Cenâbı Hak âyeti kerîmede «Andolsun ki Allâh mü'minlere büyük bir lütufta bulunmuştur. Çünki içlerinden onlara Allâh'ın âyetlerini okuyan, onları arındıran, onlara Kitâb'ı ve hikmeti öğreten bir Peygamber göndermiştir» (Âli İmrân 3/164) buyurmuştur. Mustafa Özbağ Efendi bu mevlid kandili sohbetinde, ehli sünnet inancında manevî mîrâsın Kur'ân âyetleri, Resûli Ekrem efendimizin hadîsleri ve Ehli Beyt yoluyla devâm ettiğini, Hz. Ebû Hüreyre'nin nakliyle zâhirî ve bâtınî ilim ayrımını, «size iki şey bıraktım — Allâh'ın Kitâbı ve Ehli Beytim» hadîsini, ve Nisâ 69. âyetinin manevî silsileye bağlananlara verdiği müjdeyi tafsîl etmektedir. Mü'mîn manevî mîrâsın gerçek mahiyetini kavradığında amel defterinin kapanmadığı bir nûr deryâsına dâhil olur.

Mü'minlere Verilen Büyük Lütuf

Mustafa Özbağ Efendi sohbete Resûli Ekrem efendimizin doğum günü olan mevlidi şerîf vesîlesiyle başlar; ve âyeti kerîmedeki «Allâh mü'minlere lütufta bulundu» ifâdesinin asıl mahiyetini şöyle açıklar: «Şüphesiz ki Allâh mü'minlere lütufta bulundu — kâfirlere değil, münâfıklara değil, mürtedlere değil, masonlara değil, sebataistlere değil; mü'minlere lütufta bulundu. Zîrâ daha önce onlar açık bir sapıklık içinde bulunuyorlarken onlara içlerinden kendilerine Allâh'ın âyetlerini okuyan, kendilerini temizleyen, Kitâb'ı ve hikmeti öğreten bir Peygamber gönderdi.» Bu lütuf bütün mahlûkât için umûmî bir rahmet olsa da, bilhassa mü'minler için husûsî bir nimet, husûsî bir ikrâm, husûsî bir manevî gıdâdır. Mü'mîn bu lütfun büyüklüğünü idrâk ettiği müddetçe Resûli Ekrem efendimize muhabbeti artar.

Kitâb ve Hikmet: Zâhirî ve Bâtınî Sünnet

Mustafa Özbağ Efendi âyeti kerîmedeki «Kitâb ve hikmet» ifâdesini şöyle şerh eder: «Kitâb'tan kasıt malûm Kur'ânı Kerîm; hikmetten kasıt Hz. Muhammedi Mustafâ'nın hem zâhirî sünneti seniyyesi hem de bâtınî sünneti seniyyesidir. Hem zâhirî söyledikleri hem de bâtınî söyledikleri.» Sünneti seniyye iki kısımdır: zâhirî sünnet (namâzın hey'eti, abdestin keyfiyyeti, oruçun ehkâmı, haccın menâsiki gibi) ve bâtınî sünnet (kalbin tasfiyesi, nefsin terbiyesi, ahlâkın tehzîbi, ihsân mertebesi gibi). İki sünnet de Resûli Ekrem efendimizden ümmetine intikâl etmiştir. Bâtınî sünnet bilhassa tasavvuf ehlinin manevî mîrâsıdır; ve mü'mîn iki sünneti de yerine getirdiğinde îmânı tekemmül eder.

