Mustafa Özbağ Efendi bu Hâl Sohbeti'nde Bakara 2/152 ve Bakara 2/153 âyeti kerîmelerinin sûfî tefsîrini tafsîl eder: «Beni zikredin, Ben de sizi zikredeyim» (Bakara 2/152) âyeti kişiyi sekir hâline sokacak hâldedir — çünki bir sûfî oturup kendince Allâh'ı zikredip Allâh'ın zikrini duyması gerekirken, ve Allâh'ın zikrini duyduğu anda, ardındaki âyeti kerîme der ki: «Sabır ve namâz ile Allâh'tan yardım dileyin» (Bakara 2/153) — bakın, hemen ardında. Bu âyeti kerîme aslında bir sûfîyizikredeni baştan çıkaran bir âyeti kerîmedir; o âyeti duyduğunda ve o âyeti kerîme ile hemhâl olduğunda kimse baştan çıkar; ama ardındaki «Sabırla namâzla Allâh'tan yardım dile» emrî onu hemen sahv hâlineakıl hâline döndürür. Çünki namâz akıllıların ibâdetidir; namâz îmân etmiş akıllıların ibâdetidir. Eğer bir kimse namâzı kasden terk ettiyse o akılsızdır; îmânı olan, kasden namâzı bile bile terk edenleri Şâfiîler küfür noktasına koyar. Çünki namâz îmân edip akıl sâhibi olanlara farzdır; akıl sâhibi olmayanın o farzdan düşer. Allâh'ı zikrederken senin bir an aklın gitse — ki gitmesi gerekir, hakîkatte gitmesi gerekir — aklî melekelerinin tâmâmiyetinde tâbîri câizse şalterini indirmen gerekir öbür tarafa, şalterin açılması gerekir; ya'nî madde âlemi ile senin ilgin ve alâkan kesilmesi gerekir. Madde ile ilgi ve alâka kesilince sende manâ âlemi çalışmaya başlar; manâ âlemi çalışmaya başlayınca dünyâ ve akıl sende çalışmaz olur. Bu sohbet zikirnamâzsabr üçlüsünün sekirsahv-îmânakıl âleminde nasıl irtibâtlandığını tafsîl eder.
Bakara 2/152: «Beni Zikredin, Ben de Sizi Zikredeyim»
Mustafa Özbağ Efendi muazzam bir tefsîr kâidesini tafsîl eder: şimdi Kur'ânı Kerîm'de «Kim Allâh'ı zikrederse Allâh da onu zikreder» der (Bakara 2/152: Fezkürûnî ezkürküm). Bu insânı sekir hâline sokacak hâlde nasıl: siz bir sûfî oturup kendince Allâh'ı zikredip Allâh'ın zikrini duyması gerekirken, ve Allâh'ın zikrini duyduğu anda, ertesindeki âyeti kerîme der ki bakın, hemen arkasında, gayet de Kur'ânı Kerîm der ki: «Sen namâz kılaraktan, sabrederekten Allâh'tan yardım dilersin» (Bakara 2/153). Ya'nî bakın, Allâh'ı zikreden — kim Allâh'ı zikrederse Allâh da onu zikreder âyeti kerîmesi insânı baştan, aslında bir sûfîyizikredeni baştan çıkaran bir âyeti kerîmedir.
Bakara 2/153: Sabr ve Namâz İle Yardım Dilemek
Mustafa Özbağ Efendi muazzam bir tefsîr kâidesini tafsîl eder: ben o âyeti duyduğumda ve o âyeti kerîme ile hemhâl olduğunda o kimse baştan çıkar; ama ardındaki âyet sabırla, namâzla Allâh'tan yardım. «O zaman sen sabırla, namâzla Allâh'tan yardım dilersin, ve Allâh'tan o yardımı dilemek mecbûriyetindesin» o seni ne yaptı? Hemen seni sahv hâlineakıl hâline döndürdü. Çünki akıl hâline namâz; akıllıların ibâdet eder — dikkat edin: namâz îmân etmiş akıllıların ibâdet eder.
