Perşembe, 14 Mayıs 2026
YOLUMUZ NÜBÜVVET YOLUDUR

Mustafa Özbağ

İrşad & Tasavvuf · Resmî Site
İmam Gazâlî Sohbetleri ·

Anadolu’da İslâm Nasıl Şekillendi? | Gazâlî Sohbetleri 3

Anadolu'daki İslam nasıl yavaş yavaş şekilleniyor? Tabii Anadolu'daki İslam'a gelmezden önce yani İslam henüz daha Anadolu'ya gelmeden Türklerin Müslüman olması. Bu bir süreç ve Türkler normalde eee M...


1. Bölüm

Allâh gecenizi hayırlı eylesin. Hayrınızı, yılınızı, ömrünüzü hayırlı eylesin. Rabbim cümlemize ve cümlemümmetü. Muhammed’i. Hakkı, hak, batılı, batıl bilenlerden eylesin. Hakkı, hak bilip, Hakkı yaşayan, Hakkı tebliğ eden batılı, batıl bilip batıla karşı cihâd eden kullarından eylesin. Nerede. Müslümanlara haksız, hukuksuz davranılıyorsa, nerede. Müslümanlara zulmediliyorsa, nerede. Müslümanların kanı, namusu, şerefi, haysiyet ve toprakları ayaklar altına alınıyorsa, nerede. Müslümanların parası, malı, mülkü, çarçur ediliyorsa, bunları yapanlardan. Cenab-ı. Hak intikamımız alsın. İsrail’i, ABD’yi, Çin’i, Rusya’yı, Müslümanlara zulmedenleri, Cenab-ı. Hak yerli yeksane eylesin. Hepsinin de güçlerini alsın.

Bu emperyalist. İsrail, ABD, Rusya ve diğer emperyal ülkeleri. Cenab-ı. Hak yerli yeksane eylesin. Geçen haftadan kaldığımız yerden devam edeceğiz. Gazâlî sohbetlerini inşallah. Hakan kardeş rahatsızmış mesaj attı, gelemeyeceğim diye. Rabbim şifa versin inşallah. Bir pasajı geçen hafta okumuştuk. Tekrar inşallah. Okuyalım buradan devam edin. Anadolu’daki. İslam nasıl yavaş yavaş şekilleniyor. Evet, güveninin vefatından sonra Gazâlî, nizam-ül mülkün himayesine giren ve ona birkaç proje verilir. İlmini, safi fıkın güçlenmesi için kullan, hem dinen hem fikrem hem de siyaseten büyük bir tehlike olan batiniliğe karşı bir reddiye yaz. Gazâlî bunun hakkını verir. Bir süre sonra batata atanır. En üst ilbiyi makam olur.

Halîfe kadar ünlenir. Ama bir proje adamıdır. Devlet bir oksasisi emreden ve yerine getirir. Bordrolu din adamı olmuştur. Daha sonra bunun pişmanını duyar ve itiraf eder. Okuduğumuz pasaj buydu. İnşallah bu pasaja böyle adım adım yine. Aynı mesnevi sohbetlerindeki gibi. Böyle orada büyük büyük devam edilir. Burada para da inşallah devam edeceğiz. Anadolu’daki. İslam nasıl yavaş yavaş şekilleniyor. Tabii. Anadolu’daki. İslam’a gelmezden önce yani. İslam henüz daha. Anadolu’ya gelmeden. Türklerin. Müslüman olması. Bu bir süreç ve. Türkler normalde. Müslüman olduktan sonra denile bilinir ki ilk böyle devlet olan. İslam’ın kabul edilişi normalde. Sultan. Tuğrul zamanında denir. Ama ondan önce. Çağrı.