Hz. Ebû Hüreyre'nin İki İlim Beyânı

Mustafa Özbağ Efendi Hz. Ebû Hüreyre radıyallâhu anhın bir beyânını nakleder: «Ben Muhammed sallallâhu aleyhi ve sellem hazretlerinden iki ilim aldım. Heybenin önündekini herkese saçtım. Eğer heybenin arkasından konuşacak olsaydım — Hüreyre kâfir oldu, der boynumu uçururdunuz dedi.» Bu beyân ilmin iki kısma ayrıldığının açık bir delîlidir: zâhir ilmi ve bâtın ilmi. Zâhir ilmi herkese aktarılabilen, fıkıh, kelâm, hadîs, tefsîr gibi açık ilimlerdir; bâtın ilmi ise ancak ehline, kâbiliyetli olanlara, manevî hâli olanlara aktarılan ilimlerdir. Bu sebeple tasavvuf ehli ilimleri kendi makâm sâhibine, kendi vârisine, kendi halîfesine intikâl ettirir. Cenâbı Hak âyeti kerîmede «Allâh kime hikmet verirse o kimseye çok büyük hayır verilmiştir» (Bakara 2/269) buyurmuştur. Bâtın ilmi bu hikmetin bir nev'idir.

İki Emânet Hadîsi: Kitâb ve Ehli Beyt

Mustafa Özbağ Efendi Resûli Ekrem efendimizin meşhûr hadîsini nakleder: «Ben size iki şey bıraktım. Kim onlara sımsıkı sarılırsa aslâ sapıtmaz: Birisi Allâh'ın Kitâbı, ikincisi de Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem hazretlerinin sünneti.» Başka bir hadîsi şerîfte ise şöyle buyurmuştur: «Şüphesiz ben size kendisine sarıldıkça aslâ sapmayacağınız iki şey bırakıyorum: biri ötekinden daha büyük, ve gökyüzünden yeryüzüne uzanan bir ip niteliğinde olan Allâh'ın Kitâbı; diğeri Ehli Beytim. Yâ Resûlallâh, çoğaldıkça Ehli Beyt'i nasıl tanıyacağız diye sorulduğunda — kim Kur'ân ve sünnete sımsıkı yapışırsa, işte o benim Ehli Beytim'dir, dedi. Bunlar havuza gelinceye dek birbirinden ayrılmayacak. Bunlar hakkında benden sonra ne yapacağınıza iyi bakıp dikkat edin.» (Tirmizî, Menâkıb) Bu hadîsi şerîf ehli sünnet inancında manevî mîrâsın üç sütûnunu ortaya koyar: Kur'ân, sünnet, ve Ehli Beyt.

Manevî Mîrâs: Mal Mülk Değil İlim Hikmet

Mustafa Özbağ Efendi Fâtır sûresinin 32. âyetini delîl getirerek manevî mîrâsın hakîkatini açıklar: «Sonra biz Kitâb'ı kullarımızdan seçtiklerimize mîrâs bıraktık. Onlardan kimi kendine zulmeder, kimi orta yolu tutar, kimi de Allâh'ın izniyle hayırlı işlerde öne geçer. İşte bu Allâh'ın büyük lütfudur.» Mustafa Özbağ Efendi manevî mîrâsı şöyle tarîf eder: «Bizim inancımıza göre manevî mîrâs kişinin ölümünden sonra bıraktığı mülk değildir. Manevî mîrâs o kimsenin ahlâkî ve manevî değerleri içeren öğretisidir, mîrâsıdır.» Maddî mîrâs talan edilir; çocuklar, torunlar, onların torunları o malı tüketir. Lâkin manevî mîrâs bâkîdir; mü'mîn çocuklarını Kur'ân ve sünnet üzerine büyüttüyse onlardan manevî mîrâs alır, amel defteri kapanmaz. Manevî bir yolda yürürse o yolun arkadaşları, ihvânı yola devâm ettiği müddetçe yine amel defteri kapanmaz.

