Mustafa Özbağ Efendi bu sohbette «Biri yüzüne karşı seni methediyorsa onu dost görme; bu dîn ile alâkalıysa dikkatli ol» nükresini tafsîl eder. Birisi seni methediyorsa yüzüne karşı, onu dost görme. Yüzüne karşı seni methediyorsa, ve bu dîn ile alâkalı ise dikkatli ol. Hadîsi şerîfte: «Birisi yüzünüze karşı methederse, ona bir avuç toprak atın»; başka rivâyette «Ona bir avuç taş atın» (Müslim, Zühd 68; İbn Mâce, Edeb 36). Bir sahâbî Hz. Osmân efendimizi yüzüne karşı methediyor, halîfeyken; başka bir sahâbî gidiyor, bir avuç taş alıyor, methedenin başından aşağı dökmeye başlıyor. Hz. Osmân «Ne yaptın? Kardeşinin başından aşağı taş attın» dediğinde, sahâbî diyor: «Hz. Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem hazretlerinden duydum ki birisi birisinin yüzüne methederse, onun başından aşağı taş atın» dedi. O sahâbî Peygamber sünnetinden saptığını bildiği için methedenin başına taş attı. Bizi sûfîlik yolunda birisi methediyorsa yüzümüze karşı dikkatli olalım; senin elinden tutmuş olan şeytân, seni şeytânın ırmağına götürüyor. Su içmeden geri getirecek seni; su içecek zannetme. Çünki niceleri orada helâk olmuş; niceleri orada kaybolmuş. Senin gibi semâ' eden yok demişler — adam da diyor ki: «Ben olmasam kim semâ' edecek?»

Yüzüne Karşı Met: Toprak Atın

Mustafa Özbağ Efendi sohbete temel hakîkati ortaya koyarak başlar: birisi seni methediyorsa yüzüne karşı, onu dost görme. Yüzüne karşı seni methediyorsa bu dînle alâkalı ise dikkatli ol. Hadîsi şerîfte: «Birisi yüzünüze karşı methederse, ona bir avuç toprak atın». Başka bir hadîsi şerîfin metninde: «Ona taş atın». Resûli Ekrem efendimiz buyurmuştur (Müslim, Zühd 68).

Hz. Osmân Misâli

Mustafa Özbağ Efendi muazzam bir târihî kıssayı tafsîl eder: birisi Hz. Osmân efendimizi yüzüne karşı överken gidiyor, başka bir sahâbî sahâbedeki ferâsete bak: Hz. Osmân efendimiz halîfe iken, başka bir sahâbî onu methediyor huzûrda. Başka bir sahâbî gidiyor, bir avuç taş alıyor, o methederken o sahâbînin başından aşağı dökmeye başlıyor. Herkes şaşkın dönüyorlar. Hz. Osmân efendimiz diyor ki: «Ne yaptın? Hani kardeşinin başından aşağı taş attın?» Sahâbî diyor ki: «Hz. Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem hazretlerinden duydum ki birisi birisinin yüzüne methederse, onun başından aşağı taş atın dedi».

Sünnetinden Sapan Methedici

Mustafa Özbağ Efendi muazzam bir manevî tahlîli tafsîl eder: methedilen kim? Hz. Osmân efendimiz. Metheden kim? Sahâbe. Taşı o sahâbenin başından döken kim? Yine sahâbe. O Peygambere tâbi' sallallâhu aleyhi ve sellem'e: emîrü'lmü'minîn olabilir; onu birisi yüzüne karşı methediyor. Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem hazretlerinin sünnetinin dışına çıktığı, sünnetinden saptığı için onun başından aşağı bir avuç taş atıyor.

Sûfîlik Yolunda Mete Karşı Dikkat

Mustafa Özbağ Efendi muazzam bir tasavvufî kâideyi tafsîl eder: bizi sûfîlik yolunda birisi methediyorsa yüzümüze karşı dikkatli ol. Senin elinden tutmuş olan şeytân, seni şeytânın ırmağına götürüyor. Su içmeden geri getirecek seni; su içecek zannetme. Çünki niceleri orada helâk olmuş; niceleri orada kaybolmuş.