Bey, Çağrı. Bey’den de önce. Türkler normalde daha emebilen zamanında yavaş yavaş. İslam olmaya başlamışlardır. İslam olmalarına en büyük etken Emevîlerin baskısından ve zulmünden. Ortasya’ya doğru hicret eden ehl-i beyt ve ehl-i beyti sevenlerle. İslam’ı tanırlar ve tanışırlar. Ve normalde. Türkler’in. İslam olması bu açıdan bakacak olursak. yakın tarih olarak. Hazret-i. Ali raddevullahu anh. Hazretlerine sonradır ama birçit geriye doğru gidersek, yani. Türkler. İslam ile. Hazret-i. Peygamber salullahu aleyhi ve sellem. Hazretleri zamanında tanışmışlardır. Birçit dağıyla da gidersek, bu sosyal medyada çok tartışıldı, ben bunu böyle söyledim diye, bu ben tartışılsın diye konuşmadım, Türkler.


2. Bölüm

Nuh’un oğlundan itibaren. İslamdırlar, çünkü. İslamdır derken. Muhammed’i. İslam noktasında değil. Burada inançları, kültürleri, yaşam tarzları, ibadet şekilleri, normalde ademden itibaren hepsi bütün dinlerde şunu bir sefer öpü, not alalım bir yere, bütün dinlerin temelinde. İslam vardır, sapkın dinlerin temelinde dahi. İslam vardır, sonradan onları yoldan çıkmıştır. Şimdi bugün. Müslümanlarının yoldan çıktığı gibi, bugün. Müslümanlara baktığımızda, büyük bir kısmına baktığımızda yaşadıkları ayrıdır, inandıkları ayrıdır. Tabi ademden itibaren, Türkler bu noktada hani. Nuh’dan itibaren. Müslümandırlar bu manada. İslamdırlar, tabi zaman içerisinde değişik değişimlere, kültürlerin etkisinde kalmış filan, bu uzun tarihi bir mesele ama resmi olarak çağrı bey zamanda, çağrıdan önce hatta devlet bazında.

İslam olmaya başlarlar. Önceden. Türklerde normalde şehir devletleri de vardır, kan veya hakan sonradan sultan ismini olur, İslam’dan önce kandır, hakandır, beydir, devlet başkanı odur, ismi odur, lakabı odur, normalde baba ölür, baba büyük kan, büyük bey ölür, kaç olan var, üç olan var, ülke üçe bölünür, birkaç şehir elinde bir tane şehir olan, birkaç şehir olan böyle beylikler vardır, o normalde çünkü kanın veya da beyin oğulları vardır, oğlanlar belli bölgelerde beylik yaparlar. Bu o zamanın için şehir devleti bunlar, bu normalde. Avrupa’da da şehir devletleri vardır, sonradan. Bizans’ın çatısı altında toplanırlar. Zaman zaman büyük imparatorluklar kurulur ama o büyük imparatorluklar yıkıldıktan sonra da.

Avrupa’da da, Asya’da da küçük şehir devletçikleri ürer hep, ürer. O zaman için. Türklerde de mesela böyle küçük şehir devletçikleri var, küçük dedim, bugün yedi bölge ya. Türkiye mesela, yedi bölge ayrılmasının ayrı tarihi bir geldisi vardır onun, böyle yedi bölge düşünün, yedi beylik düşünün, bunun gibi. Tabi. Türklerin. İslam’la tanışması tarih içerisinde böyle devam ederken. Tuğrul. Bey zamanında artık devletin dini. İslam’dır. Ama henüz daha o zaman. Anadolu’da ta emeviler ve abbasiler zamanından kalma küçük küçük. Müslüman köyler vardır. Mesela emeviler zamanında. Eyübel. El-Sarrazzet’te. İstanbul’un fethi için gelinir. Mesela. Muazzara’yı kaldırmak için. Bizanslar’la anlaşma yapılır. Bizanslar’la anlaşma yapılır.

