Mustafa Özbağ Efendi bu çok kısa sohbette «Hâmileler, emzikliler, yolcular, hastalar oruç tutmayabilirler» nükresini tafsîl eder. Cenâbı Hak âyeti kerîmede «Sizden hasta veya yolculukta olan, başka günlerde sayılı günler oruç tutsun» (Bakara 2/184-185) buyurmuştur. Resûli Ekrem efendimiz buyurmuştur: «Allâh hastaya, ve yolcuya orucu yarıya indirdi; hâmile, ve emzikliden de orucu kaldırdı» (Ebû Dâvûd, Savm 43; Tirmizî, Savm 21; Nesâî, Sıyâm 50-51; İbn Mâce, Sıyâm 12). Bu sebeple hâmileler, emzikliler, yolcular, ve hastalar oruç tutmayabilirler; sonra kazâ ederler. Halvetiyye-Şâbâniyye-Karabâşiyye yolunun manevî terbiyesi mü'mîni İslâm'ın oruç ruhsâtlarını idrâk etmeye, ve sıhhatyolculukhâmilelik durumlarında ruhsattan istifâde etmeye yöneltir.
Oruçtan Muaf Olan Dört Sınıf
Mustafa Özbağ Efendi sohbete temel hakîkati ortaya koyarak başlar: hâmileler, emzikliler, yolcular, ve hastalar oruç tutmayabilirler. Cenâbı Hak âyeti kerîmede «Sizden hasta veya yolculukta olan, başka günlerde sayılı günler oruç tutsun» (Bakara 2/184-185) buyurmuştur. Resûli Ekrem efendimiz buyurmuştur: «Allâh hastaya, ve yolcuya orucu yarıya indirdi; hâmile, ve emzikliden de orucu kaldırdı» (Ebû Dâvûd, Savm 43; Tirmizî, Savm 21; Nesâî, Sıyâm 50-51; İbn Mâce, Sıyâm 12).
Ruhsattan İstifâde ve Kazâ
Mustafa Özbağ Efendi muazzam bir fıkhî kâideyi tafsîl eder: bu dört sınıfa İslâm'ın verdiği ruhsattan istifâde etmek meşrûdur; sonra durum ortadan kalkınca kazâ etmek îcâb eder. Hâmile veya emzikli ise hem kazâ hem fidye konusunda mezhep ihtilâfı vardır. Halvetiyye-Şâbâniyye-Karabâşiyye yolunun manevî terbiyesi de mü'mîni İslâm'ın oruç ruhsâtlarını idrâk etmeye, ve sıhhatyolculukhâmilelik durumlarında ruhsattan istifâde etmeye yöneltir; ve bu vasıflar onun manevî terakkîsinin temel cüzlerini teşkîl eder.
- Kur'ânı Kerîm: Bakara 2/184-185 (hastayolcu); Bakara 2/286 (Allâh kimseye gücünün yettiğinden fazlasını yüklemez).
- Sahîhi Buhârî, Kitâbü's-Savm.
- Sahîhi Müslim, Kitâbü's-Sıyâm.
- Süneni Ebû Dâvûd, Kitâbü's-Savm 43.
- Süneni Tirmizî, Kitâbü's-Savm 21.
- Süneni Nesâî, Kitâbü's-Sıyâm 50-51.
- Süneni İbn Mâce, Kitâbü's-Sıyâm 12.
- İmâm Mâlik, Muvatta.
- İmâm Ahmed, Müsned.
- İmâm Gazzâlî, İhyâ-u Ulûmi'd-Dîn, Esrâru'ssavm.
- İmâm Kuşeyrî, er-Risâletü'l-Kuşeyriyye.
- İmâm Sühreverdî, Avârifü'l-Ma'ârif.
- İbn Kayyim el-Cevziyye, Medâricü's-Sâlikîn.
- İmâm Şâfi'î, el-Ümm.
- İmâm Râzî, Mefâtîhu'l-Gayb.
- İmâm Kurtubî, el-Câmi'u li-Ahkâmi'l-Kur'ân.
- İbn Kesîr, Tefsîru'l-Kur'âni'l-Azîm.
- Mustafâ Özbağ Efendi, Sohbet Serileri, Oruç ve Ramazân Sohbetleri.
Sohbetin Tasnîfi: Bu çok kısa sohbet oruçtan muaf olan dört sınıfı (hâmile, emzikli, yolcu, hasta), ve ruhsattan istifâde ile kazâyı tafsîl etmektedir.
Kaynak: mustafaozbag.com | Seri: Oruç ve Ramazân Sohbetleri