Mustafa Özbağ Efendi bu sohbette İslâm'da musikînin haram olmadığına dâir delilleri ehli ilim mehazlardan tafsîlen tetkîk eder. Mâlikî fakîhlerinden Ebû Bekir İbnü'l-Arabî «İçinde Mâlik bin Enes'in de bulunduğu ekser ulemâya göre musikî kalplere heyecân getiren eğlencelerdendir; ne Kur'ân'da ne de Sünnette onun haram olduğuna dâir delîl yoktur, ama sahîh hadîsde mübâh olduğuna dâir delîl vardır» demiştir. Hz. Ebû Bekir radıyallâhu anh Hz. Âişe radıyallâhu anhâ'nın yanına girer; orada ensârın mersiyelerini okuyan iki câriye vardır; def vurarak ilâhî söylüyorlar. Resûli Ekrem efendimiz Hz. Ebû Bekir'i durdurur: «Onlar söylesinler.» Bu hâdise musikînin haram olmadığını ortaya koyar. Sahâbeden Hz. Ömer, Hz. Osman, Abdurrahman bin Avf, Saad ibn Ebî Vakkâs, Bilâl gibi aşerei mübeşşereden olanların müzik dinledikleri rivâyet edilmiştir.

Ebû Bekir İbnü'l-Arabî'nin Tespiti

Mustafa Özbağ Efendi sohbete temel mehazı ortaya koyarak başlar: Mâlikî fakîhlerinden Ebû Bekir İbnü'l-Arabî şöyle der: «İçinde Mâlik bin Enes'in de bulunduğu ekser ulemâya göre musikî kalplere heyecân getiren eğlencelerdendir. Ne Kur'ân'da ne de Sünnette onun haram olduğuna dâir delîl yoktur; ama sahîh hadîsde mübâh olduğuna dâir delîl vardır.» Bu tespit Ahkâmü'l-Kur'ân, 3. cilt sayfa 9'da yazılıdır. Tâbiî onlar — yâni vahhâbîler — İbnü'l-Arabî'yi kâfir olarak nitelendirdikleri için bu sayfayı okumazlar. Bu üslûp ehli sünnetin temel kaynaklarından biri olan Ahkâmü'l-Kur'ân'ın muteber bir Mâlikî fakîhinin eseri olduğunu, ve musikînin haram olmadığına dâir delîlleri tafsîlen vermekte olduğunu ortaya koyar.

Hz. Âişe ve İki Câriye Hâdisesi

Mustafa Özbağ Efendi temel hadîsi şerîfi rivâyet eder: Hz. Ebû Bekir radıyallâhu anh Hz. Âişe radıyallâhu anhâ'nın yanına girer; o anda onun yanında ensârın mersiyelerini okuyan iki câriye vardır. Câriyeler — yâni savaşta esir alınan kadınlar — mersiye okuyorlar, ilâhî söylüyorlar, def vuruyorlar. Resûli Ekrem efendimiz girince Hz. Ebû Bekir «Siz Peygamber'in yanında bunu nasıl söylersiniz?» diye hiddetlenir. Hz. Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem Hz. Ebû Bekir'i durdurur: «Dur yâ Ebâ Bekir; onlar söylesinler» buyurur. İbnü'l-Arabî der ki: «Eğer musikî haram olsaydı, zâhiren Hz. Ebû Bekir'in hoş karşılamadığı hâlde Resûlullâh'ın evinde olmaması gerekirdi.»

Serahsî, İbnü'l-Hümâm, ve İbn Kudâme

Mustafa Özbağ Efendi mehazları ardarda zikreder: İmâm es-Serahsî der ki «Müzik başkalarına dinletmek için değil de kendini dinlendirmek ve yalnızlığı def etmek için yapılırsa şer'a göre câizdir.» İbnü'l-Hümâm cilt 6 sayfa 36'da bu meseleyi tafsîlen îzâh eder. Hanbelîlere göre — bu da İbn Kudâme'den alıntı — «dînen hoş karşılanmayan bir şey olmadıkça teganni mübâhdır.» İmâm Ahmed bin Hanbel'e göre musikînin mekrûh olması bizzât söz üzerine değil, kötü fiil üzerinedir. Teganni sebebiyle işlenecek kötülük üzerinedir. Sen Arabesk dinliyorsun, kafan yükseldi, açtın bir bira — bu harâm. Tegannî değil, şarkı değil. İbn Kudâme el-Muğnî 12. cilt 42-43. sayfada bu hükmü tafsîlen îzâh etmiştir.

Şevkânî ve Hadîsi Şerîflerin Sıhhati

Mustafa Özbağ Efendi muazzam bir tahkîki sürdürür: Şevkânî cilt 8 sayfa 107'de Resûli Ekrem efendimizin düğün, bayram, karşılama gibi münâsebetlerde icrâ edilen müziği tasvîp ettiği, düğünlerde bunu teşvîk eylediği sağlam rivâyetlere istinâd ettirir. Ayrıca müziğin bir harama âlet edilmeden yalnızca saz ve ses müziğinin haram kılındığına dâir sahîh hadîsin bulunmadığını söylemiştir. Faslı Abdülhayy el-Kettânî Peygamber Devri Kültür ve Medeniyetinden bahseden iki büyük ciltlik eserinde et-Terâtîbü'l-İdâriyye cilt 2 sayfa 120 ve 145'te musikîye 25 sayfa ayırmış, bütün çeşitleriyle câiz olduğunu gösteren delîller getirmiş; bu mevzûda yazılmış 20 eserin ismini vermiştir.