Sen Olmasan Kim Semâ' Edecek?

Mustafa Özbağ Efendi muazzam bir târihî hâtırâyı tafsîl eder: senin gibi semâ' eden yok demişler. Adam da diyor ki etrâfına: «Yıllar önce ben olmasam kim semâ' edecek?» Yok işte semâ' devâm ediyor; bak sen olmadan da devâm etti. Senden başka neyzen yoktu — yok bak, neyzen de var, ney de üfleniyor; bak devâm ediyor. Demek ki bir doğruysa yol devâm ediyor.

Tekke Olmayınca Bitecek Zannetmek

Mustafa Özbağ Efendi muazzam bir manevî hakîkati tafsîl eder: tekke olmayınca bitecek, batacak zannetti değil mi herkes? Yok bak, devâm ediyor. Demek ki mekâna bağlı değilmiş hiçbir şey. Mekâna bağlı olmuş olsaydı yıkılıp gidecekti değil mi? Mekânda hüzünlü kapandı orada duruyor; altından nasıl kalkacaklar şimdi? Her gün Allâh denilen, semâ' edilen, zikredilen, tövbe edilen, duâ edilen yeri kapattılar. Nasıl bunun altından kalkacaksınız manen? Mahşerde nasıl yüzüne bakacaksınız Allâh'ın? Kapatmışsınız.

Bu Yol Devâm Ediyor

Mustafa Özbağ Efendi muazzam bir tasavvufî hakîkati tafsîl eder: bu yol devâm ediyor; burada semâ' da olacak, zikir de olacak; devâm ediyor. Ne oldu şimdi? Demek ki öyle değil. Onun da bir hesâbı var, kitabı var muhakkak; o hesâbkitâbda görülecek muhakkak. Allâh muhâfaza eylesin. O yüzden bir mekan olarak da vazgeçilmez değil; önemli olan o mekânı mekân eden içindekilerdir.

Burası: Çıplak Portreden Zikir Yerine

Mustafa Özbağ Efendi muazzam bir târihî hâtırâyı tafsîl eder: burası daha önce hamamdan çıplak portreler çizilen bir yerdi. Biz tekkedeyken buranın haberleri geliyordu bana: «Efendim, içeride bayanları çıplak soymuş, portre çiziyorlar, resim sanat gösteriyorlar». Bu mekan vakfiye satılır mı bizim ülkemizde? Satılır. CHP zamanında satılmış; Vakıflar satmışlar. Burayı da satmışlar; vakfiye satılır mı? Satılır; şahsa geçmiş; şahıstan şahsa geçmiş. Cenâbı Hak hamdü senâ olsun: o ahlâksızlar çıkınca dedik, «Tutalım orayı, bize yakın»; ihtiyâcımızı görür arkadaşlar, soyunur, giyinirler, semâ' etmek olur. Şimdi içinde zikrediliyor, semâ' ediliyor.

Mekâna Değil İçindekilere Ehemmiyet

Mustafa Özbağ Efendi muazzam bir tasavvufî kâideyi tafsîl eder: demek ki mekâna ehemmiyet, içindekilerle alâkalı. Toparlıyorum: o zamân methedilmenin sarhoşu olmayalım; dervîşlik âdâbıdır. Birisi senin yüzüne methediyorsa dikkatli ol. Hattâ ona de ki: «Kardeş, benim yüzüme böyle methetme; ben senin üzerindeki özellikleri seni yüzüne söylemem; sen de benim üzerime söyleme».

