Mustafa Özbağ Efendi bu çok kısa sohbette seyri sülûktaki sûfînin manevî arınma yolunda safiliği yakalamasının manâ ve şartlarını tafsîl eder. Sûfî kelimesi sözlükte safâ kökünden gelir; ve sûfî safiliği yakalayan, kalbini kötü huylardan temizleyen kimse demektir. Bu temizlik Halvetiyye-Şâbâniyye-Karabâşiyye yolunda esmâ-i ilâhî zikri, halvet, sohbet, mürşidi kâmile ittibâ, ve nefisle mücâhede ile tahsîl edilir. Cenâbı Hak âyeti kerîmede «Nefsini arındıran kurtulmuştur; nefsini günaha gömen ise hüsrâna uğramıştır» (Şems 91/9-10) buyurmuş; ve manevî arınmanın hem dünyâ hem de âhiret saâdetinin yegâne yolu olduğunu beyân etmiştir.
Sûfînin Tarîfi: Safiliği Yakalayan
Mustafa Özbağ Efendi sûfî kelimesinin manâsını ortaya koyar: sûfî kelimesi sözlükte safâ kökünden gelir; ve sûfî safiliği yakalayan kimse demektir. Bu safilik kalbin Cenâbı Hakk'tan başkasından arındırılması ile tahsîl edilir. Cenâbı Hak âyeti kerîmede «Allâh günahkârları sevmez» (Bakara 2/276) buyurmuş; ve âyeti kerîmenin devâmında «Şüphesiz Allâh tövbe edenleri ve temizlenenleri sever» (Bakara 2/222) ifâdesini koymuştur. Sûfînin temel vazîfesi nefsini ve kalbini bütün gayri ilâhî teveccühlerden arındırmaktır. Bu arınma sürekli bir mücâhede ile devâm eder; ve sülûkun her merhâlesinde nefsin başka bir cephesi temizlenir.
Seyri Sülûk: Manevî Arınmanın Yegâne Yolu
Mustafa Özbağ Efendi seyri sülûkun manevî arınmanın yegâne yolu olduğunu vurgular. Resûli Ekrem efendimiz hadîsi şerîfte «Allâh sizin sûretlerinize ve mallarınıza bakmaz; lâkin kalplerinize ve amellerinize bakar» (Müslim, Birr 33) buyurmuştur. Kalbin Cenâbı Hak nazarına lâyık olması için temizlenmesi gerekir; ve bu temizlik tek başına bir mü'mînin yapabileceği bir iş değildir. Mü'mîn mürşidi kâmilin terbiyesinde, esmâ-i ilâhî zikri ile, halvet ve sohbet ile, ve nefisle mücâhede ile bu safiliği yakalar. Halvetiyye-Şâbâniyye-Karabâşiyye yolu da bu manevî arınmanın yegâne pratiği üzerine kurulmuş bir tarîkatı aliyyedir. Cenâbı Hak âyeti kerîmede «Allâh tövbe edenleri ve temizlenenleri sever» (Bakara 2/222) buyurarak temizlenmenin Cenâbı Hakk'ın muhabbetinin temel şartı olduğunu açıkça ortaya koymuştur.
Safiliği Yakalamanın Tezâhürleri
Mustafa Özbağ Efendi safiliği yakalayan sûfînin manevî tezâhürlerini de tafsîl eder. Bir sûfî safiliği yakalayınca onun kalbinde Cenâbı Hakk'ın muhabbeti yerleşir; nefsi terbiye olur; dilinden kötü söz çıkmaz; gözü harama bakmaz; eli haram işlere uzanmaz; ayağı haram yerlere gitmez. Bu manevî tezâhürler sûfînin Cenâbı Hakk'a olan yakınlığının dışa yansımasıdır. Resûli Ekrem efendimiz hadîsi kudsîde Cenâbı Hakk'ın şöyle buyurduğunu nakleder: «Kulum bana farzlarla yaklaşır; nâfile ibâdetlerle de yaklaşmaya devâm eder ki Ben onu severim. Sevdiğim zaman onun işiten kulağı, gören gözü, tutan eli, yürüyen ayağı olurum» (Buhârî, Rikâk 38). Bu hadîsi kudsî safiliği yakalayan sûfînin manevî mertebesini muazzam bir tarzda ortaya koyar; ve mü'minin manevî terbiyesinin yegâne hedefi de Cenâbı Hakk'ın bu yakın kullarından olmaktır.
- Kur'ânı Kerîm: Şems 91/9-10; Bakara 2/222; Bakara 2/276; A'lâ 87/14; Nâzi'ât 79/40-41.
- Sahîhi Buhârî, Kitâbü'r-Rikâk 38, kurbi nevâfil hadîsi.
- Sahîhi Müslim, Kitâbü'l-Birr 33, sûret ve kalp hadîsi.
- Süneni Ebû Dâvûd, Kitâbü'l-Edeb.
- Süneni Tirmizî, Kitâbü'l-Birr.
- Süneni Nesâî, Kitâbü'l-Îmân.
- Süneni İbn Mâce, Kitâbü'z-Zühd.
- İmâm Mâlik, Muvatta.
- İmâm Ahmed, Müsned.
- İmâm Râzî, Mefâtîhu'l-Gayb.
- İmâm Kurtubî, el-Câmi'u li-Ahkâmi'l-Kur'ân.
- İbn Kesîr, Tefsîru'l-Kur'âni'l-Azîm.
- İmâm Gazzâlî, İhyâ-u Ulûmi'd-Dîn, kalp âfetleri bahsi.
- İmâm Sühreverdî, Avârifü'l-Ma'ârif.
- İbn Kayyim el-Cevziyye, Medâricü's-Sâlikîn.
- İmâm Kuşeyrî, Risâle.
- İbn Acîbe el-Hasenî, Mi'râcü't-Teşevvüf.
- Mustafa Özbağ Efendi, Şerhi Virdi Settâr.
- Aziz Mahmûd Hüdâyî, Câmi'u'l-Fadâ'il.
- Mustafâ Özbağ Efendi, Sohbet Serileri, Seyri Sülûk Sohbetleri.
Sohbetin Tasnîfi: Bu kısa sohbet sûfî kelimesinin safâ kökünden geldiğini, seyri sülûkun manevî arınmanın yegâne yolu olduğunu, ve safiliği yakalamanın manevî tezâhürlerini tafsîl etmektedir.
Kaynak: mustafaozbag.com | Seri: Seyri Sülûk Sohbetleri