Necm 9-12: «Allâh kuluna vahyedeceğini vahyetti; gözün gördüğünü gönül yalanlamadı.» Sohbette bu âyetleri Cebrâil’e yoran son dönem tefsircilere îtirâz ediliyor; ve velîlerdeki «sıfatsal tecelliyât» ile Allâh’ı bildirmek arasındaki fark konuluyor.
Necm 9-12
Necm sûresi âyet 9, 10, 11, 12 2 yay kadar, yâhut daha da oldu. O vakit — burayı iyi dinleyin. O vakit kuluna vahyedeceğini vahyetti.
Bakın: O vakit kuluna vahyedeceğini vahyetti. Onun gördüğünü gönül yalanlamadı. Onun gördüğü şey üzerinde de kendisiyle tartışacak mısınız? Kuluna.
Burada en çok üzerinde duracak olduğum şey bu: Kuluna vahyedeceğini vahyetti.
«Peygamberimizi Bu Kadar mı Küçültmek İstiyorsunuz?»
Şimdi son dönem tefsircilere, son dönem mealcilere bakıyorsunuz: Sanki Hazret-i Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem hazretlerken içimdekini böyle atıyor hocam da o yüzden şimdi baştan böyle söyall ve sellem hazretleri Mi’râc’ta onca yolu Cebrâil’i görmek için sanki etkili orada diyor iki yayın itanı kadar Cebrâil’i gördü.
Yâ el-insâf! Yâ, peygamberimizi bu kadar mı küçültmek istiyorsunuz? Allâh onu yücelmiş ve diyor ki: Kuluna vahyedeceğini vahyetti.» Hazret-i Muhammed Mustafâ Cebrâil’in kulu mu? Bu?
«Hiç mi Düşünmezsiniz Mahşeri?»
Nasıl küfre düşüyorsunuz böyle? Nasıl göz göre göre âyet-i kerîmeleri çarpıtıyorsunuz? Nasıl göz göre göre insanların îmanlarını kastediyorsunuz? İnsanları îmandan uzaklaştırıyorsunuz.
Hiç şu an korkunuz yok. Hiç mi düşünmezsiniz mahşeri? Hiç mi affetmezsiniz? Nasıl hesap vereceksiniz?
Cebrâil’i Zâten Her Hâlükârda Görüyordu
Zâten Cebrâil aleyhisselâmı her hâlükârda görüyorduk. Cebrâil Aleyhisselâm onun gerçek mahiyetini, gerçek cemalini görmüş olsaydı ebediyen bayığın ayınmazdı. Neden Cebrâil aleyhisselâmın yüzünü görmek için ocağı yolu katetsin?
Kulu — kulu diyor. Kulu âyet-i kerîme açık: Kuluna vahyedeceğini vahyetti; gördüğünü de göge yalanlamadığını sebep.
Neden Yalanlamadı? Çünkü Tanıyordu
Neden yalanlamadığını? Çünkü o Cenâb-ı Hakk’ın tanıyordu, biliyordu. O güne kadar ve o günden sonra Allâh’ı en fazla bilen ve tanıyan Muhammed Mustafa’yı sallallâhu aleyhi ve sellem.
Tanıdığı, dildi, âşinâ olduğunu gördü; o yüzden kalbi onu yalanlamadı. Çünkü daha önceki mi’râclarından tanıyordu; âşinâydı. Öncesinden biliyordum. Âşinâydı. Daha geriye biten rûhlar âleminden tanıyordu. Âşinâydı. Kime secde ettiğini görmüştü. Daha geri git: İlm-i ilâhîden tanıyordu.
«Görmediğim Allâh’a Secde Etmem»
Arada aynı saçıy konuşmuyor izni tanıyordu. Biliyor âşinâydı. Hazret-i Ali radıyallâhu anh hazretleri görmediğim Allâh’a secde etmem, görmediğim Allâh’a inanmam diyecek; Hazret-i Muhammed Mustafâ tanımadığın bir Allâh’ı mı görecek? O güne kadar tanımadı öyle mi? O güne kadar bilmedi öyle mi?