Namâz Akıllılara Farzdır: Şâfiîler Kasden Terk Edeni Küfür Sayar
Mustafa Özbağ Efendi muazzam bir fıkhî kâideyi tafsîl eder: eğer bir kimse namâzı kasten terk ettiyse o akılsızdır; îmânı kasten, namâzı bile bile terk edeni Şâfiîlerde zaten küfür noktasına koyar; bir kimse namâzı kasten terk ettiyse Şâfiî'ye göre küfür ehlidir, namâzı kasten terk ettiyse. Çünki namâz îmân edip akıl sâhibi olanlara farzdır. Bakın, akıl sâhibi olanlara — o kimsede akıl gitti, farzından düştü. Normâlde akıl gitti o kimsenin, o esnâda aklı gitti, aklı gittiyse o namâzdan sorumlu değil. Neden aklı gitti? İşte Allâh'ı zikrederken.
Zikrin Sekri: Madde Âleminin Şalteri İner, Manâ Açılır
Mustafa Özbağ Efendi muazzam bir tasavvufî kâideyi tafsîl eder: senin bir an aklın gitse — ki gitmesi gerekir, hakîkatte gitmesi gerekir — Allâh'ı zikrederken senin aklının gitmesi gerekir. Aklî melekelerinin tâmâmiyetinde tâbîri câizse şalterini indirmen gerekir; öbür tarafa şalterin açılması gerekir; ya'nî madde âlemi ile senin ilgin ve alâkan kesilmesi gerekir. Madde ile ilgi ve alâkan kesilince sende manâ âlemi çalışmaya başlar; sende manâ âlemi çalışmaya başlayınca dünyâ ve akıl sende çalışmaz olur. İşte zikirnamâzsabr üçlüsünün hikmeti budur: zikrin getirdiği sekri sabr ve namâz disipline eder, sahv hâline çevirir; sûfîyi gerçeklik dâiresinde tutar.
Halvetiyye-Şâbâniyye-Karabâşiyye Manevî Terbiyesi
Halvetiyye-Şâbâniyye-Karabâşiyye yolunun manevî terbiyesi de mü'mîni Bakara 2/152 (Beni zikredin Ben de sizi zikredeyim) ve Bakara 2/153 (sabrnamâz-Allâh'tan yardım) âyetlerinin irtibâtını, zikrin sekri ile namâzın sahv hâlini, namâzın akıl-îmân ehline farz oluşunu, Şâfiîlerin kasden namâzı terk edeni küfür sayışını, ve Allâh'ı zikretmenin madde âleminin şalterini indirip manâ âlemini açtığını idrâk etmeye yöneltir; ve bu vasıflar onun manevî terakkîsinin temel cüzlerini teşkîl eder.
- Kur'ânı Kerîm: Bakara 2/152 (Beni zikredin Ben de sizi zikredeyim); Bakara 2/153 (sabrnamâzyardım); Tâhâ 20/14 (Beni anmak için namâz kıl); A'râf 7/180; Hadîd 57/3.
- Sahîhi Buhârî, Kitâbü't-Tevhîd; Sahîhi Müslim, Kitâbü'z-Zikr.
- İmâm Mâlik, Muvatta; İmâm Ahmed, Müsned.
- İmâm Şâfi'î, el-Ümm (namâzı terk edenin küfür hükmü).
- İmâm Ebû Hanîfe, el-Fıkhu'l-Ekber.
- İmâm Gazzâlî, İhyâ-u Ulûmi'd-Dîn, Esrâru's-Salât-Esrâru'z-Zikr bahisleri.
- İmâm Kuşeyrî, er-Risâletü'l-Kuşeyriyye, Sekr-Sahv bahisleri.
- İmâm Sühreverdî, Avârifü'l-Ma'ârif.
- İbn Kayyim el-Cevziyye, Medâricü's-Sâlikîn.
- İmâmı Rabbânî, Mektûbât.
- Mustafâ Özbağ Efendi, Sohbet Serileri, Hâl Sohbetleri.
Sohbetin Tasnîfi: Bu Hâl Sohbeti Bakara 2/152 (Beni zikredin Ben de sizi zikredeyim) âyeti kerîmesinin sekir hâli özelliğini, ardındaki Bakara 2/153 (sabr ve namâz ile yardım dileme) âyetinin sahv hâline döndürücü işlevini, namâzın îmânakıl ehline farz oluşunu, Şâfiî mezhebinde namâzı kasden terk edenin küfür hükmüne girmesini, ve zikrin madde âleminin şalterini indirip manâ âlemini açma sırrını tafsîl etmektedir.
Kaynak: mustafaozbag.com | Video: YouTube | Seri: Hâl Sohbetleri