İyilik Görmüş Kimseye Teşekkür Farklıdır

Mustafa Özbağ Efendi muazzam bir tasavvufî kâideyi tafsîl eder: bir iyilik gördüğünüz bir kimseye teşekkür etmek farklı bir şeydir. Birisinden bir iyilik gördün, iyilik gördüğün kimseye teşekkür etmek Allâh'a teşekkürdür. Hadîsi şerîfte: «Bir iyilik gördün, ona aynısıyla yap; yapamadın, duâ et; ve onun arkasından iyiliğini söyle» (Tirmizî, Birr 87; Ebû Dâvûd, Edeb 12). «Allâh râzı olsun, iyi bir arkadaştır, iyi kimsedir, biz onun iyiliğini gördük, hayrını gördük» — bu, onun sana yapmış olduğu iyiliğin karşılığı olur.

İyiliği Örtmek Hâinliktir

Mustafa Özbağ Efendi sohbetin sonunda mü'mînin görevini tafsîl eder: birinin iyiliğini örtme; o iyiliği örtmek de hâinliktir. Birinin iyiliğini saklamak, yapmış olduğu iyilikleri arkasından örtmek hâinlik olur. Bir kimse iyi bir insân ise, iyilik yapıyorsa, arkasından iyi bir insan olduğunu, iyilik yaptığını söyle. Neden? «İyiler methedilsin». Kötüyü methederseniz zulmetmiş olursunuz, ve Allâh'a isyân etmiş olursunuz. Şerli, kötü bir kimseyi methederseniz zâlimlerden olursunuz. İyi bir kimsenin iyiliklerini örter, saklamaya çalışır, halkın indinde sevilen bir insân olmasını istemez, iyiliklerini örterseniz de zâlim olursunuz. Halvetiyye-Şâbâniyye-Karabâşiyye yolunun manevî terbiyesi de mü'mîni yüzüne karşı methedilmekten kaçınmaya, methedeneye toprak atma sünnetini bilmeye, iyiliği teşekkür ile karşılamaya, ve iyiliği örtme hâinliğinden uzak durmaya yöneltir; ve bu vasıflar onun manevî terakkîsinin temel cüzlerini teşkîl eder.

• Kur'ânı Kerîm: Necm 53/32; Lokmân 31/18; A'râf 7/199; Hicr 15/88.
• Sahîhi Buhârî, Kitâbü'l-Edeb.
• Sahîhi Müslim, Kitâbü'z-Zühd 68, Methedicinin yüzüne toprak atın hadîsi.
• Sahîhi Müslim, Kitâbü'l-Îmân 147.
• Süneni Ebû Dâvûd, Edeb 12, İyilik gördüğüne teşekkür hadîsi.
• Süneni Tirmizî, Birr 87.
• Süneni Nesâî.
• Süneni İbn Mâce, Edeb 36.
• İmâm Mâlik, Muvatta.
• İmâm Ahmed, Müsned.
• İmâm Gazzâlî, İhyâ-u Ulûmi'd-Dîn, Met ve riyâ bahsi.
• İmâm Kuşeyrî, er-Risâletü'l-Kuşeyriyye.
• İmâm Sühreverdî, Avârifü'l-Ma'ârif.
• İbn Kayyim el-Cevziyye, Medâricü's-Sâlikîn.
• İmâm Râzî, Mefâtîhu'l-Gayb.
• İmâm Kurtubî, el-Câmi'u li-Ahkâmi'l-Kur'ân.
• Mustafâ Özbağ Efendi, Sohbet Serileri, Velâyet ve Allâh Dostları Sohbetleri.

Sohbetin Tasnîfi: Bu sohbet yüzüne karşı methedilmemeyi (toprak atın), Hz. Osmân misâlini, sünnetinden sapan methediciyi, sûfîlik yolunda mete karşı dikkati, «Sen olmasan kim semâ' edecek?» nükresini, tekke olmayınca bitecek zannını, bu yolun devâm ettiğini, burasının çıplak portre yerinden zikir yerine dönüşmesini, mekâna değil içindekilere ehemmiyeti, iyilik görmüş kimseye teşekkür ile metin farkını, ve iyiliği örtmenin hâinlik olmasını tafsîl etmektedir.

Kaynak: mustafaozbag.com | Video: YouTube | Seri: Velâyet ve Allâh Dostları Sohbetleri