«Cebrâil Onun İlâhı mıdır?»
Tabii onlar bunu da diyor ki Cebrâil de görüştü orada; Cebrâil ona vahyetti. Cebrâil onun ilâhı mıdır? Cebrâil onun tanrısı mı?
Cebrâil aleyhisselâm onun Allâh’ı da ona vahyedecek zâten. Cebrâil Aleyhisselâm Kur’ân-ı Kerîm’i ona vahyediyor zâten. Getiriyor. Miraçı ne anlamı var o zaman?
Aklımın, Kalbimin, Rûhumun, Sırrımın Alacağı Bir Şey Değil
Ama miracı çıkıp tâbiri câizse — bu benim ağzımın, kalbimin, rûhumun, sırrımın alacağı bir şey değil. Bakın, o hâli Allâh’ı iki yay miktarı kadar yakınlaşmayı benim aklım, fikrim, rûhum, sırrım, benim mânâm ona yetmez.
Bildiğim bir şey değil bu. Bu bir insanla yaklaşmak değil; bu bir sıfatta hem olmak değil. Cenâb-ı Hakk’ın sıfatında hemhâl olur.
Velîlerde Sıfatsal Tecelliyât
Allâh’ın bâzı velîleri, bâzı kulları — seviyesinde olanlar — Allâh’ın bâzı sıfatlarında olurlar. Sıfatsal bir tecelliyât yaşarlar. O yüzden ene’l-hak der; sıfatsal tecelliyâtın sarhoşuyla söyle.
O yüzden sizin taktığınız cübbemin altında da sıfatsal tecelliyâttır. O yüzden der sizin tattınız benim ayağımın altında da sıfatsal tecelliyâtı. O yüzden der ki ben Allâh’ım demez.
Var mı benim gibi şânı yüce de var mı benim gibi Allâh diyen yoktur. Hiçbir velî, hiçbir mürşid-i kâmil ben Allâh’ım demez. Dediyse delidir. O aklî dengesini yitirmişsin nazar-ı itibar alınmaz. Ama sıfatlarda tecellî haktır.
«Kudret Benim, Kuvvet Benim»
Ene’l rez değil mi? Ene’l har ene’l hak der. Bugün kudretle benim kuvvetle benim der. Ne tarafa bakarsan varım beni göreceksin. De.
Der: Nereye gidiyorsun? Hacca der ki: Şu parayı bırak buraya da yedi şavt yap benim etrâfımda; haccın harsa der.
Mürşid-i Kâmilin Kalbine Girmek
Bakın bunları bir mürşid-i kâmilin de kalbinde tecellî etmek, onun kalbine girmek Beytullâh’tan daha evlâdır. Değil mi?
Sen nereye gidiyorsun? Beytullâh’a tavaf etmeye. Peki neyi tavaf edeceksin? Taşı, toprağı. Gel de, Rab benim içinde tecellî ediyor.
Not: Altyazıda anlaşılmayan birkaç ifâde altyazıda geçtiği şekliyle bırakılmıştır. Aşağıda Diyanet mealinin kendisi verilmiştir; sohbetteki îtirâzın muhâtabı «son dönem tefsirciler ve mealciler» olarak belirtilir.
Kaynak: Mustafa Özbağ Efendi sohbetleri | Seri: Mirac
Ek kaynaklar:
- Kur’ân-ı Kerîm, Necm 53/9-12 — Diyanet meali: «(Peygambere olan mesafesi) iki yay aralığı kadar, yahut daha az oldu. Böylece Allah kuluna vahyedeceğini vahyetti. Kalp, (gözün) gördüğünü yalanlamadı. (Şimdi siz) gördüğü şey hakkında onunla tartışıyor musunuz?»
- Hazret-i Ali radıyallâhu anh — «Görmediğim Rabbe ibâdet etmem» sözü.
- Bâyezîd-i Bistâmî’ye nisbet edilen sözler — «Şânım ne yücedir», «hac yerine etrâfımda yedi kez dön»; sohbette sıfatsal tecelliyâtın sarhoşluğuyla söylenmiş sözler olarak yorumlanır.
