vuruş, küfür, aşağılama — yanlıştır. Sert ses, açık ifâde, sonucun belirtilmesi — doğrudur. Çocuğa «Bu yaptığın yanlış. Bu davranışı tekrar etmemen gerekiyor. Eğer tekrar edersen — şu sonuç olacak» şeklinde net ve sınırlı bir cezâ — etkilidir.

Tutarlılık — Şart

Tutarlılık şarttır. Bugün kızıp yarın gülmek — çocuğu kafa karışıklığına götürür. Annebaba arasında tutarlılık olmalı; eşler aynı kuralları uygulamalı. Tutarsız ebeveynler — çocuğa karışık mesaj verir; çocuk ne yapacağını bilmez.

Niyâz — Doğru Ebeveynlik

Niyâz: «Yâ Rab, beni çocuklarıma sevgi ile disiplini dengeli veren bir anne/baba eyle. Modern pozitiflik felsefesinin tuzağından beni koru. Hz. Lokmân’ın çocuğuna nasîhat tarzını örnek alayım. Kızılması gereken yerde kızmama zulmünden beni koru. Tutarlı, adâletli, sevgili bir ebeveyn olma tevfîki ver.» Allâh muhâfaza eylesin; bizi sâlih çocuk yetiştiren mü’minler eylesin.

Kaynak: Mustafa Özbağ Efendi — Sohbet Kaydı. Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi. İlgili Sözlük Terimleri: Çocuk Terbiyesi, Anne-Baba, Disiplin. → Tasavvuf Sözlüğü