Surun dışında hala da. Arap. Cami’ye vardır ya. İstanbul’da. Ben yerini bilmiyorum ama ismini biliyorum. Mesela. Arap. Cami’ye ta emeviler zamanından kalmadı. O zaman için o. Muazzara’yı kaldırmak için anlaşma yaparlar. şu kadar buraya bizim insanımız burada oturacak, yerleşecek bir köy gibi düşünün. Hukukları kendinde âyet olacak, İslam hukuku, camileri olacak, tekkeleri olacak, medreseleri olacak. Bu anlaşmayla. Muazzara’yı kaldırırlar. Tabi o. Bizanslar ne zaman böyle bir kargaşa çıktı. İlk kılıçtan geçirdikleri kimseler bunlardır. orada konuştuktan da. Müslümanlardır. Şimdi öyle olunca hani. Anadolu’ya. Türklerin ve. Müslümanların gelişi. İslam olarak. Müslümanların gelişi emeviler zamanında.


3. Bölüm

Ama. Türklerin. Anadolu’ya gelişi çok eski, ırk olarak baktığımızdan. Bunlar normalde. İslam öncesi. Türkler. Anadolu’ya gelirler. İslam öncesi bu ayrı bir konuşma, ayrı bir tartışma. Şimdi bizim okullarımızda gerçek tarih öğretilmez. Adı. Milliyetimdir ama o gerçek tarih bizim okullarda öğretilmez. Siz tarihinizi bilirsiniz, bilirseniz uyanırsınız çünkü. Ne olduğunuzu kimliğinizi, kişiliğinizi görürsünüz. Kimliğinizi, kişiliğinizi görürseniz birer böyle cihatçı olur çıkarsınız. Ve hatta savaşkan bir millet olduğunuzu görürsünüz. Yani. Türk milleti savaşkan bir millettir, savaşçıdır. Tarih boyunca hep savaşmıştır. Hani. Avrupa’lılar barbar diyorlar ya. Türkler. Avrupa’lılar hala da. Türklerden korkarlar ve barbar görürler.

O yüzden sizi biraz daha böyle ehilleştirecekler. Alırlarsa o zaman alacaklar. Avrupa birliğini. Ama siz bu halinizde de iyi değilsiniz. Ehilleşmediniz. Ehilleşmeyi de erkekler kadınlaşması lazım biraz daha. Bakın en büyük proje budur. Türklerin üzerindeki. En büyük proje. Türk gençlerinin kadınlaşmasıdır. Bu gizli bir projeler. Böyle jantileşçe kadınlaşacak böyle yumuşacak iyice var ya bizde fenomenler yumuşak böyle konuşmaları yumuşak bakımları böyle göğüsünün kıllarını temizlemiş. Bütün vücudunun kıllarını pirip hak etmiş tavuk gibi yoldurmuş bir adam düşündü. Dudaklarını patlatmış yanaklarını botoks yaptırmış. nasıl bir adamsa adam bu bakın bu yüz yıldan beri yüz elli yıldan beri. Türklerin üzerinde uygulanan bir projeler.

Türk erkekleri kadınlaşması gerekir. Neden kadınlaşan bir erkek hanımına söz geçirmeyecek hanımının namusuna bakmayacak kızlarının namusuna bakmayacak. Oğullarının namusuna ahlakına bakmayacak mahallenin namusuna ahlakına bakmayacak. Oturduğu şehrin namusuna ahlakına bakmayacak işgale hazır olacak savaşacak bir delikanın olmayacak. Böyle topraktır avrattır anıdır attır silahtır böyle cihattır memleketi korumaktır bunlardan uzak duracaksanız bunlar sert olaylar hepsi de. Siz bu toplum bunun farkında değil kimler fenomen yumuşaklar kimler öz bu toplumun gençleri kimlere özeniyor fenomenlere özeliyor yumuşak bunlar yumuşacık bunlar böyle. Ne tarafa çekersen o da uyuşturucu partileri seks partileri toplu partiler.

