Table of Contents

Marifet 4 kapı 40 Makam Hakkında

Dört Kapı Kırk Makam: Mârifet Kapısı

Mârifetin Temeli: Edepli Olmak

Bencillikten Uzak Durmak

Kin, ve Garazdan Arınmak

Mârifette Paylaşım, ve Kardeşlik Ahlâkı

Kaynaklar

Nasıl İslâm 23 yılda tamamlandıysa, bir kimsenin üzerinde de İslâm en az 23 yılda olgunlaşır. Bâzı Melâmîler, 23 yıl tarîkatta kalınca “tamamlandık” derler — çünkü Peygamber Efendimiz’in 23 yılda dîni tamamlamasına kıyâs ederler. Bu olgunlaşma; şerîatın, tarîkatın, mârifetin, ve hakîkatin hâllerini sırasıyla yaşamaktır.

Mârifet kapısının en önemli makamlarından biri edeptir. Edep; Allah’ın huzûrunda, Peygamber Efendimiz’in yolunda, üstâdının önünde, ve bütün insanların arasında kendini doğru konumlandırmaktır. Edepsiz ilim, susuz bahçeye benzer — ne kadar ağaç diksen de meyve vermez.

Edep sâdece dışta değil, içte de olmalıdır. Bir kimse dışarıda edepli görünüp içinde kin, garaz, kibir taşıyorsa — o edep gerçek edep değildir. Gerçek edep; kalbini, dilini, elini, gözünü, kulağını korumak; hiç kimseye zarar vermemek, ve hiç kimsenin hakkını yememektir.

Sûfî için en önemli şeylerden biri bencillikten uzak durmaktır. Bencillik; yanındakini, karşındakini, etrâfındakini hiç hesaba katmadan sâdece kendi istek, ve arzularını tatmin etme peşinde koşmaktır. Bir başkası açmış — önemli değil, önce kendisi doyuruyor. Bir başkası uykusuz — önemli değil, önce kendisi uyuyor.

Peygamber Efendimiz buyurmuştur: “Bir kimse kendisi için istediği hayrı mümin kardeşi için de istemedikçe, gerçek mânâda îmân etmiş olmaz.” Bu hadîs-i şerîf bencilliğin panzehiridir. Sûfînin bencil olması düşünülemez; sûfî hep etrâfını düşünür, âilesini düşünür, derviş kardeşlerini düşünür.

Bencilliğin bireysel olanı vardır, âilesel olanı vardır, cemaat bencilliği vardır, toplumsal bencilliği vardır. Ama sûfî için hiçbir seviyede bencillik kabûl edilemez. Yolculukta bir şey aldığında kardeşinle paylaş; cebinden çerez çıkardığında etrâfına da ikrâm et. Küçük şeyler, büyük şeylerin habercisidir.

Mârifet yolunun bir diğer makamı da kinden, garazdan, hasetten arınmaktır. Bir sûfînin kalbinde kin barınamaz; çünkü kin kalbi karartır, zikri perişân eder, ibâdetin nûrunu söndürür. Kin tutan kimse aslında kendine zulmetmektedir.

Şeyh Efendi Hazretleri buyurmuşlardır: “Bir kimseyi tanımak istersen onunla yolculuk yap, ticâret yap, yemek ye.” Beraber yemek yediğinde etin güzel tarafını kendi önüne alıp kötüsünü sana bırakan kimseyle yol gidilmez. Ama yemeğin iyisini sana ikrâm eden, suyun soğuğunu sana veren kimse — işte o gerçek kardeştir, o gerçek dervişlik ehlidir.

Sûfîlikte paylaşım olmazsa olmazdır. Yolculukta, sofrâda, sıkıntıda, sevinçte — her şeyde paylaşım. Bir lokma ekmeğin varsa yarısını kardeşine ver; bir bardak suyun varsa önce ona ikrâm et. Bu paylaşım sâdece maddî değildir; mânevî paylaşım da vardır: Bilgini paylaş, tecrübeni paylaş, duânı paylaş.

Cenâb-ı Hak’ın hakîkî kulları olan sûfîler, nefslerini terbiye ederek bencillikten kurtulmuş, kinden arınmış, edeple donanmış kimselerdir. Mârifet kapısı, insanın iç dünyâsını temizleme, kalbini pâk etme kapısıdır. Rabbim cümlemize mârifet kapısından geçmeyi nasîb eylesin.

Hadîs: Kardeşi için istemek — Buhârî, Sahîh, “Îmân”, 7 — “Sizden biriniz kendisi için istediğini kardeşi için de istemedikçe gerçek mânâda îmân etmiş olmaz.”

Kur’ân-ı Kerîm: Mâide Sûresi, 5/3 — “Bugün dîninizi sizin için tamamladım, üzerinizdeki nîmetimi kemâle erdirdim, ve size din olarak İslâm’ı seçtim.”.

Hadîs: Yolculukta tanımak — Beyhakî, Şuabü’l-Îmân — “Bir kimseyi tanımak istersen onunla yolculuk yap.”

Hadîs: Edep — İbnü’l-Mübârek, ez-Zühd — “Edep, ilmin üçte ikisidir.”

Kaynaklar

Bu metin, Mustafa Özbağ Efendi’nin “2. Marifet 4 kapı 40 Makam” başlıklı sohbetinden derlenmiştir.