Mustafa Özbağ Efendi bu çok kısa sohbette «Pazarda aldığın domatesin çürüğünü ayırıyorsun da, dostunarkadaşın çürüğünü neden ayırmıyorsun?» nükresini tafsîl eder. Mü’mîn pazardan domates aldığında çürüğü ayırır; iyiyi yer, çürüğü atar. Aynı titizlik dost ve arkadaş seçiminde de gösterilmelidir. Allâh dostluğuna giden yolda dost seçmek ehemmiyetlidir; çünki Resûli Ekrem efendimiz buyurmuştur: «Kişi, dostunun dîni üzeredir; kiminle dostluk kurduğuna baksın» (Ebû Dâvûd, Edeb 16; Tirmizî, Zühd 45). Dostun çürüğünü ayırmak, hem mü’mîni manen kötülükten korur, hem de manevî terakkîye vesîle olur. Halvetiyye-Şâbâniyye-Karabâşiyye yolunun manevî terbiyesi de mü’mîni dost seçiminde domates titizliği göstermeye yöneltir.
Domates Misâli: Çürüğü Ayır
Mustafa Özbağ Efendi sohbete temel hakîkati ortaya koyarak başlar: pazarda aldığın domatesin çürüğünü ayırıyorsun. Mü’mîn pazardan domates aldığında çürüğü ayırır; iyiyi yer, çürüğü atar. Bu maddî titizlik manevî hayâtta da geçerli olmalıdır. Cenâbı Hak âyeti kerîmede «Mü’mînler birbirlerini Allâh için severler» (Mücâdele 58/22) buyurarak dostluğun ölçüsünü belirler.
Dost Seçiminde Aynı Titizlik
Mustafa Özbağ Efendi muazzam bir tasavvufî kâideyi tafsîl eder: aynı titizlik dost ve arkadaş seçiminde de gösterilmelidir. Allâh dostluğuna giden yolda dost seçmek ehemmiyetlidir. Resûli Ekrem efendimiz buyurmuştur: «Kişi, dostunun dîni üzeredir; kiminle dostluk kurduğuna baksın» (Ebû Dâvûd, Edeb 16; Tirmizî, Zühd 45).
Dostun Çürüğü Manevî Terakkîye Engel
Mustafa Özbağ Efendi sohbetin sonunda mü’mînin görevini tafsîl eder: dostun çürüğünü ayırmak, hem mü’mîni manen kötülükten korur, hem de manevî terakkîye vesîle olur. Çürük dost mü’mîni dîninde, ahlâkında, ve manevî yolundan saptırır. Halvetiyye-Şâbâniyye-Karabâşiyye yolunun manevî terbiyesi de mü’mîni dost seçiminde domates titizliği göstermeye yöneltir; ve bu vasıflar onun manevî terakkîsinin temel cüzlerini teşkîl eder.
- Kur’ânı Kerîm: Mücâdele 58/22; Mâide 5/54-55; Tevbe 9/119; Hucurât 49/10.
- Sahîhi Buhârî.
- Sahîhi Müslim.
- Süneni Ebû Dâvûd, Edeb 16, Kişi dostunun dîni üzeredir hadîsi.
- Süneni Tirmizî, Zühd 45.
- Süneni Nesâî.
- Süneni İbn Mâce.
- İmâm Mâlik, Muvatta.
- İmâm Ahmed, Müsned.
- İmâm Gazzâlî, İhyâ-u Ulûmi’d-Dîn, Sıdkı sohbet bahsi.
- İmâm Kuşeyrî, er-Risâletü’l-Kuşeyriyye.
- İmâm Sühreverdî, Avârifü’l-Ma’ârif.
- İbn Kayyim el-Cevziyye, Medâricü’s-Sâlikîn.
- İmâm Râzî, Mefâtîhu’l-Gayb.
- İmâm Kurtubî, el-Câmi’u li-Ahkâmi’l-Kur’ân.
- Mustafâ Özbağ Efendi, Sohbet Serileri, Velâyet ve Allâh Dostları Sohbetleri.
Sohbetin Tasnîfi: Bu çok kısa sohbet domates misâlinde çürüğü ayırmayı, dost seçiminde aynı titizliği, ve dostun çürüğünün manevî terakkîye engel olmasını tafsîl etmektedir.
Kaynak: mustafaozbag.com | Seri: Velâyet ve Allâh Dostları Sohbetleri
Ek kaynaklar:
- Kur’an-ı Kerim, Nahl 16/125; hikmet ve güzel öğütle davet ilkesi.
- Kur’an-ı Kerim, Ahzab 33/21; Resulullah’ta güzel örnek oluşu.
- Nevevi, Riyazü’s-Salihin, takva, ihlas ve güzel ahlak bölümleri.
- İmam Gazali, İhya-u Ulumi’d-Din, kalp terbiyesi, ahlak ve ihlas bölümleri.
- Buhari, İman ve Rikak bölümleri, niyet, ihlas ve ahlak rivayetleri.
- Müslim, Birr ve Sıla bölümü, güzel ahlak ve kardeşlik rivayetleri.
- Tirmizi, Birr ve Sıla, zühd ve deavat bölümleri.
- Nevevi, Riyazü’s-Salihin, ihlas, takva, zikir ve güzel ahlak bölümleri.
- İbn Hacer el-Askalani, Fethu’l-Bari, ilgili Buhari rivayetlerinin şerhi.
- Kuşeyri, er-Risale, tasavvuf adabı, hal ve makamlar bahisleri.