Nisâ 69: Silsileye Bağlananın Müjdesi

Mustafa Özbağ Efendi sohbetin sonunda Nisâ sûresinin 69. âyetini delîl getirir: «Kim Allâh'a ve Peygamber'e itâat ederse işte onlar Allâh'ın kendilerine nimet verdiği peygamberler, sıddıklar, şehîdler ve sâlih kişilerle berâberdirler. Onlar ne güzel arkadaştır.» Mustafa Özbağ Efendi bu âyeti kerîmenin manevî silsileye bağlananlara verdiği müjdeyi şöyle açıklar: «Kim Kur'ân ve sünnete tâbî oldu, o manevî silsileye itâat etti, ittibâ etti, o manevî silsileye bağlandı — o kimse peygamberlerle, sıddıklarla, şehîdlerle, sâlih kimselerle berâberdir. Onlar gibi yaşamasa da, onların yaptığı ameli yapamasa da; değil mi ki ben onlardanım demiş, aidiyet kesbetmiş; değil mi ki ben şu yoldanım demiş, o yola girmiş, o yola aidiyet kesbetmiş — eğer ki o yolun silsilesinde herhangi bir sıkıntı yoksa, şeyhûn şeyhûn şeyhûn Muhammedi Mustafâ'ya dayanıyorsa, sallallâhu aleyhi ve selleme — o zaman o yol sahîhtir. O yolda yürüyenlerin manevî defterleri kapanmaz.» Bu âyet manevî silsileye bağlı mü'minler için bir müjdedir; ve onlar peygamberlerle, sıddıklarla, şehîdlerle, sâlihlerle berâber olacaklarının kat'î delîlidir.

• Kur'ânı Kerîm: Âli İmrân 3/164; Nisâ 4/69; Fâtır 35/32; Bakara 2/269; Ahzâb 33/21.
• Sahîhi Buhârî, Kitâbü'l-İlm, Hz. Ebû Hüreyre'nin iki ilim hadîsi.
• Sahîhi Müslim, Kitâbü'l-Fedâili's-Sahâbe.
• Süneni Tirmizî, Kitâbü'l-Menâkıb, iki emânet hadîsi.
• Süneni Ebû Dâvûd, Kitâbü's-Sünne.
• İmâm Şâfiî, er-Risâle, sünnetin hücciyeti.
• İmâm Süyûtî, Miftâhu'l-Cenne fi'l-İhticâc bi's-Sünne.
• İbn Kayyim el-Cevziyye, İ'lâmü'l-Muvakkı'în.
• İmâm Râzî, Mefâtîhu'l-Gayb.
• İmâm Kurtubî, el-Câmi'u li-Ahkâmi'l-Kur'ân.
• İbn Kesîr, Tefsîru'l-Kur'âni'l-Azîm.
• İmâm Gazzâlî, İhyâ-u Ulûmi'd-Dîn, ilim bahsi.
• İmâm Sühreverdî, Avârifü'l-Ma'ârif.
• Mustafa Özbağ Efendi, Şerhi Virdi Settâr.
• Pîr Şâbânı Velî, Sohbet Mecmûası.
• Aziz Mahmûd Hüdâyî, Câmi'u'l-Fadâ'il.
• İmâm Kuşeyrî, Risâle, ilim bahsi.
• İbn Acîbe el-Hasenî, Mi'râcü't-Teşevvüf.
• Mevlânâ Celâleddîni Rûmî, Mesnevî-i Ma'nevî, manevî mîrâs bahsi.
• Mustafâ Özbağ Efendi, Sohbet Serileri, Mevlid Kandili Sohbetleri.

Sohbetin Tasnîfi: Bu sohbet ehli sünnet inancında manevî mîrâsı, mü'minlere verilen büyük lütfu, Kitâb ve hikmet ayrımını ile zâhirî ve bâtınî sünneti seniyyeyi, Hz. Ebû Hüreyre'nin iki ilim beyânını, «size iki şey bıraktım» hadîsi ile Kur'ân ve Ehli Beyt mîrâsını, ve Nisâ 69 âyetinin silsileye bağlananlara verdiği müjdeyi tafsîl etmektedir.

Kaynak: mustafaozbag.com | Video: YouTube | Seri: Mevlid Kandili Sohbetleri