Mustafa Özbağ Efendi bu sohbette «Oruç tutanlar imsâk girdiğinde yeme içme kesilir» mes’elesini tafsîl eder. Soru: «Sahur saatine uymamak mı gerekir; imsâkta ezandan sonra yemeye devâm edebilir miyiz? Kur’ân’a göre fecir zamânına daha geç vakte kadar zaman var; bu Diyânet’in yayınladığı imsâk vakti doğru bir vakit mi?» Cevap: imsâk vakti girdiğinde, ezân «Allâhü ekber» dedi, daha «Allâhü ekber» derken yeme içmeyi keseceksiniz. Cenâbı Hak âyeti kerîmede «Şafağın beyaz ipliği siyah ipliğinden ayırt edilinceye kadar yiyin için» (Bakara 2/187) buyurmuştur; bu fecri sâdığın doğmasıdır. Diyânet İşleri Başkanlığı’nın yayınladığı imsâk vakti, fecri sâdığa hesap üzerine birkaç dakika ihtiyât payı koymakla tâ’yîn edilmiştir. İmsâk girdiğinde yemeiçme bitirilir; bu, oruç tutanın âdâbındandır. Resûli Ekrem efendimiz buyurmuştur: «Sahuru geciktiriniz, iftârı acele ediniz» (Buhârî, Savm 45; Müslim, Sıyâm 48); bu sahuru fecre kadar yaklaştırmaya teşvîk; lâkin fecirimsâk girdiğinde yemenin durması îcâb eder.
Soru: İmsâk Vaktinde Yeme-İçme
Mustafa Özbağ Efendi sohbete bir soru ile başlar: «Sahur saatine uymamak mı gerekir; imsâkta ezandan sonra yemeye devâm edebilir miyiz? Kur’ân’a göre fecir zamânına daha geç vakte kadar zaman var; bu Diyânet’in yayınladığı imsâk vakti doğru bir vakit mi?»
İmsâk Girince Yeme Bitirilir
Mustafa Özbağ Efendi muazzam bir fıkhî kâideyi tafsîl eder: imsâk vakti girdiğinde, ezân «Allâhü ekber» dedi, daha «Allâhü ekber» derken yeme içmeyi keseceksiniz. Cenâbı Hak âyeti kerîmede «Şafağın beyaz ipliği siyah ipliğinden ayırt edilinceye kadar yiyin için» (Bakara 2/187) buyurmuştur; bu fecri sâdığın doğmasıdır.
Diyânet İmsâk Vaktinin Sıhhati
Mustafa Özbağ Efendi muazzam bir fıkhî kâideyi tafsîl eder: Diyânet İşleri Başkanlığı’nın yayınladığı imsâk vakti, fecri sâdığa hesap üzerine birkaç dakika ihtiyât payı koymakla tâ’yîn edilmiştir. İmsâk girdiğinde yemeiçme bitirilir; bu, oruç tutanın âdâbındandır.
Sahuru Geciktirme Sünneti
Mustafa Özbağ Efendi sohbetin sonunda mü’minin görevini tafsîl eder: Resûli Ekrem efendimiz buyurmuştur: «Sahuru geciktiriniz, iftârı acele ediniz» (Buhârî, Savm 45; Müslim, Sıyâm 48); bu sahuru fecre kadar yaklaştırmaya teşvîk; lâkin fecirimsâk girdiğinde yemenin durması îcâb eder. Halvetiyye-Şâbâniyye-Karabâşiyye yolunun manevî terbiyesi de mü’mîni imsâk girince yemeiçmeyi durdurmaya, ve sahuriftâr sünnetlerine riâyet etmeye yöneltir; ve bu vasıflar onun manevî terakkîsinin temel cüzlerini teşkîl eder.
- Kur’ânı Kerîm: Bakara 2/187 (şafak âyeti); Bakara 2/183-185.
- Sahîhi Buhârî, Kitâbü’s-Savm 45, Sahuru geciktirme hadîsi.
- Sahîhi Müslim, Kitâbü’s-Sıyâm 48.
- Süneni Ebû Dâvûd, Kitâbü’s-Savm.
- Süneni Tirmizî.
- Süneni Nesâî.
- Süneni İbn Mâce.
- İmâm Mâlik, Muvatta.
- İmâm Ahmed, Müsned.
- İmâm Şâfi’î, el-Ümm; İmâm Ebû Hanîfe’nin fıkhı.
- İmâm Gazzâlî, İhyâ-u Ulûmi’d-Dîn.
- İmâm Kuşeyrî, er-Risâletü’l-Kuşeyriyye.
- İmâm Sühreverdî, Avârifü’l-Ma’ârif.
- İbn Kayyim el-Cevziyye, Medâricü’s-Sâlikîn.
- Türkiye Diyânet Vakfı, İmsâk Vakti açıklamaları.
- İmâm Râzî, Mefâtîhu’l-Gayb, Bakara 2/187 tefsîri.
- İmâm Kurtubî, el-Câmi’u li-Ahkâmi’l-Kur’ân.
- Mustafâ Özbağ Efendi, Sohbet Serileri, Oruç ve Ramazân Sohbetleri.
Sohbetin Tasnîfi: Bu sohbet imsâk vaktinde yemeiçme sorusunu, imsâk girince yemeiçmenin bitirilmesini, Diyânet imsâk vaktinin sıhhatini, ve sahuru geciktirme sünnetini tafsîl etmektedir.
Kaynak: mustafaozbag.com | Video: YouTube | Seri: Oruç ve Ramazân Sohbetleri
Ek kaynaklar:
- Kur’an-ı Kerim, Nahl 16/125; hikmet ve güzel öğütle davet ilkesi.
- Kur’an-ı Kerim, Ahzab 33/21; Resulullah’ta güzel örnek oluşu.
- Nevevi, Riyazü’s-Salihin, takva, ihlas ve güzel ahlak bölümleri.
- İmam Gazali, İhya-u Ulumi’d-Din, kalp terbiyesi, ahlak ve ihlas bölümleri.
- Buhari, İman ve Rikak bölümleri, niyet, ihlas ve ahlak rivayetleri.
- Müslim, Birr ve Sıla bölümü, güzel ahlak ve kardeşlik rivayetleri.
- Tirmizi, Birr ve Sıla, zühd ve deavat bölümleri.
- Nevevi, Riyazü’s-Salihin, ihlas, takva, zikir ve güzel ahlak bölümleri.
- İbn Hacer el-Askalani, Fethu’l-Bari, ilgili Buhari rivayetlerinin şerhi.
- Kuşeyri, er-Risale, tasavvuf adabı, hal ve makamlar bahisleri.