Mustafa Özbağ Efendi bu sohbette «Kalbinde zerrece kibir bulunan cennete giremez» hadîsini ve dışı süslü, içi bozuk insanların tehlikesini tafsîl eder. Hâlbuki onun iç yüzünden Yezîd arlanır. O kimsenin dışı süslü, cübbesi süslü, sarığı süslü, kelimeleri süslü, davranışları süslü; «Vay vay, ne âhenk var». Yollarda karşılıyorlar onları, etrâfında koşturuyorlar — ama Yezîd bile onun içinden arlanır, utanır; içi çıfıt çarşısı; içi bozuk; içi Yezîd'den daha bozuk. Yezîd hiç olmazsa Hz. Hüseyin radıyallâhu anh hazretlerine karşı düşmanlığını açıkça beyân etmişti; ama bu sahte insânlar, dışı süslüiçi bozuk insânlar en tehlikeli insânlardır. Çünki onun dost mu, düşman mı olduğunu bilemiyorsun. Sana dostmuş gibi görünüyor; sana müslümanmış gibi görünüyor; sana mü'minmiş gibi görünüyor; ama içi Yezîd'den daha kötü. O yüzden Müslim'deki hadîsi şerîf: «İçinde zerre kadar kibir olan kimse cennete giremez.» İç yüzü böyle kibirle, gösterişle, şata'atla, şatâfatla dolu; içi ayrı, dışı ayrı insânlar — iki yüzlü değil, çok yüzlü insânlar. Bunlar aslâ ümmeti Muhammed'i aldattıkları için cennet yüzü görmeyecekler. Ölçü Kur'ân, ve Sünnet; ölçü sünneti seniyyeye uymak; ölçü Kur'ân'ın ahkâmına uymak. Başka bir ölçü yok.

Dışı Süslü, İçi Bozuk İnsânlar

Mustafa Özbağ Efendi sohbete temel hakîkati ortaya koyarak başlar: hâlbuki onun iç yüzünden Yezîd arlanır. O kimsenin dışı süslü, cübbesi süslü, sarığı süslü, kelimeleri süslü, davranışları süslü. «Vay vay, ne âhenk var, ne âhenk var!» Yollarda karşılıyorlar onları, etrâfında koşuşturuyorlar; ama Yezîd diyor onun içinden kendisi arlanır, utanır.

İçi Yezîd'den Bozuk

Mustafa Özbağ Efendi muazzam bir manevî tahlîli tafsîl eder: onun içi çıfıt çarşısı; çünki onun içi bozuk; onun içi Yezîd'den daha bozuk. Yezîd hiç olmazsa Hz. Hüseyin radıyallâhu anh hazretlerine karşı olan düşmanlığını açıkça beyân etmişti; ama bu sahte insânlar, dışı süslüiçi bozuk insânlar en tehlikeli insânlardır. Çünki onun dost mu, düşman mı olduğunu bilmiyorsun. Sana dostmuş gibi görünüyor, sana müslümânmış gibi görünüyor, mü'minmiş gibi görünüyor; ama içi Yezîd'den daha kötü.

Müslim'deki Kibir Hadîsi

Mustafa Özbağ Efendi muazzam bir hadîsi şerîfi tafsîl eder: o yüzden Müslim'deki hadîsi şerîf: «İçinde zerre kadar kibir olan kimse cennete giremez» (Müslim, Îmân 147; Tirmizî, Birr 61). İç yüzü böyle kibirle, gösterişle, şata'atla, şatâfatla dolu; içi ayrı, dışı ayrı insânlar — iki yüzlü değil, çok yüzlü insânlar. Bunlar aslâ ümmeti Muhammed'i aldattıkları için cennet yüzü görmeyecekler.

Ölçü: Kur'ân ve Sünnet

Mustafa Özbağ Efendi muazzam bir akāidî kâideyi tafsîl eder: ölçü, Kur'ân, ve Sünnet. Ölçü, sünneti seniyyeye uymak. Ölçü, Kur'ân'ın ahkâmına uymak. Ölçü budur — başka bir ölçü yok. Cenâbı Hak âyeti kerîmede «De ki: Eğer Allâh'ı seviyorsanız bana uyun ki, Allâh da sizi sevsin» (Âli İmrân 3/31) buyurmuştur. O yüzden bir kimsenin ağzının laf yapması, dışının süslü olması seni aldatmasın. Anlattığı Kur'ân-Sünnet ise, dâvet ettiği yer Allâh ve Resûlü ise, sıkıntı yok.

Allâh ve Resûlüne Dâvet Etmiyorsa Tehlike

Mustafa Özbağ Efendi muazzam bir akāidî tahlîli tafsîl eder: ama yok seni Allâh, ve Resûlüne dâvet etmiyorsa, anlattığı tebliği Kur'ân ve Sünnet değil ise, o zamân sıkıntı büyük; Allâh bizi affetsin. Gerçek sûfîler, olgunlaşmış insânlar etraflarındaki insânlarda kusur aramazlar. Etrâfındaki insânlarda kusur arayan, onların kusurlarından dolayı onları ikinci sınıf, üçüncü sınıf vatandaş gibi tutan kimseler kibirli insânlardır. O kibirli insânlar da aslâ cennet yüzü görmez.