Aşerei Mübeşşere'nin Müzik Dinlemesi

Mustafa Özbağ Efendi muazzam bir tarîhî hakîkati daha aktarır: Kettânî'nin tespitine göre Hz. Ömer, Hz. Osman, Abdurrahman bin Avf, Ubeyde bin el-Cerrâh, Saad bin Ebî Vakkâs, Ebû Mes'ûd, Bilâl, Abdullâh bin Zübeyr, Hassân bin Sâbit, Muğîre bin Şu'be gibi zevâtın müzik dinlediklerini rivâyet etmiştir. Bunların hepsi de aşerei mübeşşereden — yâni Resûli Ekrem efendimiz tarafından cennetle müjdelenen on sahâbîden — ileri gelenlerdir. Siz şimdi oturun deyin ki Hz. Ömer de, Osman da, Abdurrahman bin Avf da, Ubeyde bin el-Cerrâh, Saad ibn Ebî Vakkâs — bunların hepsi musikî dinlediler. Siz şimdi oturun musikî dinlemeyi haram edin. Allâh bizi affetsin.

Kemâl Ehlinin Sözleri Kemâliyye'yi Anlatır

Mustafa Özbağ Efendi muazzam bir tasavvufî hakîkati de tafsîl eder: kemâl ehlinden çıkan kemâldir. O yüzden Yûnus'un sözleri kemâliyye'yi anlatır. O yüzden Niyâzî Mısrî'nin sözleri kemâliyye'yi anlatır. O yüzden Hz. Mevlânâ Celâleddîni Rûmî'nin Dîvânı Kebîr'i, Mesnevî'si kemâliyye'yi anlatır. Demek ki kemâl ehlinden çıkan söz kemâliyye'yi anlatır, kemâldir. Biz o sözlerin üzerinde şekşüphe etmeyiz. Kur'ân değildir, Sünnet değildir, ama evliyâ-i kirâmın güzel sözleridir, hikmetli sözleridir. O yüzden onları reddetmem mümkün değildir.

Selefî-Vahhâbî Tehdîdi ve Bosna Misâli

Mustafa Özbağ Efendi sohbetin sonunda muâsır bir tehdîdi de tafsîl eder: bu Selefî-vahhâbîlere İngilizler arkalarında olduklarından çok rahat konuşuyorlar; çünki bunlar İngiliz soytarısı beslemeleridir, Mossad'ın beslemeleridir. Türkiye'de bunların oluşması için çanak tutan siyâsîler ve bürokratlar var. Bosna'ya gittiğimizde gördük: Bosna'da onlar önüne gelene kâfir diyorlardı. Bir kimse iki sene Suûdî Arabistân'ın parasını yemiş, dönüp vahhâbî paçaları dizinin altında, önüne gelene kâfir diyor. Bosna sonradan uyandı. Komünizm Türkiye ve Bosna'da kol gezdiği zamânda dîni mübînin ayakta durmasını sağlayan tekke ve zâviyelerdir; sufîler kalben anlaştılar, kalben toplandılar, kalben sevdiler birbirlerini, zikirsiz durmadılar, çocuklarına da zikri öğrettiler, saklı da olsa namâzı kıldılar. Çünki Allâh'a âşıklar; Allâh'ı seviyorlar; bunun aklî-mantıksâl bir karşılığı yok. Allâh sevgisinin matematiği yoktur.

• Kur'ânı Kerîm: Lokmân 31/6; Necm 53/59-61; İsrâ 17/64; Furkân 25/72; Müzemmil 73/4.
• Sahîhi Buhârî, Kitâbü'l-Îdeyn 2-3.
• Sahîhi Müslim, Kitâbü'l-Îdeyn.
• Süneni Ebû Dâvûd, Kitâbü'l-Edeb.
• Süneni Tirmizî, Kitâbü'l-Edeb.
• Süneni Nesâî, Kitâbü'l-Îdeyn.
• Süneni İbn Mâce, Kitâbü'n-Nikâh.
• İmâm Mâlik, Muvatta.
• İmâm Ahmed, Müsned.
• İmâm es-Serahsî, el-Mebsût, mûsikî bahsi.
• İbnü'l-Hümâm, Fethu'l-Kadîr cilt 6 sayfa 36.
• Ebû Bekir İbnü'l-Arabî, Ahkâmü'l-Kur'ân cilt 3 sayfa 9.
• İbn Kudâme, el-Muğnî cilt 12 sayfa 42-43.
• İmâm Şevkânî, Neylü'l-Evtâr cilt 8 sayfa 107.
• Abdülhayy el-Kettânî, et-Terâtîbü'l-İdâriyye cilt 2 sayfa 120 ve 145.
• İmâm Gazzâlî, İhyâ-u Ulûmi'd-Dîn, semâ ve müzik bahsi.
• İmâm Sühreverdî, Avârifü'l-Ma'ârif.
• Mustafâ Özbağ Efendi, Sohbet Serileri, Fıkıh Sohbetleri.

Sohbetin Tasnîfi: Bu sohbet İslâm'da musikînin haram olmadığına dâir delîlleri, Ebû Bekir İbnü'l-Arabî'nin tespitini, Hz. Âişe ve iki câriye hâdisesini, Serahsî-İbnü'l-Hümâm-İbn Kudâme mehazlarını, Şevkânî ve hadîsi şerîflerin sıhhatini, aşerei mübeşşere'nin müzik dinlemesini, kemâl ehlinin sözlerinin kemâliyye'yi anlatmasını, ve Selefî-vahhâbî tehdîdi ile Bosna misâlini tafsîl etmektedir.

Kaynak: mustafaozbag.com | Seri: Fıkıh Sohbetleri