Perşembe, 14 Mayıs 2026
YOLUMUZ NÜBÜVVET YOLUDUR

Mustafa Özbağ

İrşad & Tasavvuf · Resmî Site
Dost ·

Pazarda aldığın domatesin çürüğünü ayırıyorsun da dostun, arkadaşın çürüğünü neden ayırmıyorsun

Intisap edecek olduğu yere. İnsan dikkat edecek inceleyecek araştıracak. Evet. Şeyh. Efendi'nin tabiriyle söyleyeyim pazardan domates alırken eziğini çürüğünü ayırıyorsunuz bir şeyhi intisap ederken. ...


Mustafa Özbağ Efendi bu çok kısa sohbette «Pazarda aldığın domatesin çürüğünü ayırıyorsun da, dostunarkadaşın çürüğünü neden ayırmıyorsun?» nükresini tafsîl eder. Mü'mîn pazardan domates aldığında çürüğü ayırır; iyiyi yer, çürüğü atar. Aynı titizlik dost ve arkadaş seçiminde de gösterilmelidir. Allâh dostluğuna giden yolda dost seçmek ehemmiyetlidir; çünki Resûli Ekrem efendimiz buyurmuştur: «Kişi, dostunun dîni üzeredir; kiminle dostluk kurduğuna baksın» (Ebû Dâvûd, Edeb 16; Tirmizî, Zühd 45). Dostun çürüğünü ayırmak, hem mü'mîni manen kötülükten korur, hem de manevî terakkîye vesîle olur. Halvetiyye-Şâbâniyye-Karabâşiyye yolunun manevî terbiyesi de mü'mîni dost seçiminde domates titizliği göstermeye yöneltir.

Domates Misâli: Çürüğü Ayır

Mustafa Özbağ Efendi sohbete temel hakîkati ortaya koyarak başlar: pazarda aldığın domatesin çürüğünü ayırıyorsun. Mü'mîn pazardan domates aldığında çürüğü ayırır; iyiyi yer, çürüğü atar. Bu maddî titizlik manevî hayâtta da geçerli olmalıdır. Cenâbı Hak âyeti kerîmede «Mü'mînler birbirlerini Allâh için severler» (Mücâdele 58/22) buyurarak dostluğun ölçüsünü belirler.

Dost Seçiminde Aynı Titizlik

Mustafa Özbağ Efendi muazzam bir tasavvufî kâideyi tafsîl eder: aynı titizlik dost ve arkadaş seçiminde de gösterilmelidir. Allâh dostluğuna giden yolda dost seçmek ehemmiyetlidir. Resûli Ekrem efendimiz buyurmuştur: «Kişi, dostunun dîni üzeredir; kiminle dostluk kurduğuna baksın» (Ebû Dâvûd, Edeb 16; Tirmizî, Zühd 45).

Dostun Çürüğü Manevî Terakkîye Engel

Mustafa Özbağ Efendi sohbetin sonunda mü'mînin görevini tafsîl eder: dostun çürüğünü ayırmak, hem mü'mîni manen kötülükten korur, hem de manevî terakkîye vesîle olur. Çürük dost mü'mîni dîninde, ahlâkında, ve manevî yolundan saptırır. Halvetiyye-Şâbâniyye-Karabâşiyye yolunun manevî terbiyesi de mü'mîni dost seçiminde domates titizliği göstermeye yöneltir; ve bu vasıflar onun manevî terakkîsinin temel cüzlerini teşkîl eder.

  • Kur'ânı Kerîm: Mücâdele 58/22; Mâide 5/54-55; Tevbe 9/119; Hucurât 49/10.
  • Sahîhi Buhârî.
  • Sahîhi Müslim.
  • Süneni Ebû Dâvûd, Edeb 16, Kişi dostunun dîni üzeredir hadîsi.
  • Süneni Tirmizî, Zühd 45.
  • Süneni Nesâî.
  • Süneni İbn Mâce.
  • İmâm Mâlik, Muvatta.
  • İmâm Ahmed, Müsned.
  • İmâm Gazzâlî, İhyâ-u Ulûmi'd-Dîn, Sıdkı sohbet bahsi.
  • İmâm Kuşeyrî, er-Risâletü'l-Kuşeyriyye.
  • İmâm Sühreverdî, Avârifü'l-Ma'ârif.
  • İbn Kayyim el-Cevziyye, Medâricü's-Sâlikîn.
  • İmâm Râzî, Mefâtîhu'l-Gayb.
  • İmâm Kurtubî, el-Câmi'u li-Ahkâmi'l-Kur'ân.
  • Mustafâ Özbağ Efendi, Sohbet Serileri, Velâyet ve Allâh Dostları Sohbetleri.

Sohbetin Tasnîfi: Bu çok kısa sohbet domates misâlinde çürüğü ayırmayı, dost seçiminde aynı titizliği, ve dostun çürüğünün manevî terakkîye engel olmasını tafsîl etmektedir.


Kaynak: mustafaozbag.com | Seri: Velâyet ve Allâh Dostları Sohbetleri