Başında Zikrullâh Yapan Kimse

Mustafa Özbağ Efendi muazzam bir tasavvufî kâideyi tafsîl eder: bunu dervîş kardeşlere özellikle üstüne basa söylüyorum: başında zikrullâh yapan kimse sizden üstündür. Kendini ondan üstün görme; kendini ondan kıymetli görme; kendini ondan fazla görme. İster zâkir ol, ister nakîb ol, ister mügabba ol, istersen şeyh ol, istersen mürşîd ol, istersen zamânın kutbu ol — o başındaki kimseden kendini üstün görme.

Ayrıcalık İstemek: Kibir

Mustafa Özbağ Efendi muazzam bir tasavvufî kâideyi tafsîl eder: başındaki kimseden kendini üstün görüyorsan, ayrıcalık istiyorsan, ve ayrıcalık bekliyorsan sende kibir var. Sûfîlerin hiç sevmediği şeydir; Allâh da çünki hiç sevmez. O yüzden sûfîlerin içinde kalbinde aslâ kibir olmaması gerekiyor. Resûli Ekrem efendimiz buyurmuştur: «Birinin zenginliğinden dolayı temennâ ederseniz dîninizin yarısını kaybedersiniz; birinin makâmından dolayı ona temennâ ederseniz dîninizin yarısını kaybedersiniz».

Birinci Sınıf-İkinci Sınıf Vatandaş Yok

Mustafa Özbağ Efendi muazzam bir tasavvufî kâideyi tafsîl eder: o yüzden bütün dergâhlara, cemâatlere sözüm: insânları ayırmayın. Birinci sınıf vatandaş, ikinci sınıf vatandaş olarak ayırmayın. Allâh katında üstün olan takvâca üstün olandır. Allâh katında zenginler üstün değildir. Allâh katında bürokrata sâhip olanlar üstün değildir. Allâh sizin mesleğinize bakmaz; Allâh sizin ne iş yaptığınıza bakmaz. Allâh sizin takvânıza bakar.

Anne-Babanın Kibirlenme Hakkı

Mustafa Özbağ Efendi sohbetin sonunda muazzam bir manevî kâideyi tafsîl eder: o annebaba ne muhterem, ne büyük insândır; neler yapmıştır. O yüzden kibirlenmek (yâ'nî vakar göstermek) onun hakkıdır; onlar evlâdı yetiştirmek, çocuklarını okutmak, halal süt emzirmek, gecegündüz uğraşmak gibi büyük amelleri îfâ etmiştir. Onların yanında çocuk kibirlenemez; çocuk kendine düşeni yapmadığı hâlde annebabasına karşı kibirleniyor ise «Otur oturduğun yere, şeytânî insân». Halvetiyye-Şâbâniyye-Karabâşiyye yolunun manevî terbiyesi de mü'mîni dış görünüş ile aldanmaktan, ayrıcalık beklemekten, sınıflama yapmaktan, ve annebabaya kibirlenmekten arınmaya yöneltir; ve bu vasıflar onun manevî terakkîsinin temel cüzlerini teşkîl eder.

• Kur'ânı Kerîm: Hucurât 49/13, 11; Âli İmrân 3/31; A'râf 7/199; Lokmân 31/18; İsrâ 17/23-26.
• Sahîhi Buhârî, Kitâbü'l-Edeb.
• Sahîhi Müslim, Kitâbü'l-Îmân 147, Kibir hadîsi.
• Süneni Ebû Dâvûd.
• Süneni Tirmizî, Birr 61.
• Süneni Nesâî.
• Süneni İbn Mâce, Zühd 16, Tevâzu hadîsi.
• İmâm Mâlik, Muvatta.
• İmâm Ahmed, Müsned.
• İmâm Gazzâlî, İhyâ-u Ulûmi'd-Dîn, Riyâ ve gizli kibir bahsi.
• İmâm Kuşeyrî, er-Risâletü'l-Kuşeyriyye.
• İmâm Sühreverdî, Avârifü'l-Ma'ârif.
• İbn Kayyim el-Cevziyye, Medâricü's-Sâlikîn.
• İmâm Râzî, Mefâtîhu'l-Gayb.
• İmâm Kurtubî, el-Câmi'u li-Ahkâmi'l-Kur'ân.
• İbn Kesîr, Tefsîru'l-Kur'âni'l-Azîm.
• Mustafâ Özbağ Efendi, Sohbet Serileri, Kibir ve Tevâzu Sohbetleri.

Sohbetin Tasnîfi: Bu sohbet dışı süslüiçi bozuk insânların tehlikesini, içi Yezîd'den bozuk olmayı, Müslim'deki kibir hadîsini, ölçünün Kur'ân ve Sünnet olduğunu, Allâh ve Resûlüne dâvet etmeyenin tehlikesini, başında zikrullâh yapan kimsenin üstünlüğünü, ayrıcalık istemenin kibir olduğunu, birinci sınıfikinci sınıf vatandaş yok kâidesini, ve annebabanın kibirlenme hakkını tafsîl etmektedir.

Kaynak: mustafaozbag.com | Video: YouTube | Seri: Kibir ve Tevâzu Sohbetleri