Dervîşin Aynası Hz. Muhammed Mustafâ’dır

Dervîşin, sufînin aynası Hz. Muhammed Mustafâ sallallâhu aleyhi ve sellem’dir. Yâ’nî dervîş kendi hâline ne baktığında Hz. Peygamber’in hayâtını ölçü alır. «Hz. Peygamber bu durumda nasıl davranırdı?» — bu soruyu sürekli sorar. Bu ayna ile kendi hâlini görür; yanlışını düzeltir; doğruyu çoğaltır. Bu, sünnete tâbî olmanın derin anlamıdır.

Ayna Metaforu — Tasavvufî Bir Tâbîr

Ayna metaforu tasavvufun klasik tâbîrlerindendir. İnsan kendi yüzünü doğrudan göremez; aynada görür. Dervîş de kendi hâlini doğrudan göremez; bir aynaya bakması gerek. Hz. Peygamber’in hayâtı bu aynadır. Dervîş Hz. Peygamber’in hayâtına bakar; ve kendi hâlini orada görür. Eksiklerini fark eder; düzeltir.

Hz. Peygamber’in Hayâtı — Mükemmel Örnek

Hz. Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem’in hayâtı mükemmel bir örnektir. «Andolsun ki Allâh’ın Resûlü’nde sizin için güzel bir örnek vardır» (Ahzâb 21). Bu örnek her alanı kapsar: İbâdet, aile, ticâret, savaş, barış, eğitim, ahlâk. Her alanda mü’min Hz. Peygamber’i izleyerek doğruyu bulur.

«O Bu Durumda Ne Yapardı?» — Tefekkür Sorusu

«Hz. Peygamber bu durumda ne yapardı?» — dervîşin tefekkür sorusudur. Mü’min günde defalarca bu soruyu sormalı. Ailesi ile bir mesele yaşadığında, ticârette zor kararla karşılaştığında, biriyle tartıştığında — bu soruyu sormalı. Cevâbı bilmek için siyer okumak gerek. Siyer bilmeyen mü’min bu soruya cevap veremez.

Sufînin Hâli — Hz. Peygamber’e Benzemek

Sufînin nihâî hâli Hz. Peygamber’e benzemektir. Bu, «fenâ fi’r-Resûl» tâbîriyle ifâde edilir: Resûl’de fenâ olmak. Mürîd kendi hâlini bırakır; Hz. Peygamber’in hâlini alır. Onun ahlâkıyla ahlâklanır. Bu, en yüksek tasavvuf mertebelerinden biridir. Hz. Âişe’nin «O’nun ahlâkı Kur’ân’dı» dediği hâlin yaşanmasıdır.

Siyer Okumak — Aynaya Bakmak

Siyer okumak aynaya bakmaktır. Mü’min siyer kitaplarını okuduğunda kendi hâlini orada görür. «Bak Hz. Peygamber böyle yapmıştı; ben böyle yapmıyorum.» Bu farkındalık değişimin başlangıcıdır. Siyer sâdece tarih değil; bir aynadır. Bu yüzden klasik müslüman ailelerde siyer hep okunurdu.

Hadîs Okumak — Detayda Hz. Peygamber

Hadîs okumak detayda Hz. Peygamber’i görmektir. Hadîsler O’nun sözleri, davranışları, takrîrleridir. Mü’min her gün birkaç hadîs okumalı; ve hayâtına uygulamalı. Bu, ayna metaforunu pratik olarak yaşamaktır. Riyâzu’s-Sâlihîn gibi kitaplar bu amaca hizmet eder.

Niyâz — Hz. Peygamber’in Aynasında

Niyâz: «Yâ Rab, beni Hz. Peygamber’in aynasında kendini gören bir mürîd eyle. Siyer ve hadîs okumamı, hayâtımı O’na uydurmamı nasîb et. «Bu durumda O ne yapardı?» sorusunu sürekli sormamı sağla. Sonunda «fenâ fi’r-Resûl» mertebesine ermemi nasîb et.» Allâh muhâfaza eylesin; bizi Hz. Peygamber’e benzeyen mürîdler eylesin.

Kaynak: Mustafa Özbağ Efendi — Sohbet Kaydı. Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi. İlgili Sözlük Terimleri: Peygamber, Sünnet, Dervîş. → Tasavvuf Sözlüğü