İsterim İslâm Dünyâsı Gazâlî’yi Geçsin — Yeni Mürşidlerin Yetişmesi
İsterim İslâm dünyâsı Gazâlî’yi geçsin; öyle mürşidlerin yetişmesini isterim. Bu, büyük bir niyâzdır. İmâm Gazzâlî (1058-1111) İslâm tarihinin en büyük âlim ve mürşidlerinden biridir. «Hüccetü’l-İslâm» (İslâm’ın delili) lakabıyla anılır. «İhyâu Ulûmi’d-Dîn» eseri tasavvuf ve dînî ilimlerin zirvelerinden biri. Modern müslüman ümmet yeni Gazâlîler yetiştirmelidir. Bu, ümmetin yenilenmesinin yoludur.
İmâm Gazâlî — Hüccetü’l-İslâm
İmâm Gazâlî kuddise sırruh «Hüccetü’l-İslâm» (İslâm’ın delili) lakabıyla anılır. Çünkü o dönemin felsefî saldırılarına Kur’ân ve sünnetle cevap verdi. «Tehâfütü’l-Felâsife» — felsefecilerin tutarsızlığı. Bu eserle İslâm akîdesini savundu. Sonra «İhyâu Ulûmi’d-Dîn»i yazdı; tasavvuf ve dînî ilimleri birleştirdi. Bu eser hâlâ İslâm dünyâsının başucu kitabı.
«İhyâu Ulûmi’d-Dîn» — Dînin İlimlerinin İhyâsı
«İhyâu Ulûmi’d-Dîn» — «Dînin İlimlerinin İhyâsı». 40 bölümlük büyük bir eser. İlk bölüm ibâdetler; ikinci âdâb; üçüncü kalp hastalıkları; dördüncü kalp güzellikleri. Bu yapı tasavvufun klasik haritasıdır. Her bölüm ayrıntılı incelemeler içerir; ve modern hayâta uygulanabilir. Modern mü’minler bu eseri okumalıdır.
Gazâlî’nin Yöntemi — Şüpheden İmâna
Gazâlî’nin yöntemi şüpheden îmâna giden bir yolculuktu. Kendisi şüphecilik döneminden geçti; her şeyi sorguladı. Sonra tasavvufa yöneldi; kalbi ile bildi. Sonra yazdı. Bu yöntem onun eserlerine derinlik kattı. Modern mü’minlerin de benzer yolculukta olmaları gerekir: Şüpheleri Kur’ân ve sünnet ile çözmek.
«İslâm Dünyâsı Gazâlî’yi Geçsin» — Niyâz
«İslâm dünyâsı Gazâlî’yi geçsin» — büyük bir niyâzdır. Yâ’nî yeni Gazâlîler yetişsin; ve hattâ ondan daha üstün ümmet eserleri ortaya çıksın. Bu, ümmetin yenilenmesi için zarûrî. Çünkü her çağ kendi büyük âlimlerini ve mürşidlerini ister. Eski âlimler ile yetinmek gelişmeye engel olur.
Yeni Mürşidler İçin Şartlar
Yeni mürşidler için şartlar vardır: 1) Klasik İslâmî ilimleri tam bilmek (fıkıh, akâid, hadîs, tefsîr). 2) Tasavvufî yetişme — bir silsileye bağlı, yıllarca yetişmiş. 3) Modern dünyâyı anlamak — çağın sorunlarını bilmek. 4) Kur’ân ve sünnete sıkı bağlılık. 5) Yazma ve konuşma yeteneği — eserler bırakmak. Bu şartları taşıyan kişi yeni Gazâlî olabilir.
Ümmet İhyâsı — Mürşidler Yoluyla
Ümmet ihyâsı mürşidler yoluyla olur. Tarih boyunca ümmet sıkıntıya düştüğünde, Allâh büyük mürşidler gönderdi. Gazâlî dönemi haçlı saldırıları dönemiydi; o İslâm’ı savundu. İmâm-ı Rabbânî dönemi Ekber Şâh sapması dönemiydi; o İslâm’ı korudu. Modern dönemde de yeni mürşidler gerek. Allâh onları gönderiyor; ama az sayıda. Sayılarının artması niyâzı.
Mü’minin Görevi — Mürşid Olmaya Çalışmak
Mü’minin görevi mürşid olmaya çalışmaktır. Yâ’nî kendi yetişme yolculuğunda mürşid mertebesine ulaşmaya çalışmak. Herkes Gazâlî olamaz; ama herkes denemelidir. Yetişen bir mürîd ileride başka mürîdlere rehberlik edebilir. Bu, silsilelerin nasıl devâm ettiğidir. Her dönemde yeni rehberler yetişir.
Niyâz — Yeni Gazâlîler Yetişmesi
Niyâz: «Yâ Rab, ümmet-i Muhammed’e yeni Gazâlîler ihsân eyle. Klasik ilimleri bilen, modern dünyâyı anlayan, sünnete bağlı mürşidler yetiştir. Beni de yetişme yolunda olan bir mürîd eyle. Mü’minlere Gazâlî’nin İhyâ’sından istifâde etmeyi nasîb et. Yeni eserler kaleme alacak âlimler ihsân eyle.» Allâh muhâfaza eylesin; ümmete yeni Gazâlîler ihsân eyle.
Kaynak: Mustafa Özbağ Efendi — Sohbet Kaydı. Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi. İlgili Sözlük Terimleri: Gazâlî, İhyâ, Mürşid. → Tasavvuf Sözlüğü