Tabii ama sen de müslümansın sen de yumuşak yumuşuyorlar zaten onlar da parayı görünce anediyor ya ümmetim diyor dünyadan bozulur kadından bozulur paradan bozulur makamdan bozulur bozuluyorlar ama buradaki temel amaç yumuşak erkekler farkında mısınız kadınlar artık sert erkek istemiyorum adı ne maço erkek. Kadın istediği yerini aşacak adamına seslenmeyecek kız istediğin yerini aşacak adamına seslenmeyecek kız eve sevgilisini getirecek baba ona seslenmeyecek. Anne seslenmeyecek, daha böyle feminen mi diyorlar, yeni dilde, kadınsı erkekler. ne yapıyor? Avrupa’da mesela adam, kızı, sevgilisin eve getiriyor, babaya babışka diyecek. Tabii, baba babalık yapmayacak, anneannelik yapmayacak, yumuşacak herkese, sebep işgale açık olacaksınız.

Her türlü işgale açık olacaksınız ki açıkız. Dini olarak, kültürel olarak biz ahlak olarak, âdet gelenek, örfa olarak biz işgal edinmiş vaziyetteyiz. Ama hâlâ da siz erkeksi takılıyorsunuz. Bunların da yontulması lazım. Şimdi yontulacak ki işgal edileceksiniz. Öbür türlü işgal edilemezsiniz. Siz böyle dişinizi, tırnağınıza takar, böyle elinizle adamı boğmaya kalkarsınız. Bunlardan vazgeçmeniz lazım. Namus, bundan vazgeçmeniz. ne bu, gericilik bu. Ne, yıllardır ben 65 yaşındayım. Televizyonlar yeni moda olduğunda, televizyonlarda çıkan konuşmacılar, hâlâ da kızlık zarını mı konuşuyorsunuz? geri kaldınız. Buna bakın, bütün her şeyi siz buraya bağlarsınız. düşünebiliyor musunuz? Eylül bir kadın, 5 tane erkek dolaşsa, nikahında bir sıkıntı yok, resmi nikahı duruyorsa, bir problem yok.

Normal. Fetvası da var tiyanetten. ne yapacaksın sen? Bunu yutacaksın. Öyle erkeklik edip namus duruşludur budur. düşünmeyeceksin. En güzel şarkımız ne? Namus belası. Namus neymiş? Belaymış. Düştüm mapustamlarına. Namus belasına kardeş. Namus neymiş? Belaymış. Bunlar yavaş yavaş olan şeyler. Birisi sizin ülkenizi işgal etmeye kalkarsa, ritmik olarak cevap verirsiniz. bir kurba metoforu var ya, diyor ki kurbayı kaynayan kazanın içine atarsanız, hızla sıçrar buradan çıkar diyor. Ama kurba ediyor, soğuk bir kazanın içine koy, kazanın başıyla ısıtmaya diyor. Bir müddet sonra diyor, kurba orada haşlanır diyor. ölür. Rikmik hareket vermez. Şimdi sizi gavurla sizden daha iyi sizi analiz eder. O yüzden kadınlaşması lazım erkeklerin biraz daha.

Biraz daha haramların içine, biraz daha rahatın içerisine, biraz daha lüksün içine girmesi lazım ki işgalede açık olasınız. Din olarak da bozulmanız lazım, ahlak olarak da bozulmanız lazım. Hakkanda gelmişim. Hoş geldin. Görmedim ya. Normalde bu mesela örnekliyorum. Bu konuya girmeyecektim ama bakın bir ağabeyde elini kolunu sallaya sallaya gidiyor, bir yere işgal ediyor. Ben yıllardır diyorum ya. Yarın öbür gün seni işgal etmeyeceğine ne malum. Şimdi mevzuyu toparlayalım. Türkler savaşçı bir millet ve. Tuğrul şahsı zamanında ne yapıyor? İşte. İslam’ı devlet dini olarak kabul ediyorlar. Ve o zaman için. Selçuklular. İran’da, Irâk’ta bugün coğrafya olarak isimlendi


Kaynakça

İmâm Gazâlî Sohbetleri 3/14 — Mustafa Özbağ Efendi’nin “Gazâlî’den Sorular” konferans serisinden.

Kaynak video: YouTube

İlgili Sözlük Terimleri: Halife, Ehl-i Beyt. → Tasavvuf Sözlüğü’nün tamamı